Việc sử dụng phương pháp điều trị ung thư bằng dao gamma như BV Đại học Y khoa Huế đã và đang ứng dụng hiện gây xôn xao trong dư luận bởi tính năng được "đồn thổi" như thần dược, trị được mọi bệnh ung thư.
Song mới đây, Hội đồng khoa học thuộc Bộ Y tế vừa có văn bản chính thức về phương pháp điều trị này, theo đó đã có một số nội dung cho rằng cần cân nhắc. Không chỉ thế, khi trao đổi với PV Báo Lao Động - với cương vị là Phó Chủ tịch Hội Ung thư VN, GS-BS Nguyễn Chấn Hùng đã có một số phản biện về hướng điều trị này...
Gọi là dao gamma nhưng không hề liên quan đến phẫu thuật
GS-BS Nguyễn Chấn Hùng khẳng định: Đây là phương pháp điều trị không mới và hiện nay hầu như không còn trung tâm chuyên khoa nào trong lĩnh vực điều trị ung thư trên thế giới chính thức sử dụng phương pháp này.
Trong thuật ngữ chuyên môn, nguyên gốc tiếng Anh, phương pháp này được gọi là gamma knife nên ta dịch ra là dao gamma. Còn khi ứng dụng phương pháp này trong điều trị thực tế, hoàn toàn không liên quan đến dao, kéo hay phẫu thuật như nhiều người vẫn tưởng lầm.
Có thể hình dung đây là phương pháp dùng chùm tia gamma cực mạnh để chiếu vào vị trí bị ung thư, đặc biệt vị trí ung thư ở những cơ quan "nhạy cảm". Vì vậy, phương pháp này thường được ứng dụng trong điều trị ung thư não, bởi não là một cơ quan phức tạp, dễ tổn thương và không dễ dàng gì khi can thiệp bằng phương pháp phẫu thuật để bóc tách lấy khối u khi điều trị.
Còn với các loại ung thư khác ngoài não, hiện phương pháp này chỉ có vai trò hạn chế và thậm chí người ta cũng đang dò dẫm để thực hiện, chứng cứ y học còn rất thô sơ và mong manh...
Không phải lựa chọn tối ưu cho mọi trường hợp bệnh!
Đó là lời khẳng định của GS-BS Nguyễn Chấn Hùng. Trong thực tế, hiện nhiều người tưởng lầm, phương pháp điều trị bằng dao gamma mà BV ĐH Huế đã và đang ứng dụng là một phương pháp điều trị mới, hiện đại và có thể điều trị cho mọi loại ung thư và đặc biệt là không gây mất máu, không gây hại cho cơ thể.
Hiểu như thế là không chính xác. Về mặt chuyên môn mà nói, xạ trị bằng dao gamma hiện mới có vài công trình thử nghiệm ban đầu, chưa có chỉ định điều trị chuẩn - GS Chấn Hùng nói.
Một cách chính xác phương pháp dao gamma là phương pháp điều trị bằng phóng xạ. Vì vậy, đòi hỏi quy phạm ung bướu về ung thư, chuyên khoa về xạ trị, hoá trị và đặc biệt phải có những kỹ sư chuyên ngành về vật lý phóng xạ. Nếu không sẽ rất nguy hiểm cho người bệnh vì khi chiếu những tia gamma cực mạnh này sẽ gây tổn thương ít nhiều cho những mô lành.
Chính vì vậy, GS Hùng cho rằng: "Với kinh nghiệm trong nghề, tôi cho rằng phải tùy vào từng loại ung thư mà giới chuyên môn cân nhắc, đưa ra một hướng điều trị an toàn và hiệu quả nhất cho người bệnh.
Trong đó, hiện hướng mà nhiều BS vẫn thường áp dụng đó là phương pháp phối hợp, gồm: Phẫu thuật (mổ cắt bỏ khối u), xạ hoặc hoá trị (chiếu tia phóng xạ hoặc dùng hoá chất đặc trị) để tiếp tục diệt nốt những mầm bệnh còn sót lại, tránh di căn.
Ví dụ, đối với ung thư ruột, ung thư vú thì phương pháp điều trị được cho là tối ưu là phẫu thuật. Với ung thư phổi (loại giải phẫu bệnh là carcinom tế bào nhỏ) thì nên dùng hoá trị ngay chứ không xạ trị hay phẫu thuật...".
Tóm lại, nếu ứng dụng phương pháp dao gamma để điều trị tất cả bệnh ung thư (ngoài ung thư não) như một loại thần dược thì sẽ không đảm bảo hiệu quả điều trị như mong muốn.
Ngược lại, người bệnh sẽ phải "lãnh đủ" bởi tác hại nguy hiểm từ tia phóng xạ. Ngoài ra, người bệnh lại không được hưởng những phương pháp điều trị chuẩn khác mà hiện nay các BV chuyên ngành (BV Ung bướu TPHCM và BV K - Hà Nội) đều đang áp dụng rất hiệu quả trong điều trị. Chính vì vậy, có khả năng khiến căn bệnh ngày càng nặng hơn - GS Nguyễn Chấn Hùng kết luận.
