“Tết của đa số người lao động được đảm bảo, không có trường hợp nào phải đề nghị chính quyền địa phương trợ cấp tết...” là nội dung mà Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh cung cấp cho chúng tôi khi tìm hiểu về tình hình chuẩn bị đón tết của công nhân các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn tỉnh.
Đại diện LĐLĐ TP Hạ Long tặng quà tết cho công nhân trong KCN Cái Lân nhân dịp Tết Nguyên đán Kỷ Sửu.
Ảnh: Nguyễn Chiến
Hiện nay trong khu vực các KCN của tỉnh có 38 dự án đăng ký đầu tư, trong đó 26 dự án đã hoạt động, với tổng số lao động là gần 3.800 người (trong đó doanh nghiệp FDI có 1.972 lao động; doanh nghiệp trong nước là hơn 1.800 lao động). Năm 2008 vừa qua, trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động phức tạp thì nhiều DN trong các KCN của Quảng Ninh cũng không nằm ngoài cơn bão ấy. Khu vực chịu nhiều ảnh hưởng là khối các DN nhập khẩu (phải nhập khẩu nguyên vật liệu). Nhiều DN bị sụt giảm đơn đặt hàng, thiếu vốn đầu tư nên buộc phải hoạt động cầm chừng và cắt giảm lao động. Công ty Bột mỳ Cái Lân - Vinaflour là một ví dụ. Theo tin từ Ban Quản lý các KCN Quảng Ninh, vì là đơn vị nhập khẩu nguyên liệu nên giữa năm 2007, Công ty này đã nhập lượng hàng khá lớn với thời giá của 2007. Đến năm 2008, sản phẩm tiêu thụ khá khó khăn vì gặp phải bột mỳ giá rẻ từ Trung Quốc nhập về và tỷ giá USD thất thường khiến Công ty Bột mỳ Cái Lân vốn là doanh nghiệp thuộc hàng ổn định nhất từ trước đến nay ở KCN Cái Lân cũng khá lao đao. Hay như Công ty Sản xuất Sợi hoá học Thế kỷ mới cũng gặp cảnh khó khăn tương tự. Là doanh nghiệp chỉ cung cấp hàng cho thị trường Mỹ, nhưng do những khó khăn đặc thù sản lượng tiêu thụ năm 2008 của Công ty này cũng sụt giảm do bạn hàng không nhập. Như thông tin từ LĐLĐ TP Hạ Long, Công ty này đã phải cho công nhân nghỉ việc 2 tháng trong năm 2008. Tiếp đó từ ngày 31-12-2008, doanh nghiệp đã chính thức cho 460 lao động tạm nghỉ việc và tạm ngừng đóng bảo hiểm xã hội (nhưng vẫn đóng bảo hiểm y tế) mà chưa có kế hoạch tiếp tục sản xuất kinh doanh trong năm 2009. Trước tình hình này, Công đoàn các cấp, đặc biệt là công đoàn trong doanh nghiệp đã có nhiều hoạt động thiết thực hỗ trợ cho công nhân khó khăn. Ví dụ như Công đoàn Công ty Nến cao cấp AIDI đã trích quỹ Công đoàn ủng hộ 40 lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn với số tiền 200.000 đ/người. Công đoàn Công ty CP Bê tông Hải Long hỗ trợ 3 công nhân hoàn cảnh khó khăn 500.000đ/người. LĐLĐ tỉnh và TP Hạ Long tặng hơn 100 suất quà cho công nhân KCN...
Và bởi vậy, chuyện buồn của Công ty Sản xuất Sợi hoá học Thế kỷ mới chỉ là cá biệt, còn hầu khắp các DN còn lại vẫn lo đủ tết cho công nhân. Nhiều DN trả lương cho công nhân đúng thời hạn, không có trường hợp DN nợ đọng lương, thưởng của công nhân. Đặc biệt có một số doanh nghiệp trước tết còn trả lương tháng thứ 13 kèm theo thưởng Tết, đồng thời tạm ứng 50% lương của tháng 1-2009 cho người lao động, như Công ty TNHH Nguyên liệu giấy Việt - Nhật, Công ty TNHH Bột mỳ Cái Lân - Vinaflour, Công ty Nến cao cấp AIDI, Công ty CP Bê tông Hải Long, Công ty Công nghiệp tàu thuỷ Cái Lân, Công ty Đóng tàu Than Việt Nam... Nhiều doanh nghiệp cộng các khoản tiền người lao động được lĩnh dịp giáp Tết cũng đủ lo cho gia đình cái Tết tươm tất. Theo thông tin từ Ban Quản lý các KCN là: Công ty Nến cao cấp AIDI tăng 20% mức thưởng Tết bình quân cho công nhân so với năm trước, cụ thể là: Công ty có tháng lương thứ 13 (trung bình đạt 2 triệu đồng/người/ tháng và mức thưởng Tết bằng một tháng lương). Công ty Đóng tàu Than Việt Nam có tháng lương thứ 13 là 3 triệu đồng/ người cùng mức thưởng Tết là 2 triệu đồng/người. Dịp này, Công ty có 3 công nhân bị ốm nặng, đã được Tập đoàn CN Than - Khoáng sản Việt Nam trợ cấp cho một người 1 triệu đồng. Công ty Bột mỳ Cái Lân - Vinaflour thưởng tết cho công nhân với mức bình quân 3 triệu đồng/người và thêm tháng lương thứ 13 (bình quân 3 triệu đồng/người). Công ty Công nghiệp tàu thuỷ Cái Lân trả thêm người lao động tháng lương thứ 13 và có mức thưởng Tết bằng 1 tháng lương.
Theo thông báo, hầu hết công nhân các DN trong các KCN trên địa bàn tỉnh sẽ được nghỉ Tết vào ngày 28 tháng Chạp, tức 23-1-2009 và bắt đầu trở lại làm việc vào ngày mùng 8 tết (2-2-2009). Cá biệt chỉ có công nhân của Công ty Công nghiệp tàu thuỷ Cái Lân vẫn phải làm việc trong dịp Tết do yêu cầu cấp bách của một số dự án cần đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, theo nguồn tin từ doanh nghiệp này, họ đã cam kết trả lương cho công nhân làm việc vào những ngày nghỉ tết theo qui định của pháp luật. Điều này góp phần đảm bảo quyền lợi người lao động khi không được nghỉ ngơi vào những ngày Tết ý nghĩa nhất của dân tộc.