Ngày 07-6-2014, Quốc hội nghe Ủy ban thường vụ Quốc hội báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về giảm nghèo giai đoạn 2005-2012; tiếp đó, Quốc hội thảo luận ở hội trường về báo cáo này. Cùng tham gia phát biểu thảo luận, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh có đại biểu Ngô Thị Minh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (ảnh).
Tham gia phát biểu, đại biểu Ngô Thị Minh cơ bản đồng tình với đánh giá về kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế mà báo cáo giám sát của UBTVQH đã nêu; mục tiêu giảm nghèo là chủ trương lớn và quan trọng của Đảng, Nhà nước ta; giai đoạn 2005 – 2012 về công tác giảm nghèo của nước ta đã đạt được những kết quả đáng trân trọng, nhiều văn bản QPPL của cấp có thẩm quyền được ban hành đã và đang hướng đến chính sách giảm nghèo bền vững, trong đó có chính sách dạy nghề, tạo việc làm; chính sách hỗ trợ giáo dục - đào tạo; chính sách sửa chữa, xây dựng nhà ở, hỗ trợ đất sản xuất và nước sinh hoạt…… Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo đã chỉ ra những hạn chế tồn tại của mỗi loại chính sách trong từng lĩnh vực này; đáng chú ý là một số nhận định được nêu ra trong báo cáo kết quả giám sát, đó là: Một số chính sách giảm nghèo còn chồng chéo, manh mún, tỷ lệ nghèo giữa các vùng, miền còn khoảng cách khá lớn...Báo cáo cũng chỉ ra, nhiều nguyên nhân của những hạn chế trong chính sách giảm nghèo, trong đó có nguyên nhân do một số chính sách chưa gắn với điều kiện tham gia của người nghèo nên vẫn tồn tại một số địa phương, một bộ phận cán bộ và người nghèo còn tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào chính sách của nhà nước...Đại biểu nói rằng, đa số đại biểu Quốc hội, cử tri mong muốn Chính phủ và Quốc hội cần điều chỉnh chính sách cho hợp lý hơn đối với hộ nghèo và người nghèo, không để tình trạng hộ nghèo và người nghèo ỷ lại, trông chờ vào chính sách của Nhà nước như thời gian vừa qua; cử tri mong muốn, Chính phủ nên cho phân loại các hộ nghèo và người nghèo, chính sách chỉ nên hỗ trợ thường xuyên với người nghèo và hộ nghèo do hoàn cảnh bất khả kháng mà họ không thể thoát nghèo; đối với các trường hợp nghèo khác, chính sách của nhà nước cần hỗ trợ có thời hạn nhất định và kèm theo điều kiện cụ thể để người nghèo và hộ nghèo phải chấp hành và phải vươn lên để thoát nghèo. Muốn vậy, Nhà nước cần có chính sách phù hợp dành cho người nghèo và hộ nghèo mới thoát được nghèo và thoát nghèo trước thời hạn; chấp hành tốt các điều kiện mà nhà nước đề ra. Chính sách tuyên dương, khen thưởng, Nhà nước nên hướng vào đối tượng này và kiên quyết cắt bỏ chính sách giảm nghèo khi hộ nghèo và người nghèo không chấp hành các điều kiện nhà nước nêu ra và không có ý thức thoát nghèo. Để đạt được điều này, cử tri đề nghị Chính phủ cần xem xét kỹ các điều kiện đặt ra với người nghèo và hộ nghèo phải chấp hành khi hưởng chính sách giảm nghèo trong thời hạn nhất định, khắc phục tình trạng chính sách giảm nghèo chồng chéo, manh mún hiện nay; Mặt khác, cử tri thuộc các hộ nghèo và người nghèo mong muốn Chính phủ cho nâng mức vay tín dụng, giảm lãi suất vay, giảm thủ tục phiền hà và kéo dài thời gian được vay nguồn vốn tín dụng kèm theo việc tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng biết sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay để họ nhanh chóng thoát nghèo. Cử tri cảm ơn Chính phủ đã chỉ đạo kịp thời việc cử tri đề nghị nâng mức vay tín dụng đã được Chính phủ quan tâm chỉ đạo thông qua việc ban hành quyết định số 34/QĐ-HĐQT của NHCSXH về việc nâng mức cho vay tối đa với hộ nghèo, đáp ứng nhu cầu về vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh lên 50 triệu đồng/ hộ vay và có hiệu lực thi hành từ 1/5/2014.
