Do không tiêm phòng đầy đủ cho gia cầm

Như vậy là sau Móng Cái dịch cúm gia cầm đã bùng phát đến các địa phương nằm trong “vùng cảnh báo đỏ” về nguy cơ dịch bùng phát trở lại.

Tại TX Uông Bí dịch xảy ra trên đàn vịt đẻ của gia đình ông Bùi Văn Sửu, thôn Hiệp An 2, xã Phương Nam làm chết 70/150 con vịt. Qua lấy mẫu xét nghiệm của ngành Thú y cho kết quả 1/6 mẫu dương tính với vi rút cúm H5N1. Tiếp đó tại huyện Đông Triều dịch xảy ra trên đàn gà của gia đình ông Nguyễn Văn Thiềm, thôn Nhuệ Hổ, xã Kim Sơn. Mặc dù đàn gà của hộ chăn nuôi này chưa bị chết nhưng qua lấy 6 mẫu kiểm tra thì 3 mẫu có kết quả dương tính với vi rút cúm.

Những vùng xảy ra dịch cúm gia cầm chính quyền xã đều kip thời tổ chức khử trùng tiêu độc và cắm biển báo.

Ngày 21-2, chúng tôi đến khu chăn nuôi của gia đình ông Bùi Văn Sửu, thôn Hiệp An 2, xã Phương Nam (Uông Bí), nhà ông Sửu nằm khá xa khu dân cư, xung quanh chỉ có vài hộ dân. Toàn bộ số vịt của gia đình ông đã được tiêu huỷ, chồng trại, ao, vườn đều đã được cơ quan thú y tiến hành khử trùng tiêu độc, vôi trắng rắc quanh bờ ao, trong chuồng nuôi nhốt, trải trắng trên con đường dẫn vào nhà ông. Chính quyền xã cũng đã cho cắm biển báo khu vực có dịch cúm gia cầm ngay đầu đường vào. Ông Sửu buồn bã cho biết: Trước đây gia đình tôi chỉ nuôi vịt thịt, từ giữa năm 2007 tận dụng ao trước cửa nhà tôi mua vịt đẻ về nuôi. Đàn vịt vừa qua gia đình đã tiêm phòng một lần hồi tháng 11-2007, sau đó thì không tiêm nhắc lại nữa. Từ trước đến nay gia đình nuôi gà, ngan, vịt chưa bao giờ bị dịch cúm gia cầm nên chủ quan, không chủ động nắm bắt hiện tượng gia cầm, thuỷ cầm bị nhiễm dịch thế nào, biện pháp phòng chống ra sao? Từ ngày 12-2, tôi thấy trong đàn vịt đẻ một số con bị ngoẻo đầu chết rải rác. Ngày 18-2 thấy vịt chết ngày càng nhiều, tôi báo cán bộ thú y xã; ngày 19-2 họ xuống lấy mẫu kiểm tra và tối 20-2 cho tiêu huỷ toàn bộ đàn vịt của gia đình. Ngay sau khi cán bộ thú y báo vịt nhà tôi bị cúm tôi đã chủ động nhốt toàn bộ những con gia cầm của gia đình mình lại, không bán chạy, không ăn thịt vịt bị ốm chết, những con chết trước gia đình đã đào hố chôn, có rắc vôi bột.

Tại thôn Nhuệ Hổ, xã Kim Sơn (huyện Đông Triều) mặc dù đàn gà của gia đình ông Nguyễn Văn Thiềm chưa bị chết nhưng khi cán bộ thú y tiến hành tiêm vắc xin phòng dịch thì thấy hiện tượng phản ứng với vắc xin, đã cho lấy mẫu kiểm tra và phát hiện dương tính với vi rút cúm H5N1. Đây cũng là thôn vừa mới xuất hiện hiện tượng gia cầm bị ốm chết hồi đầu tháng 2. Vì không lấy được mẫu để xét nghiệm nên cơ quan thú y, chính quyền địa phương đã cử người giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên địa bàn, nhờ vậy đã sớm phát hiện ra hiện tượng gia cầm của gia đình ông Nguyễn Văn Thiềm, cùng thôn với hộ gia đình đã có gia cầm bị chết vừa qua có phản ứng với vắc xin và kịp thời lấy mẫu kiểm tra phát hiện dịch bệnh. Huyện Đông Triều đã nhanh chóng triển khai các biện pháp khoanh vùng dập dịch.

