Tiếp tục kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII, sáng 26-11, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, biểu quyết thông qua Luật Đầu tư (sửa đổi) và Luật Doanh nghiệp (sửa đổi); tiếp đó thảo luận về Dự án Luật Kiểm toán Nhà nước (sửa đổi); cùng tham gia phát biểu thảo luận, Đoàn ĐBQH tỉnh có đại biểu Trần Văn Minh, Phó trưởng Ban Dân nguyện của UBTVQH.
Về giá trị pháp lý của Báo cáo kiểm toán được quy định tại Điều 8, đại biểu cho rằng các quy định của Điều này không rõ giá trị pháp lý của Báo cáo kiểm toán nên không xác định được mức độ trách nhiệm thực hiện của các đơn vị được kiểm toán và các cơ quan liên quan. Mặt khác, khi không đồng tình với kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước thì căn cứ pháp luật nào để đơn vị được kiểm toán thực hiện quyền khiếu nại của mình và khiếu nại đó được giải quyết như thế nào? Dự thảo luật chưa làm rõ được các câu hỏi này, do vậy đại biểu đề nghị cần tiếp tục được nghiên cứu để hoàn chỉnh.
Về nhiệm kỳ của Tổng kiểm toán và Phó Tổng kiểm toán được quy định ở Điều 15 và Điều 18. Nội dung này dự thảo luật có đề ra hai phương án, đại biểu đồng tình với phương án 2. Nhiệm kỳ của Tổng Kiểm toán nhà nước theo nhiệm kỳ Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu Tổng Kiểm toàn Nhà nước và nhiệm kỳ của Phó Tổng kiểm toán Nhà nước là 5 năm. Quy định như vậy sẽ tạo thuận lợi cho Quốc hội trong việc bầu và phê chuẩn các chức danh thuộc thẩm quyền trách nhiệm của mình và cũng không làm ảnh hưởng đến việc Quốc hội phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật hiện hành.
Về thời hạn kiểm toán quy định tại Điều 38 dự thảo luật có giao cho Tổng kiểm toán nhà nước thẩm quyền quyết định thời hạn kiểm toán đối với từng cuộc kiểm toán cụ thể. Đại biểu cho rằng cần phải luật hóa thời hạn của cuộc kiểm toán để đảm bảo sự minh bạch và cũng để đề cao tinh thần trách nhiệm của cả Kiểm toán nhà nước lẫn đơn vị được kiểm toán. Đồng thời cũng tạo thuận lợi, chủ động cho các đơn vị được kiểm toán trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình.
Về các quy định liên quan đến tổ kiểm toán, tổ trưởng tổ kiểm toán. Đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét, ủng hộ các quy định về tổ kiểm toán, tổ trưởng tổ kiểm toán và các quy định có liên quan để tạo thuận lợi cho Kiểm toán nhà nước hoạt động và hoạt động có hiệu quả; đề nghị cơ quan soạn thảo cũng cần nghiên cứu chỉnh sửa Điều 37, 40, 41 cho đồng bộ, chặt chẽ về các quy định có liên quan đến nội dung tổ kiểm toán và tổ trưởng tổ kiểm toán.
Về đơn vị được kiểm toán ở Điều 62, Khoản 13 có đề ra 2 phương án, Phương án 1: Các đối tượng có nghĩa vụ nộp thuế; Phương án 2: Các cơ quan quản lý và các đối tượng chấp hành nghĩa vụ nộp thuế. Đại biểu cho rằng cả 2 phương án này đều không khả thi. Vì khi đó các đối tượng phải kiểm toán là rất lớn trong khi nguồn lực cả về nhân lực, vật lực và cả thời gian để thực hiện của Kiểm toán nhà nước là có hạn. Mặt khác, việc tiến hành kiểm toán các đối tượng có nghĩa vụ nộp thuế sẽ dẫn đến sự không thống nhất với mục đích kiểm toán quy định ở Điều 3 là phục vụ cho việc kiểm tra, giám sát của nhà nước trong việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công. Đồng thời sẽ dẫn đến tình trạng chồng chéo do cơ quan thuế đang quản lý các đối tượng có nghĩa vụ nộp thuế và việc kiểm tra, khắc phục tình trạng trốn lậu thuế đang do thanh tra thuế đảm nhận. Do đó, đại biểu kiến nghị là chỉ kiểm toán các cơ quan quản lý thuế để phục vụ thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản thu vào ngân sách nhà nước.
Về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với hoạt động Kiểm toán nhà nước quy định ở Chương VII. Từ Điều 71 đến Điều 74 đều có khoản quy định là Chính phủ, cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân có trách nhiệm sử dụng báo cáo kiểm toán của Kiểm toán nhà nước để phục vụ cho công tác quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ của mình. Đại biểu cho rằng quy định như vậy thì cứng nhắc và không hợp lý, vì báo cáo kiểm toán của Kiểm toán nhà nước không phải là một văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan có thẩm quyền, buộc các đơn vị này phải chấp hành. Do vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu chỉnh sửa theo hướng các cơ quan này chỉ có trách nhiệm xem xét các báo cáo kiểm toán của Kiểm toán nhà nước trong quá trình quản lý, điều hành, thực hiện nhiệm vụ của mình. Đồng thời, cũng phải rà soát, chỉnh sửa Điều 8 cho phù hợp và theo hướng đã nêu trên.
Ngoài ra, còn một số nội dung khác, đại biểu chuyển lại cho Đoàn thư ký.
Xuân Ninh (VP Đoàn ĐBQH & HĐND tỉnh Quảng Ninh)