Đại biểu cho biết, nhiều ĐBQH thấy rằng, báo cáo kết quả giám sát về chính sách giảm nghèo của UBTVQH sẽ hấp dẫn hơn nếu qua giám sát, báo cáo chỉ ra được và cung cấp cho ĐBQH thông tin nhiều hơn về việc thực hiện trách nhiệm cụ thể của một số Bộ ngành chủ chốt trong công tác QLNN, trong phối hợp thực hiện trách nhiệm giữa các Bộ ngành khi để xảy ra tình trạng: chính sách giảm nghèo bị phân tán, thiếu liên kết, chưa lồng ghép được chính sách...như nhận định về nguyên nhân nêu trong báo cáo, trong đó có trách nhiệm không nhỏ của chính quyền các địa phương và của các tổ chức chính trị xã hội trong việc thực hiện công tác giảm nghèo. Thực tế cho thấy, trong mỗi văn bản QPPL đề cập đến chính sách giảm nghèo đều có quy định cụ thể về trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi ngành, của cơ quan hữu quan và chính quyền các địa phương. Nếu báo cáo phân tích, làm rõ việc thực hiện trách nhiệm của các cơ quan này thì việc đề xuất kiến nghị của UBTVQH sẽ sâu sắc hơn.
Báo cáo của UBTVQH chưa đề cập nhiều về hoạt động XHH công tác giảm nghèo, trong đó có đóng góp không nhỏ của các tổ chức này. Những kết quả nêu trong báo cáo giám sát của UBTVQH về hoạt động XHH công tác giảm nghèo mới phản ánh một phần nhỏ những đóng góp của MTTQ và các đoàn thể quần chúng trong công tác giảm nghèo. Về việc thực hiện trách nhiệm của Đoàn thanh niên, của Tổng phụ trách Đội TNTPHCM trong các trường học với công tác giảm nghèo và sự phối hợp giữa ngành GD&ĐT với các ngành chức năng, góp phần giảm nghèo bền vững; đại biểu nêu, trong mỗi nhà trường, việc khảo sát, nắm bắt thông tin về số học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, số học sinh thuộc các hộ nghèo, hộ cận nghèo nhằm có biện pháp khắc phục tình trạng bỏ học của học sinh là việc làm không thể thiếu. Bên cạnh việc miễn giảm học phí theo chính sách hiện hành, phong trào giúp nhau cùng tiến, là lành đùm là rách, thể hiện tình thương yêu đồng loại là việc cần quan tâm thường xuyên của mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp phối hợp với Đoàn thanh niên hoặc Đội TNTPHCM; không hiếm trường hợp học sinh phải bỏ học giữa chừng do bố mẹ nghèo, học sinh trong các hộ nghèo bỏ học do các bậc phụ huynh thiếu trách nhiệm và mắc tệ nạn xã hội...Việc khảo sát, nắm bắt đầy đủ thông tin về các đối tượng này trong các trường học để có giải pháp phát động bạn bè cùng trường, cùng lớp kịp thời giúp đỡ các em chưa được tổ chức Đoàn Thanh niên phối hợp với ngành giáo dục đào tạo quan tâm thỏa đáng ở nhiều địa phương; kết quả khảo sát về tình trạng lao động trẻ em của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã phản ánh rõ thực trạng này. Đại biểu hy vọng thời gian tới, tình trạng này sẽ được cải thiện hơn để trẻ em thuộc các hộ nghèo không phải bỏ học, không phải lao động sớm, được thực hiện đầy đủ các nhóm quyền cơ bản của mình...
Ngô Sỹ Khảo (CTV)
