Điểm thông quan Lục Lầm (phường Hải Hoà, TP Móng Cái) có vị trí quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động xuất khẩu hàng hoá qua biên giới. Trong thời gian qua, việc quy hoạch, sắp xếp và quản lý hoạt động khu vực bến Lục Lầm đã đi vào nền nếp, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu hàng hoá, giải quyết việc làm, mang lại thu nhập cho nhiều lao động tại địa phương. Tuy nhiên, từ tháng 10-2008 đến nay, hầu hết các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu hàng hoá tại khu vực bến Lục Lầm đang phải than trời vì đóng nhiều khoản phí, lệ phí bến bãi, gây ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Tiếp xúc với chúng tôi, ông Lưu Xuân Khôi, đại diện Công ty CP Cung ứng Tàu biển Quảng Ninh cho biết: “Công ty chúng tôi là một trong những doanh nghiệp được phép kinh doanh các dịch vụ thương mại tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, kho ngoại quan. Hàng năm Công ty luôn chấp hành nghiêm túc các khoản phí, lệ phí theo đúng quy định, chỉ riêng năm 2008, đã nộp phí bến bãi trên 2,2 tỷ đồng. Nếu tính lượng hàng như năm ngoái, thì năm 2009 này Công ty sẽ phải nộp thêm khoảng 1,4 tỷ đồng lệ phí bến bãi. Tổng cộng các khoản phí, lệ phí bến bãi của hàng hoá chuyển khẩu và của phương tiện mà Công ty phải nộp sẽ lên tới 3,7 tỷ đồng”. Không chỉ có Công ty CP Cung ứng Tàu biển Quảng Ninh mà Đại lý Hàng hải Quảng Ninh và nhiều doanh nghiệp khác đang hoạt động xuất khẩu tại bến Lục Lầm cũng đang phải đối mặt với những khoản “tốn kém” như vậy.
Các phương tiện vận tải hàng hoá tập kết tại bến Lục Lầm chờ xuất hàng.
Trở lại những tháng trước đây, khi chưa có bãi đỗ xe tạm Lục Lầm, TP Móng Cái đã có Tổ công tác liên ngành với chức năng điều tiết phương tiện, hàng hoá ra vào bến Lục Lầm. Khu vực sân bay đất, xã Hải Xuân được sử dụng làm bến đỗ xe vận chuyển hàng hoá. Tổ công tác cũng tiến hành thu phí bến bãi đối với các phương tiện vận tải hàng hoá vào bến Lục Lầm theo mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí lề đường, bến bãi, mặt nước được quy định tại Quyết định số 3822 của UBND tỉnh. Theo đó, tất cả các phương tiện vận tải có trọng tải từ 15 tấn trở lên sẽ phải nộp phí 100.000 đồng/phương tiện. Sau khi bãi đỗ xe tạm Lục Lầm được hoàn thiện, TP Móng Cái đã ra thông báo số 411 di chuyển địa điểm bãi đỗ xe tạm Sân bay đất về bãi xe tạm Lục Lầm để tạm chờ xuất hàng và việc thu phí của doanh nghiệp cũng tạm thời được áp dụng mức thu phí theo Quyết định số 3822 của UBND tỉnh. Tiếp đó, ngày 18-12-2008, UBND TP Móng Cái lại tiếp tục ban hành văn bản số 4628 về việc giao cho UBND phường Hải Hoà thu phí bến bãi đối với phương tiện ra, vào bến Lục Lầm giao nhận hàng hoá. Mức thu phí bến bãi cũng được áp dụng theo Quyết định số 3822 của UBND tỉnh.
