DNNN phải đổi mới để giữ vững vai trò chủ đạo

Phát biểu kết luận tại Hội nghị về sắp xếp đổi mới doanh nghiệp nhà nước (DNNN) giai đoạn 2006 - 2010. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: DNNN là lực lượng nòng cốt và vai trò chủ đạo trong nền kinh tế. Chỉ có sắp xếp và đổi mới, DNNN mới mạnh lên và phát huy hiệu quả hơn nữa trong điều kiện cơ chế thị trường và hội nhập cạnh tranh.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

Khẳng định vai trò của DNNN

Thủ tướng chỉ rõ, nước ta hiện có khoảng 245 ngàn DN thuộc nhiều thành phần kinh tế. Trong số hơn 5 ngàn DNNN từ đầu giai đoạn 2001-2005, chúng ta đã cổ phần hóa hơn 3 ngàn, chỉ còn lại hơn 2 ngàn DN 100% vốn Nhà nước nhưng vẫn chiếm 40% GDP và hơn 50% số thu ngân sách. Số lượng ít nhưng vai trò DNNN vẫn rất quan trọng. Quá trình phát triển kinh tế, công nghiệp hoá - hiện đại hoá đòi hỏi DNNN phải thực sự mạnh, hiệu quả để làm tốt vai trò chủ lực.

Muốn mạnh và hiệu quả hơn trong điều kiện cơ chế thị trường và hội nhập cạnh tranh, phải sắp xếp đổi mới DNNN. Chúng ta đã đi được 1 chặng đường khá dài, từ hơn 12 ngàn DNNN trước đây sắp xếp lại chỉ còn 5.600 DN khi bước vào giai đoạn 2001 - 2005. Tuy giảm số lượng, nhưng DNNN vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng, bảo đảm dịch vụ thiết yếu cho nền kinh tế.

Trọng tâm 5 năm tới: CPH

Thủ tướng nhấn mạnh, trọng tâm giai đoạn 2006-2010 là CPH để cơ bản hoàn thành sắp xếp đổi mới DNNN. Theo dự kiến chúng ta sẽ CPH 79 trong số 105 tổng công ty lớn, và 1.500  trong số 2176 DNNN hiện có. Số còn lại là DN công ích, nông lâm trường... CPH được tiến hành với tinh thần tiến công nhưng phải có bước đi chặt chẽ và vững chắc. Quá trình sắp xếp và đổi mới DNNN phải đặt trong cơ chế thị trường, bảo đảm DNNN vừa có hiệu quả kinh tế vừa có khả năng điều tiết kinh tế vĩ mô, đảm bảo ổn định nền kinh tế.

Hết sức hạn chế việc chuyển DNNN sang công ty TNHH 1 thành viên, nếu CPH được dứt khoát CPH, kể cả những DN đã chuyển sang TNHH 1 thành viên cũng cần xem xét.

Để đẩy nhanh tiến trình sắp xếp CPH, Thủ tướng đề nghị các tỉnh và bộ ngành cần tiếp tục cụ thể hoá các luật, nghị định, thông tư theo tinh thần Nghị quyết Đại hội 10 về sắp xếp và đổi mới DN. Ban chỉ đạo Đổi mới và phát triển DN và các bộ ngành và địa phương cần tiếp tục hoàn chỉnh chương trình hành động của mình.

Các Bộ ngành và địa phương cần tập trung thảo luận dự thảo Quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ để thay thế Quyết định 155/QĐ-TTg. Thủ tướng Chính phủ cũng sẽ có chỉ thị về vấn đề sắp xếp và đổi mới DN, trong đó chỉ rõ thời gian cụ thể CPH, sắp xếp từng đơn vị một.

Một số định hướng cụ thể

Từ kết quả đổi mới DNNN trong thời gian qua và yêu cầu của giai đoạn tới, Thủ tướng lưu ý các các cơ quan cần tập trung rà soát hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội 10 và Luật DN, Luật Đất đai. Luật đã được ban hành, những điều gì còn vướng mắc cần phải tiếp tục sửa đổi đổi. Điều này hết sức quan trọng vì quyết định đến tiến trình sắp xếp đổi mới DNNN.

Về đất đai: Trong quá trình xây dựng thể chế chú ý đến vấn đề đất đai khi CPH, các quy định phải thật cụ thể để vừa đẩy nhanh CPH vừa ngăn ngừa tiêu cực lợi dụng chính sách. 

Thủ tướng đề cập đến việc đưa giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị DN để CPH. Quá trình CPH hơn 3000 DN trước đây chưa thực hiện việc này, nay phải làm thí điểm chật chẽ. Bộ Tài chính và các bộ ngành cần có hướng dẫn đất đai trong CPH và sắp xếp DN vừa tạo điều kiện cho DN phát triển nhưng không để thất thoát trong lĩnh vực này. Cụ thể, Thủ tướng đưa ra hai gợi ý: đưa giá trị sử dụng đất vào CPH theo hình thức giao, bán đấu giá trên thị trường hoặc thu tiền thuê theo giá trị do UBND tỉnh thành quyết định.

Về định giá DN: Định giá DN dứt khoát phải theo nguyên tắc thị trường, từ đó tiến hành đấu giá, gắn liền với việc niêm yết trên thị trường chứng khoán. Bên cạnh đó, trong CPH cũng phải tính tới lợi ích người lao động. Đề nghị giảm 40% cho lao động so với giá đấu giá là thoả đáng. Tuy nhiên, việc giảm giá đối với cổ đông chiến lược cần tính toán lại. 

Về minh bạch tài chính: Trước khi CPH nhất thiết phải thuê kiểm toán độc lập hay kiểm toán quốc tế. Đối với các Tổng công ty hay Tập đoàn chưa tiến hành CPH thì phải khẩn trương CPH các công ty thành viên.

Việc chuyển sang mô hình công ty mẹ - con, cần phải rút kinh nghiệm từ thực tiễn và có những bước đi vững chắc. Chủ tịch HĐQT sẽ là người phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước.  

Về niêm yết trên sàn chứng khoán: Thủ tướng nhắc nhở, việc CPH phải gắn liền với niêm yết trên sàn chứng khoán. Hiện nay, chúng ta đã có hơn 60 DN trên sàn chứng khoán và đã chứng minh hướng đi đúng đắn này. Những năm tới phải thúc đẩy việc này một cách mạnh mẽ hơn.

Bên cạnh đó, Thủ tướng chỉ đạo các Bộ ngành có liên quan rà soát và tính toán về các vấn đề như: tỷ lệ  nhà đầu tư nước ngoài tham gia CPH, việc tính toán thương hiệu trong CPH, quy hoạch và CPH các nông lâm trường... để bảo đảm phù hợp với thực tế trong nước, cũng như với yêu cầu của kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập.

Cùng chuyên mục