Phụ huynh cần bồi dưỡng và hướng dẫn con em sinh hoạt thế nào để giữ được sức khỏe và học tập đạt hiệu quả cao.
Dinh dưỡng phải bảo đảm đủ nhu cầu năng lượng hằng ngày. Như vậy, mỗi ngày, các em nữ cần khoảng 2.300 kcal và các em nam cần khoảng 2.700 kcal; cần ăn đủ 3 bữa chính (mỗi bữa khoảng 2 chén cơm, các em nam thì khoảng 3 chén) với đủ nhóm 4 thực phẩm. Ngoài ra, cần ăn thêm 3 bữa phụ như sữa, yaourt, trái cây, bắp, khoai, chè đậu...
Ăn đủ chất tốt cho não. Để trí não phát triển tốt cần ăn đủ 5 chất dinh dưỡng sau:
- Glucose là nhiên liệu hoạt động của não. Lượng đường trong máu cần ổn định, không quá thấp hay quá cao. Vì thế, nên hạn chế các loại đường hấp thu nhanh vào máu như đường tinh (nước ngọt, bánh kẹo ngọt, thức uống có đường). Nên dùng các loại ngũ cốc nguyên hạt, đậu, khoai, rau củ... vì glucose của các thực phẩm này hấp thu vào máu từ từ. Đường có trong trái cây cũng hấp thu vào máu nhanh nhưng phải chuyển hóa từ fructose sang glucose và có nhiều chất xơ nên chậm tác dụng lên cơ thể.
- Chất béo thiết yếu (omega-3 và omega-6) là nguyên liệu cấu tạo nên tế bào thần kinh. Cơ thể không tự tổng hợp hai loại chất béo omega-3 và omega-6 nên dễ bị thiếu và phải được bổ sung từ thức ăn như các loại cá basa, cá thu, cá ngừ, cá hồi, cá trích và các loại hạt nhiều dầu như hạt bí đỏ, hướng dương, mè. Do vậy mỗi tuần nên ăn cá và các loại hạt nhiều dầu ít nhất 3 lần. Riêng chất béo bão hòa và cholesterol cơ thể tự tổng hợp được nên thường không bị thiếu.
- Phospholipid giúp sự truyền các tín hiệu trong não một cách trơn tru. Phospholipid có nhiều trong tròng đỏ trứng và thịt nội tạng.
- Acid amin tạo nên các chất dẫn truyền thần kinh, có nhiều trong thức ăn giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa, đậu nành và các loại đậu khác. Mỗi ngày ăn khoảng 250 g thịt, cá và 3-4 chén cơm là có thể cung cấp đủ lượng đạm cho cơ thể.
- Vitamin và khoáng chất giúp chuyển glucose thành năng lượng, acid amin thành chất dẫn truyền thần kinh, chất béo thiết yếu đơn giản thành dạng phức tạp hơn. Để có đủ các loại vitamin và khoáng chất, nên ăn đa dạng các loại thức ăn. Cũng nên dùng thực phẩm chứa nhiều chất sắt như huyết, gan, thịt, cá hoặc rau xanh như rau dền, bồ ngót và các loại đậu... để không thiếu máu, cơ thể không mệt mỏi, khó tập trung và dễ buồn ngủ. Đồng thời ăn nhiều trái cây tươi giàu vitamin C giúp cơ thể hấp thu tốt chất sắt.
- Iốt cũng là vi chất cần thiết cho trí não. Cần ăn cá biển, hải sản và muối iốt để cung cấp đủ vi chất này cho cơ thể.
- Ngủ đủ để học tốt. Nếu thiếu ngủ hoặc mất ngủ, cơ thể sẽ trong tình trạng bị kích thích liên tục, tiêu hao nhiều năng lượng và các chất dinh dưỡng nhưng não hoạt động không hiệu quả, học kém.
- Sinh hoạt điều độ. Cần sắp xếp hài hòa giữa việc học tập, sinh hoạt, ăn uống và nghỉ ngơi, thư giãn. Nên thư giãn khi thấy mệt mỏi và căng thẳng.
