Theo số liệu thống kê của Sở LĐ-TB&XH, đầu năm 2009 toàn tỉnh có 4.108 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Ngoài ra, có hơn 15.000 trẻ em sống trong các gia đình nghèo, gặp nhiều khó khăn trong học tập, chăm sóc y tế…
Để bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, các cấp, các ngành trong tỉnh đã có nhiều hoạt động thiết thực. Chương trình bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được triển khai sâu, rộng trên địa bàn tỉnh với kết quả cao: Đến nay, 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt của tỉnh được quan tâm, chăm sóc dưới nhiều hình thức như nuôi dưỡng, chăm sóc thường xuyên, nhận nuôi dưỡng, đỡ đầu, trợ cấp đột xuất, miễn giảm học phí; 100% trẻ mồ côi không nơi nương tựa, trẻ bị bỏ rơi, trẻ tàn tật nặng, trẻ là nạn nhân chất độc da cam, nhiễm HIV/AIDS được hưởng các chính sách trợ giúp. Đặc biệt, Quỹ Bảo trợ trẻ em Quảng Ninh với nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả đã trở thành một chỗ dựa vững chắc cho các em có hoàn cảnh đặc biệt.
Ngoài những chương trình lớn như “Phẫu thuật tim cho trẻ em nghèo”, “Phẫu thuật chỉnh hình cho trẻ tàn tật”, “Trao học bổng cho trẻ vượt khó học giỏi”…, Quỹ Bảo trợ trẻ em còn phát động phong trào đỡ đầu cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Từ năm 2005, Quỹ đã vận động các tổ chức đoàn thể, các doanh nghiệp, các cá nhân hảo tâm tham gia vào việc đỡ đầu cho trẻ mồ côi, trẻ tàn tật, khuyết tật, trẻ nhiễm chất độc hoá học, trẻ em nghèo vượt khó vươn lên trong học tập... Hoạt động này bắt nguồn từ thực tế: Hầu hết trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt đều khó khăn cả về vật chất lẫn tinh thần. Nhiều em nhỏ ham học nhưng không đủ điều kiện để đến trường. Nếu có sự chăm sóc, đỡ đầu thường xuyên về vật chất và tinh thần, những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em nghèo sẽ có thêm động lực để vươn lên trong cuộc sống, có thêm điều kiện để học tập. Đồng chí Nguyễn Tiến Thắng, Giám đốc Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh kể: “Chúng tôi đã xác định việc đỡ đầu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt là một hoạt động rất thiết thực, cần có sự chung tay của cả cộng đồng. Do đó, chúng tôi đã đến các đoàn thể, doanh nghiệp tuyên truyền, vận động để các đơn vị này tham gia. Qua vận động, chúng tôi nhận được sự ủng hộ của nhiều đơn vị và cá nhân hảo tâm. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp đã rất sẵn lòng hưởng ứng hoạt động đầy ý nghĩa này…”.
Tham gia nhiệt tình vào hoạt động đỡ đầu cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt phải kể đến Công ty Liên doanh sản xuất bột mỳ VIMAFLOUR. Trong 3 năm 2005, 2006 và 2007 Công ty đã nhận đỡ đầu 10 em với kinh phí 840.000 đồng/em/năm. Công ty Than Núi Béo cũng nhận đỡ đầu 5 em có hoàn cảnh khó khăn. Hàng năm, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh cũng trích kinh phí đỡ đầu cho 25 em là trẻ khuyết tật, trẻ nhiễm chất độc da cam, trẻ vượt khó học giỏi. Mặc dù hoạt động này chưa được mở rộng, số lượng trẻ được thụ hưởng ít nhưng chỉ sau một thời gian ngắn đã chứng tỏ được tính hiệu quả. Nhiều trẻ em mồ côi, trẻ tàn tật, khuyết tật đã có điều kiện học tập tốt hơn, có điều kiện để được chăm sóc về y tế tốt hơn. Và Trần Thu Hiền (thôn 3, thị trấn Đầm Hà) là một trường hợp như vậy. Vốn sinh ra trong một gia đình nghèo, bố lại mất sớm nên gia đình Hiền vô cùng khó khăn. Năm 2006 khi Hiền lên lớp 7 thì phải đối mặt với nguy cơ phải bỏ học do kinh tế quá khó khăn. May mắn là em được nhận sự đỡ đầu của Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh với mức 1 triệu đồng/năm. Số tiền tuy không lớn nhưng đã giúp em và gia đình có thêm điều kiện trang trải cuộc sống, nhất là chi phí học hành của em.
Không phải riêng Hiền mà rất nhiều em nhỏ khuyết tật, nhiễm chất độc da cam, nhiều trẻ em nghèo đã được hưởng lợi từ hoạt động đỡ đầu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tuy nhiên, hoạt động này chỉ sôi động trong năm 2006, 2007. Đến năm 2008, cùng với sự thay đổi về mặt tổ chức của Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, Quỹ Bảo trợ trẻ em Quảng Ninh cũng có nhiều biến động và hoạt động đỡ đầu cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt không duy trì được như trước. Các doanh nghiệp cũng không mặn mà với hoạt động này. Nhằm thực hiện tốt công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, mới đây Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh đã quyết định đẩy mạnh hoạt động này. Đồng chí Nguyễn Tiến Thắng cho biết: “Hiện nay trong toàn tỉnh còn rất nhiều em hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện đến trường. Do đó, chúng tôi mở rộng hoạt động này, huy động nhiều tổ chức, cá nhân tham gia để không còn em nào vì hoàn cảnh khó khăn phải bỏ dở việc học hành. Hy vọng việc làm này sẽ ngày càng có thêm sự chung tay, góp sức của cả cộng đồng, tiếp thêm sức mạnh cho những hoàn cảnh khó khăn vượt qua số phận, để các em nhỏ được học hành, thêm kiến thức cho hành trang vào cuộc sống.”.