“Đo” bệnh - mỏ vàng bệnh viện

Bệnh viện này thẳng thừng không công nhận kết quả xét nghiệm của bệnh viện kia, phương tiện chẩn đoán thì do... uy tín nhà cung cấp máy.

Từ tháng 12-2006 đến tháng 5-2007, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuộc Sở Khoa học - Công nghệ TP.HCM đã tiến hành kiểm tra và kiểm định các phương tiện đo (PTĐ) tại 37 cơ sở y tế là bệnh viện (BV), trung tâm y tế quận huyện. Kết quả, trong số 8.690 PTĐ gồm huyết áp kế, máy điện tim, điện não, X-quang, máy xạ trị,... có đến 87,5% PTĐ có tình trạng kiểm định không phù hợp!

Chẩn đoán BV này là...giấy lộn BV kia

Bệnh nhân Trần Thanh L. bị tai nạn giao thông chấn thương vùng đầu và được chuyển vào cấp cứu tại một BV đa khoa tư nhân. Bác sĩ (BS) ra chỉ định chụp CT (gia đình đóng trên 1,2 triệu đồng), kết quả có xuất huyết ngoài màng cứng. Sau khi bệnh nhân được xử trí vết thương ban đầu, gia đình xin chuyển đến một BV có chuyên khoa ngoại thần kinh. Dù hồ sơ bệnh án được chuyển kèm với bệnh nhân, nhưng BS vừa nhận bệnh đã không ngần ngại ra chỉ định tiếp tục cho chụp CT. Và dĩ nhiên, người bệnh phải trả thêm một khoản chi phí mới, dẫu rằng kết quả chụp CT lần này cũng không khác gì so với lần chụp trước đó vài giờ.

Sau một tuần hiến máu tình nguyện, anh L.H.P nhận được kết quả: viêm gan siêu vi B dương tính. Suốt mấy ngày liền, anh mất ăn mất ngủ vì lo lắng, bởi trước đó anh P. đã có hơn 10 lần cho máu tình nguyện đều đạt kết quả tốt. Để rõ thực hư ra sao, anh P. quyết định đến xét nghiệm máu tại Trung tâm Chẩn đoán Y khoa Medic. Kết quả âm tính với viêm gan B. Chưa thật sự yên tâm, 6 tháng sau đó, anh P. quyết định trở lại Medic xét nghiệm máu một lần nữa. Tương tự như lần trước, anh không bị viêm gan B. “Phải mất nhiều thời gian đi lại, lo âu, tốn kém, nhưng quan trọng là không bị bệnh”, anh tự trấn an mình.

Thực trạng trên cũng không còn phải là chuyện lạ hay mới, trước đó Vụ Điều trị - Bộ Y tế cũng đã thừa nhận và báo động về tình trạng người bệnh phải làm quá nhiều chẩn đoán - xét nghiệm tại các cơ sở y tế trên toàn quốc. Hiện nay, bất kỳ người bệnh nào, dù bệnh nặng hay nhẹ, khi đến gặp thầy thuốc đều có chỉ định làm chẩn đoán - xét nghiệm. Thế nhưng, điều đáng nói ở đây là trong rất nhiều trường hợp, bệnh nhân đã mất một khoản tiền không nhỏ để làm các chẩn đoán - xét nghiệm, ấy vậy mà ngay sau đó những kết quả này sẽ trở thành... giấy lộn khi bệnh nhân được chuyển đến một cơ sở y tế khác. Những câu hỏi lớn đặt ra: Vì sao BV này không thừa nhận kết quả chẩn đoán của BV kia? Và vì sao có tình trạng mỗi nơi chẩn đoán mỗi kiểu?

Chỉ bệnh nhân chịu thiệt

“Đo” bệnh - mỏ vàng bệnh viện ảnh 1

Mỗi lần chụp chẩn đoán, bệnh nhân phải trả đến vài triệu đồng

Một điều không mấy khó hiểu từ kết quả khảo sát của Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cho thấy, chỉ tính riêng các thiết bị như máy điện tim, điện não, X-quang được kiểm tra, có đến 120 máy có độ sai số lớn hơn mức sai số cho phép. Đây cũng là một trong những lý do khiến các cơ sở y tế này không tin tưởng và công nhận kết quả của nhau là lẽ đương nhiên.

Ngoài ra, không chỉ có lý do này, không ít người trong nghề thừa hiểu với nhau rằng có thực hiện chẩn đoán - xét nghiệm càng nhiều thì mới... nhanh thu hồi vốn đầu tư trang thiết bị. Xét cho cùng, dù thế nào đi nữa thì mọi chi phí tốn kém đều do người bệnh gánh chịu cả.

Từ nhiều năm qua, dư luận đóng góp ý kiến cho rằng ngành y tế TP.HCM phải có hệ thống chẩn đoán - xét nghiệm đạt chuẩn, tránh tình trạng các BV “đàn anh” (tuyến trung ương) phủ nhận kết quả của “đàn em” (tuyến địa phương), hoặc giữa các BV “đồng trang lứa” (cùng tuyến trung ương, hoặc TP hay quận, huyện) không thừa nhận kết quả của nhau.

Khi vấn đề trên được đặt lên bàn của lãnh đạo sở y tế, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Nguyễn Thế Dũng lý giải rằng, tình trạng bệnh nhân đã có kết quả chẩn đoán rồi, nhưng khi chuyển sang cơ sở y tế khác, vẫn buộc phải thực hiện lại không chỉ do các cơ sở không tin nhau, mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, trong đó có sự thay đổi của bệnh lý. Việc tin hay không tin là tùy thuộc vào... thầy thuốc, BV không can dự vào.

Còn thực trạng các phương tiện đo chưa qua kiểm định, có độ sai số quá mức cho phép, BS Nguyễn Thế Dũng thừa nhận rằng, để đo độ đúng hay sai của các trang thiết bị y tế, cần có máy đo. Tuy nhiên, để đầu tư cho lĩnh vực này là... khó khả thi vì máy móc kiểm định rất đắt tiền. Đến nay, chúng ta vẫn chưa có một trung tâm kiểm định trang thiết bị y tế để đánh giá độ đúng - sai của máy móc. Và việc đánh giá chủ yếu dựa vào... uy tín của các nhà cung cấp máy móc đã đạt được các chuẩn quốc tế.

Theo Sở Y tế, TP.HCM sẽ là địa phương đầu tiên của cả nước trong việc thành lập Trung tâm Kiểm chuẩn xét nghiệm. Trung tâm có các quy định, chức năng về kiểm chuẩn, xét nghiệm, kiểm tra, giám sát và kể cả công tác quản lý chất lượng chẩn đoán-xét nghiệm. Trung tâm được thành lập với sự phối hợp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và đã có một số lớp tập huấn cho các cơ sở y tế hiểu về chuẩn và độ lệch chuẩn cho phép. Các kết quả chuẩn của trung tâm dựa vào chuẩn của WHO và các labo nổi tiếng trên thế giới. Tuy nhiên, đến khi nào trung tâm này chính thức đi vào hoạt động thì... chưa biết.

Cùng chuyên mục