Có thể nói, việc đầu tư bến xe tạm Lục Lầm là một trong những giải pháp nhằm tháo gỡ ách tắc giao thông cục bộ tại khu vực điểm thông quan Lục Lầm đã được TP Móng Cái thực hiện và được các doanh nghiệp đồng tình ủng hộ. Với chủ trương giao cho doanh nghiệp đầu tư, định hình theo hướng xã hội hóa công tác quản lý, bãi đỗ xe có tổng diện tích 68.757m2, trong đó khu số 1 (giai đoạn 1) có diện tích 25.075m2 và khu số 2 (giai đoạn 2) là 43.682m2 với tổng vốn đầu tư khoảng 30 tỷ đồng. Nguồn vốn đầu tư huy động 100% từ doanh nghiệp và doanh nghiệp được khai thác bãi đỗ xe trong thời hạn 10 năm theo quy định hiện hành. Công ty Thương mại Dịch vụ Tây Bắc là doanh nghiệp được huy động vốn và đã thi công xong giai đoạn 1. Hiện tại bến đã đi vào hoạt động đảm bảo việc điều tiết tốt cho hoạt động của 150-200 phương tiện ô tô vận tải. Giai đoạn 2 đã triển khai xong công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng. Phương tiện vận tải hàng hoá ra vào bãi đỗ xe tạm tại bến Lục Lầm của Công ty Thương mại và Dịch vụ Tây Bắc.ảnh: PV
Vấn đề đặt ra và được nhiều doanh nghiệp quan tâm ở đây đó là việc áp dụng các mức thu lệ phí bến bãi như thế nào để tránh sự chồng chéo và trùng thu, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu? Bởi lẽ trên thực tế cùng một loại phí bến bãi đối với phương tiện vận tải, doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu tại điểm thông quan Lục Lầm lại phải nộp 2 lần bao gồm phí sử dụng bến bãi do phường Hải Hoà thu và phí sử dụng bến bãi do Công ty Dịch vụ Tây Bắc thu. Mặc dù bến bãi tạm Lục Lầm là do Công ty Thương mại và Dịch vụ Tây Bắc đầu tư theo hình thức xã hội hóa. Việc thu hồi nguồn vốn đã đầu tư của Công ty Dịch vụ Tây Bắc được thực hiện trong 10 năm (sau 10 năm bến xe tạm này thuộc về TP Móng Cái). Trong lúc Chính phủ đang có chủ trương ưu tiên và tìm các giải pháp hỗ trợ cho doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp xuất khẩu thì việc thu nhiều khoản lệ phí như trên đang được TP Móng Cái áp dụng liệu có hợp lý hay không?
Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo TP Móng Cái và các phòng ban chuyên môn thành phố khẳng định: Việc thu phí bến bãi đối với phương tiện vận tải ra vào bến Lục Lầm thực chất là 2 khoản thu khác nhau. Một khoản thu là do các doanh nghiệp có phương tiện vận tải sử dụng dịch vụ bến bãi Công ty Thương mại và Dịch vụ Tây Bắc và việc thu phí nói trên là của doanh nghiệp, còn một khoản thu là theo quy định của Nhà nước và nguồn thu này là cho Nhà nước.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Liễu, Phó giám đốc Sở Công thương thì việc thu phí tại bến bãi Lục Lầm là sự trùng thu giữa doanh nghiệp đầu tư bến bãi và phường Hải Hòa. Bà cũng cho biết thêm, trong cuộc họp liên ngành của TP Móng Cái với doanh nghiệp xuất nhập khẩu ngày 4-3-2009 cũng đã đề cập tới nội dung xem xét việc thu phí đối với các phương tiện và hàng hóa xuất nhập khẩu. Theo đó, sẽ đề nghị tỉnh rút bỏ một khoản phí cho doanh nghiệp đó là phí sử dụng bến bãi đối với hàng chuyển tải, quá cảnh, hàng kho ngoại quan đồng thời cũng đề nghị Công ty Thương mại và Dịch vụ Tây Bắc cần xây dựng các mức thu phí hợp lý trên cơ sở thoả thuận với các doanh nghiệp có phương tiện sử dụng dịch vụ bến bãi của Công ty.
Năm 2009 được dự báo là tâm điểm của thời kỳ suy thoái kinh tế, việc áp dụng chính sách thu phí bến bãi đối với các phương tiện vận tải hàng hoá tại điểm thông quan Lục Lầm của TP Móng Cái hiện nay khiến doanh nghiệp thêm phần khó khăn nên rất cần có sự tháo gỡ của các cấp, ngành.
