Mặc dù đã có đồng thuận của các thành viên trong liên ngân hàng nhằm ổn định lãi suất huy động tối đa ở mức 12%/năm, tuy nhiên, tới thời điểm này rất nhiều ngân hàng đã phá bỏ “cam kết ngầm” để đẩy lãi suất huy động ở mốc cao hơn. Điều này đã có những tác động không nhỏ tới thị trường cũng như nhiều đối tượng khách hàng.
Nguyên nhân của việc điều chỉnh tăng lãi suất có rất nhiều. Trong đó phải kể đến giá vàng, ngoại tệ tăng đột biến do lo ngại lạm phát thời gian qua. Thêm vào đó, khi Ngân hàng Nhà nước tăng một số lãi suất chủ chốt như tái cấp vốn, tái chiết khấu thêm 1%/năm, bên gửi tiền và tổ chức tín dụng hiểu rằng, cơ quan này đang phát đi thông điệp kiểm soát chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát. Những diễn biến này tác động mạnh lên tâm lý thị trường, khiến một bộ phận không nhỏ người dân và tổ chức kinh tế rút tiền khỏi ngân hàng để mua các tài sản hoặc tính toán phương án đầu tư khác. Điều này đã tác động lớn đến lãi suất ngân hàng. Theo lãnh đạo một ngân hàng thương mại trên địa bàn thì: Bên cạnh những ảnh hưởng từ biến động của giá vàng, USD cũng như những chính sách tài chính, ngân hàng trong nước thì thời điểm cuối năm, nhu cầu cá nhân, doanh nghiệp vay vốn bao giờ cũng cao hơn so với các thời điểm khác trong năm. Vì vậy, ngân hàng tăng lãi suất chính là để ổn định huy động tiền, đáp ứng nhu cầu vốn cuối năm. Việc tăng lãi suất huy động ở mức cao hơn 12% đã dựa trên cơ sở tính toán nhiều yếu tố, đảm bảo lợi ích từ nhiều phía. Bản thân ngân hàng cũng không hề tăng thêm được lợi nhuận như nhiều người vẫn nghĩ mà trái lại tăng lãi suất cũng là một sức ép rất lớn đối với chúng tôi. Đến thời điểm này, việc tăng lãi suất cũng là thông tin khá mới, nên hầu như các ngân hàng chưa nhận thấy sự thay đổi nhiều về nguồn huy động vốn. Tăng lãi suất ngân hàng, lo ngại nhất vẫn là doanh nghiệp, nhất là lại đang vào thời điểm cuối năm khiến nhiều doanh nghiệp như “ngồi trên đống lửa”. Anh Nguyễn Minh Phú, Công ty TNHH Minh Phú (Móng Cái) cho biết: Để phát triển sản xuất, kinh doanh việc vay vốn ngân hàng đối với doanh nghiệp rất cần thiết. Tuy nhiên, với việc ngân hàng tăng lãi suất như hiện nay đối với doanh nghiệp chúng tôi là một trở ngại rất lớn. Doanh nghiệp chúng tôi lại không nằm trong diện được ưu tiên vay vốn với lãi suất ưu đãi mà phải vay theo khung của ngân hàng. Chưa kể những khoản vay mới, đối với những khoản vay cũ, mức lãi suất ngân hàng chỉ khoảng 16-17% thì nay đã điều chỉnh đến 18-19%. Trong khi đó, thông báo của ngân hàng về việc tăng lãi suất lại khá chậm chạp, có khi chỉ trước vài ngày. Như vậy, doanh nghiệp không thể tìm đâu ra nguồn tiền để trả, lại phải gánh thêm khoản nợ mới. Mặt khác, việc tăng lãi suất lần này lại rơi đúng vào thời điểm cuối năm, doanh nghiệp rất cần nguồn vốn để sản xuất, kinh doanh nhưng với lãi suất quá cao thì phải tính toán thật chi li rồi mới ra quyết định vay vốn. Nếu không, lãi chẳng thấy đâu mà có khi thì nợ càng thêm nợ. Cũng theo ý kiến của các doanh nghiệp, khi được hỏi thì hầu hết các ngân hàng đều thông báo là mức lãi suất cho vay khoảng 16-17%/năm nhưng trên thực tế khi vay theo thoả thuận thì thường doanh nghiệp phải chịu mức lãi suất cao hơn khoảng 2-3% tuỳ trường hợp. Bên cạnh đó, để đảm bảo an toàn, điều kiện vay vốn của ngân hàng đối với doanh nghiệp bây giờ cũng khắt khe hơn trước. Trái ngược với nỗi lo của doanh nghiệp, tăng lãi suất huy động thì gửi tiền tiết kiệm tại ngân hàng đang được người dân rất kỳ vọng. Trong khi “sóng” vàng đang lên xuống khá thất thường, thị trường nhà đất không ổn định còn thị trường chứng khoán thì được cảnh báo là “sân chơi không dành cho tất cả” thì với việc điều chỉnh tăng lãi suất huy động, gửi tiền tiết kiệm đang trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn trong dân. Qua tìm hiểu của chúng tôi, đến thời điểm này, nhiều các ngân hàng trên địa bàn đã tăng lãi suất huy động tối đa lên mức 13,5%/năm, vượt xa mốc 12%/năm như đồng thuận của các thành viên trong liên ngân hàng thời gian qua. Có thể kể một số ngân hàng như: Vietcombank, VPbank, SHB... Anh Việt Anh, tổ 1, khu 3, phường Cao Thắng, TP Hạ Long cho biết: Từ trước đến nay, gửi tiền tiết kiệm dù lãi ít nhưng ngược lại, đây có lẽ là một kênh đầu tư an toàn nhất của người dân, rủi ro gần như không có. Đến bây giờ các ngân hàng đã tăng lãi suất đến 13,5%/năm mặc dù là cuối năm thật nhưng tôi được biết cũng đã có nhiều người tham khảo các ngân hàng và rục rịch gửi tiền. Việc của chúng tôi bây giờ là tìm đến ngân hàng nào có lãi suất cao và chính sách đãi ngộ tốt nhất để gửi tiền thôi. Thiết nghĩ, trước những biến động của thị trường thời gian qua, việc ngân hàng tính toán để thay đổi biểu lãi suất cũng là một việc làm dễ hiểu. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích kinh doanh của mình, các ngân hàng cũng cần tính toán đến lợi ích của nền kinh tế cũng như của nhiều đối tượng khách hàng trong thời điểm này. Bên cạnh đó, một lần nữa, những quyết sách trong điều tiết của Ngân hàng Nhà nước đang tiếp tục được dư luận quan tâm, đón đợi.
Ngân hàng tăng lãi suất huy động thu hút tiền nhàn rỗi trong dân. Trong ảnh: Khách hàng đến giao dịch tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải, TP Hạ Long).
Sẽ rất khó khăn cho doanh nghiệp vay vốn cuối năm nếu lãi suất ngân hàng vẫn tăng như hiện nay. Trong ảnh: Sản xuất gạch tại Nhà máy gạch Hoành Bồ.
