Vừa qua, Liên Bộ Tài chính - Công Thương đã chính thức cho phép các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu tăng giá. Theo đó, giá bán lẻ xăng A92 từ 12.500 đồng/lít lên 13.500 đồng/lít; dầu điêzen 0,05S từ 10.500 đồng/lít lên 11.500 đồng/lít; dầu hỏa từ 12.000 đồng/lít lên 13.000 đồng/lít; dầu ma-zut tối đa từ 9.000 đồng/kg lên 10.000 đồng/kg.
Như vậy, so với mức giá cũ, giá nhiên liệu hiện nay đã tăng trên dưới 20%. Trước tình trạng xăng, dầu tăng giá liên tục trong nhiều ngày qua, người tiêu dùng đang rất quan ngại, lo sợ sẽ lại có một “làn sóng” tăng giá mới, trong đó có giá các mặt hàng tiêu dùng và cước vận tải. Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, đến thời điểm này, hầu hết giá các loại hàng hoá cũng như cước vận tải vẫn chưa có nhiều thay đổi.
Dây chuyền đóng chai sản phẩm dầu ăn tại Công ty
Dầu thực vật Cái Lân.
Ảnh: Lê Hải
Mỗi lần xăng, dầu tăng giá thì thị trường tiêu dùng là nơi chịu những tác động rõ ràng nhất. Tuy nhiên, đến nay, sau rất nhiều lần giá nhiên liệu được điều chỉnh nhưng những ảnh hưởng này không còn đến tức thì bởi doanh nghiệp đã có biện pháp điều chỉnh giá dần dần, không gây hoang mang cho người tiêu dùng. Qua khảo sát tại một số chợ lớn, các trung tâm thương mại và siêu thị trên địa bàn trong những ngày gần đây cho thấy, ngoài một số mặt hàng “hút” khách mùa hè như sản phẩm may mặc, giày dép đã tăng giá khoảng 15% so với đầu mùa thì đa số giá các sản phẩm hàng hoá được bày bán trên thị trường hiện vẫn được giữ ở mức ổn định, không có sự thay đổi đột biến. Lượng khách mua hàng theo thống kê sơ bộ của các tiểu thương vẫn đồng đều, không có hiện tượng giảm sức mua như nhiều người lo lắng bởi lượng hàng hoá được bày bán đa phần được nhập trước thời điểm xăng tăng giá. Chị Nguyễn Mai Thu, chủ đại lý bánh kẹo (phường Hòn Gai, TP. Hạ Long) cho biết: Đợt tăng giá nhiên liệu lần này khiến chúng tôi rất lo lắng, sợ giá hàng hoá sẽ tăng nhanh, giảm sức mua của người tiêu dùng. Tuy nhiên, đến nay tôi vẫn chưa nhận được thông báo của các nhà sản xuất về việc tăng giá sản phẩm nên hàng hoá vẫn được giữ nguyên mức giá cũ. Mặt khác, nếu có thông báo tăng giá thì hàng nhập trước đây vẫn được bán với giá cũ chứ chúng tôi không nâng cho bằng mức giá mới.
Đặc biệt, trong khi giá nhiên liệu tăng như hiện nay, nhiều doanh nghiệp vẫn dành một lượng vốn đáng kể để khuyến mại khách hàng nhằm kích cầu tiêu dùng. Trong đó nhiều nhất vẫn là khuyến mại các mặt hàng dùng cho mùa hè từ các công ty điện máy như quạt máy, quạt tích điện, điều hoà… Giá khuyến mại giảm 15-20% so với giá niêm yết.
Chưa tăng giá cước vận tải
Không chỉ có các sản phẩm hàng hoá trên thị trường tiêu dùng được cân đối, đảm bảo mức giá phù hợp đối với người tiêu dùng mà cước vận tải (vốn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá nhiên liệu tăng) đến thời điểm này vẫn được giữ ở mức giá cũ. Một số tuyến cố định Hạ Long-Hà Nội có giá 60.000-65.000 đồng/người; Móng Cái- Hà Nội 120.000-130.000 đồng/người; Hòn Gai- Hải Phòng 40.000 đồng/người. Đối với doanh nghiệp kinh doanh loại hình taxi cũng chưa có sự điều chỉnh, giao động khoảng 12.000 đồng đối với 1,5km đầu tiên và 7.000-8.000 đồng cho những km sau đó. Trên thực tế, việc chưa điều chỉnh giá cước vận tải lần này thiết nghĩ cũng là một điều hợp lý. Vì so với thời điểm cước vận tải tăng giá cuối năm 2008 thì giá nhiên liệu hiện nay vẫn rẻ hơn lúc đó khoảng 30%. Vì vậy, nếu doanh nghiệp vận tải có biện pháp tiết kiệm hợp lý thì vẫn có thể duy trì hoạt động kinh doanh bình thường.
Tuy nhiên, trong khi các doanh nghiệp vận tải lớn, uy tín trên địa bàn đang nỗ lực dùng nhiều biện pháp để không tăng giá cước, đảm bảo quyền lợi cho khách hàng thì đã xuất hiện hiện tượng nhiều “nhà xe” tự ý nâng giá cước vận tải. Đây chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ có vài ba xe khách, hoặc thậm chí chỉ có 1 xe chạy tuyến nội tỉnh. Lợi dụng lúc giá xăng, dầu có biến động, các nhà xe này đã nâng giá cước vô tội vạ, khiến cho nhiều hành khách tỏ ra bức xúc. Anh Nguyễn Sơn Hải (TP. Hạ Long) cho biết: Do tính chất công việc, tôi hay sử dụng phương tiện xe khách để đi làm. Tuy nhiên, sau khi xăng tăng giá thì mỗi nhà xe lại có một giá khác nhau. Cùng tuyến từ Hòn Gai đến Cẩm Phả thường thì tôi đi mất từ 7.000- 10.000 đồng. Nhưng sau khi xăng, dầu tăng giá có hôm tôi phải trả nhà xe đến 15.000 đồng. Thắc mắc thì họ nói xăng, dầu tăng giá hơn 20% nên cũng phải tăng giá cước để bù chi phí. Tôi thấy giá này toàn do các nhà xe tự đặt, không có cơ sở nhưng đã lên xe rồi thì đành phải trả tiền. Như vậy, chỉ có khách hàng tôi là bị thiệt thòi. Bây giờ tôi chỉ đi xe quen mới mong không bị ép giá.
Có thể nói, dưới tác động của việc nhiên liệu tăng giá, mỗi doanh nghiệp đều phải có các biện pháp chủ động điều chỉnh sản xuất, tiết kiệm chi phí để giảm thiểu đối đa việc tăng giá sản phẩm. Tuy nhiên, cùng với sự nỗ lực đó, 1 số doanh nghiệp lại dựa vào điều này để tăng giá bất hợp lý sản phẩm của mình. Điều này đã đi ngược lại với lợi ích của khách hàng, cũng như không có lợi cho chính sách kiềm chế lạm phát của Nhà nước. Theo thông tin từ Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam, nếu giá nhiên liệu có chiều hướng tăng lên như hiện nay, rất có thể doanh nghiệp vận tải sẽ có biện pháp tăng giá cước trong thời gian tới, tuy nhiên, mức tăng sẽ được xem xét kỹ càng để đảm bảo lợi ích cho cả doanh nghiệp và khách hàng.