Qua kết quả điều tra giám sát của cơ quan Thú y năm 2007 ở những địa phương đã từng có dịch cúm gia cầm cho thấy kháng thể vi rút cúm vẫn còn lưu hành trên cả đàn gia cầm và thuỷ cầm. Đặc biệt ở những ổ dịch cũ tỷ lệ vi rút cúm lưu hành khá cao vì vậy đã liên tục có khuyến cáo các địa phương này về khả năng dịch có thể bùng phát vào bất kỳ thời điểm nào nếu điều kiện thời tiết thuận lợi và chế độ chăm sóc của người chăn nuôi không tốt, sức đề kháng của gia cầm, thuỷ cầm giảm. Mặc dù các địa phương cũng đã rất tích cực vào cuộc vận động người chăn nuôi khai báo để tổ chức tiêm phòng cho đàn gia cầm, thuỷ cầm, ở một số nơi người chăn nuôi cũng đã chủ động phòng chống dịch. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, rét đậm, rét hại kéo dài làm giảm sức đề kháng của đàn, mầm bệnh cũ vẫn còn lưu cữu trong môi trường nuôi đã khiến dịch nhanh chóng bùng phát trở lại trên nhiều địa bàn. Theo các chuyên gia trong ngành Thú y thì đây là nguyên nhân chính khiến chỉ trong một thời gian ngắn dịch bùng phát ở nhiều địa phương trong tỉnh và chủ yếu ở những xã đã từng xảy ra dịch cúm gia cầm. Ngoài ra còn một nguyên nhân rất quan trọng nữa đó là việc tái tạo và nuôi mới đàn thuỷ cầm trong thời điểm trước và sau Tết âm lịch người chăn nuôi không báo cán bộ thú y đến tiêm phòng bổ sung cho đàn. Qua kiểm tra những hộ gia đình xảy ra dịch cúm thời gian qua đều không tuân thủ đầy đủ quy định tiêm vắc xin phòng dịch cúm gia cầm. Theo quy định đối với đàn thuỷ cầm sau khi tiêm mũi 1 thì 28 ngày sau phải tiêm nhắc lại nhưng thực tế chưa một hộ chăn nuôi nào chủ động thực hiện quy định này. 

Theo dự báo của cơ quan khí tượng thuỷ văn sau đợt nắng ấm này, miền Bắc tiếp tục đón nhận một đợt rét đậm, rét hại mới, đó cũng chính là thời gian mà vi rút cúm có thể phát triển mạnh. Hiện dịch đã bùng phát ở các địa bàn được đánh giá là “vùng nóng”, từ đây nguy cơ dịch lây lan rộng ra những địa bàn lân cận. Ngoài việc làm cấp bách lúc này là khoanh vùng dập dịch, những địa bàn lân cận vùng đang có dịch, người chăn nuôi cần nhanh chóng lập những “hàng rào” tự phòng vệ cho đàn gia cầm, thuỷ cầm của gia đình mình bằng cách nâng cao hơn nữa ý thức phòng tránh, thực hiện tốt biện pháp khử trùng tiêu độc hàng ngày, tăng cường chăm sóc, giám sát đàn gia cầm của gia đình, tuân thủ đầy đủ quy định, hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

Chi cục Trưởng Chi cục Thú ý Đoàn Duy Ái: Bùng phát dịch cúm gia cầm là bất khả kháng   Đồng chí Đoàn Duy Ái, Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh cho biết: Dịch xảy ra liên tục trên các địa phương trong tỉnh thời gian qua là điều bất khả kháng, trong điều kiện nhiều địa phương trong cả nước đã có dịch, lại vào những ngày thời tiết diễn biến phức tạp nhất, rét đậm, rét hại kéo dài càng tạo điều kiện thuận lợi cho dịch cúm gia cầm bùng phát. Tuy nhiên, có một nguyên nhân mà tôi muốn nhấn mạnh đó là ý thức của người chăn nuôi trong công tác chủ động phòng tránh dịch bệnh vẫn chưa cao. Ngay sau khi dịch xảy ra tại Móng Cái trên các phương tiện thông tin đại chúng liên tục cảnh báo, cơ quan Thú y cũng đã có hướng dẫn về biện pháp phòng chống dịch, tăng cường thức ăn để nâng sức đề kháng cho đàn gia cầm, thuỷ cầm nhưng người chăn nuôi vẫn rất chủ quan. Tại thôn Nhuệ Hổ, xã Kim Sơn (Đông Triều) vừa có hiện tượng gia cầm bị ốm chết và phải tiêu huỷ, tuy chưa khẳng định là dịch cúm gia cầm nhưng cơ quan thú y vẫn cảnh báo người chăn nuôi cảnh giác phòng tránh nhưng đàn gà của gia đình ông Nguyễn Văn Thiềm vẫn được thả rông. Chúng tôi rất lo ngại về thời điểm trước khi phát hiện ra dịch tại hộ chăn nuôi này không biết có đàn gia cầm của hộ chăn nuôi nào trong thôn đã chăn thả chung với đàn gia cầm này. Ngành Thú y rất muốn nâng cao ý thức cho người chăn nuôi nhưng hiện nay lực lượng cán bộ thú y cơ sở quá mỏng và yếu. Cả huyện chỉ có vài biên chế cho cán bộ thú y, ở xã chỉ có trưởng ban chăn nuôi thú y được chi trả lương, mà hiện cũng mới chỉ có 178/186 xã phường, thị trấn trong toàn tỉnh có trưởng ban chăn nuôi thú y. Lực lượng mỏng như vậy rất khó có thể giám sát được hàng nghìn hộ chăn nuôi trên địa bàn. Trong khi đó thực trạng chăn nuôi hiện nay vẫn là nuôi rải rác trong từng hộ, chưa địa phương nào có quy hoạch khu chăn nuôi gia súc, gia cầm riêng. Do vậy ngành bị mất tính chủ động, không thể nắm bắt được chính xác số lượng gia cầm trên địa bàn, nhất là số mới tái đàn để mà tổ chức tiêm phòng.