Theo thống kê của Liên minh HTX và DNNQD Quảng Ninh, năm 2000, cả tỉnh chỉ có hơn 200 chủ doanh nghiệp ở khu vực kinh tế ngoài quốc doanh; đến nay con số này đã là hơn 4.000 doanh nhân. Các doanh nhân này hoạt động trên 3 lĩnh vực chủ yếu, đó là xây dựng, đầu tư cơ sở hạ tầng; CN-TTCN; thương mại, dịch vụ, vận tải hành khách, kinh doanh, sản xuất hàng hoá, với tổng vốn đầu tư khoảng trên 30.000 tỷ đồng, đóng trên 400 tỷ đồng thuế/năm...
Với sự phát triển nhanh chóng ấy, các doanh nhân là chủ doanh nghiệp thuộc khối ngoài quốc doanh đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của tỉnh... Nếu cách đây khoảng 10 năm, việc thành lập các công ty TNHH với số vốn nhỏ, chỉ của 1 gia đình hay 1 cá nhân, rất phát triển thì vài năm trở lại đây, việc các doanh nhân cùng góp vốn để thành lập những doanh nghiệp cổ phần đang là xu hướng vượt trội. Điều này cho thấy phản ứng khá nhanh nhạy của nhiều doanh nhân Quảng Ninh trong xu thế hội nhập, vì chỉ có góp vốn để thành lập doanh nghiệp cổ phần mới giải quyết được nỗi lo vốn mỏng, lực yếu - đang là điểm yếu nhất hiện nay của nhiều doanh nhân Quảng Ninh nói riêng, doanh nhân cả nước nói chung. Công ty cổ phần Tập đoàn Kinh tế Hạ Long là cái tên mới nổi trong làng doanh nghiệp Quảng Ninh từ đầu năm 2008. Công ty được thành lập dựa trên sự góp vốn của 6 cổ đông, vốn đang là giám đốc hay chủ tịch HĐQT của những doanh nghiệp khác nhau. Ông Nguyễn Thanh Cảnh, Chủ tịch HĐQT Công ty cho biết, Công ty ra đời xuất phát từ nỗi trăn trở của các cổ đông (vốn đều là những doanh nhân người Quảng Ninh cả) mong muốn xây dựng được một doanh nghiệp tầm cỡ, đủ sức thực hiện được những dự án lớn. Ông Cảnh tâm sự: - Một doanh nhân muốn tích luỹ được số vốn khoảng năm, bảy chục tỷ là điều không đơn giản; thậm chí nếu tích luỹ được nguồn vốn lớn như vậy rồi thì cũng chưa chắc kinh doanh có hiệu quả, vì cơ hội đã bị tuột mất... Tuy nhiên, nếu 6 cổ đông cùng hợp sức thì để huy động khoản vốn mấy chục tỷ này không phải là khó. Được biết ngay sau khi thành lập, do thực lực mạnh, doanh nghiệp đã nhận thầu thực hiện dự án xây dựng Cụm CN-TTCN Hà Khánh (Hạ Long), số vốn đầu tư 160 tỷ đồng; trở thành doanh nghiệp cổ phần tư nhân đầu tiên của Quảng Ninh được nhận dự án lớn (hơn 150 tỷ đồng) trên địa bàn tỉnh; thay vì cứ để doanh nghiệp tỉnh ngoài làm như trước. Cũng như vậy, Công ty cổ phần Xây dựng Hoàng Hà (Đông Triều) là doanh nghiệp cổ phần tư nhân, trong đó có nhiều doanh nghiệp thành viên đầu tư trên nhiều lĩnh vực như xây dựng, sản xuất sản phẩm cơ khí, vật liệu xây dựng v.v... Hoặc Công ty cổ phần Kỹ nghệ thực phẩm Thái Lan (Hạ Long) cũng là doanh nghiệp cổ phần tư nhân kinh doanh thương mại và sản xuất sản phẩm thực phẩm ăn liền như mì tôm, thạch rau câu, bột canh, cháo ăn liền. Ngay sau khi hoạt động, sản phẩm của doanh nghiệp nhanh chóng được thị trường ưa chuộng, có thời điểm dây chuyền đạt hết công suất mà chỉ đủ cung cấp cho 70% nhu cầu của bạn hàng. Năm 2007, Công ty đạt doanh thu 134 tỷ đồng... Ông Nguyễn Lương Tá, Chủ tịch Liên minh HTX&DNNQD tỉnh cho biết: Năm 2007 Quảng Ninh có 882 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, trong đó chỉ có 80 doanh nghiệp tư nhân, 272 công ty TNHH; trong khi đó số doanh nghiệp cổ phần lên tới 388. Điều này cho thấy các doanh nhân đã ngày càng biết liên kết, hợp tác kinh doanh, góp vốn để đón bắt cơ hội phát triển, tăng khả năng cạnh tranh trên sân nhà, trước khi làn sóng đầu tư từ quá trình hội nhập ào tới. Trong các doanh nghiệp cổ phần, các doanh nhân đã lựa chọn lĩnh vực xây dựng dân dụng, công nghiệp, dịch vụ v.v... để đầu tư và đẩy mạnh liên kết. Và trong “xu thế liên kết” ấy, nhiều doanh nhân đã khẳng định được tên tuổi của mình, như Nguyễn Thanh Cảnh, Giám đốc Công ty CP Thanh Hương, Tổng Giám đốc Công ty CP khai thác hạ tầng Vinashin và Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Kinh tế Hạ Long; Phạm Thạnh, Giám đốc Công ty Đông Hà; Bùi Xuân Tờ, Chủ tịch HĐQT Công ty Kỹ nghệ thực phẩm Thái Lan; Phạm Văn Thể, Giám đốc Công ty CP Xây dựng Hoàng Hà; Phạm Văn Cần, Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Kinh tế Hạ Long v.v... Những doanh nhân này thời gian gần đây đã thực hiện nhiều công trình, dự án hợp đồng lớn, giải quyết việc làm cho người lao động và làm nghĩa vụ thuế với nhà nước. Bên cạnh đó, họ cũng là những doanh nhân tích cực trong công tác từ thiện, nhân đạo, tham gia ngày càng năng nổ các hoạt động xã hội...
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Lương Tá, việc hợp tác, góp vốn của nhiều doanh nhân Quảng Ninh hiện tại mới ở chặng đầu. Cái quan trọng nhất để các doanh nhân Quảng Ninh có thể cùng nhau hợp tác chặt chẽ, phát huy sức mạnh tổng hợp hơn nữa chính là phải có những doanh nhân “thủ lĩnh” có vốn mạnh, đủ tâm - tài, đủ uy tín nhằm tập hợp được các doanh nhân cùng chí hướng. Thêm nữa, việc các doanh nhân tỉnh nhà có lớn mạnh để khẳng định uy tín, thương hiệu hay không, một phần quan trọng còn phụ thuộc sự quan tâm tạo điều kiện của các cấp, ngành và địa phương. Bởi lẽ khi có cơ chế, chính sách phù hợp sẽ tạo cho các doanh nhân cơ hội đầu tư, làm ăn, từng bước tích luỹ và phát triển...
