Đời sống, nhận thức về pháp luật của nhân dân ở các xã, phường biên giới trong tỉnh hiện còn nhiều khó khăn, hạn chế; vẫn tồn tại một số phong tục, tập quán lạc hậu... Trong khi đó, lợi dụng tình hình biên giới, dân tộc, các thế lực thù địch tăng cường các hoạt động tuyên truyền, kích động...; hoạt động buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép... tiềm ẩn nhiều dấu hiệu phức tạp...
Các thủ tục hành chính, hướng dẫn đăng ký hộ khẩu, CMND... được công khai tại các xã, thị trấn huyện Hải Hà để mọi người dân biết thực hiện.
Thực tế những năm qua, ở địa bàn biên giới của tỉnh, nhất là khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, có hàng vạn lượt người từ các vùng nông thôn trong và ngoài tỉnh đến tạm trú, làm ăn buôn bán, đã gây không ít khó khăn cho lực lượng công an cơ sở trong việc nắm tình hình di biến động và đăng kí quản lý tạm trú, tạm vắng. Việc tuyên truyền pháp luật về cấp phát, quản lý, sử dụng CMND ở cơ sở còn hạn chế. Nhiều người quá độ tuổi nhưng vẫn chưa đi làm chứng minh; một số trường hợp khai không đúng, đầy đủ tên, tuổi với giấy khai sinh, tự ý thay đổi tên khác, nên khó khăn cho việc tra cứu xác minh, giải quyết. Việc đăng kí hộ khẩu thường trú vào khu vực biên giới còn chậm do các địa phương trả lời phiếu xác minh thường không đúng thời gian quy định, thậm chí không trả lời, dẫn đến việc không giải quyết được cho dân, dân phải chờ. Đối với công tác quản lý xuất nhập cảnh, cấp giấy thông hành xuất, nhập cảnh, Công an tỉnh đã ban hành nhiều văn bản và quy trình đăng ký quản lý cấp giấy thông hành xuất, nhập cảnh cho nhân dân. Song địa bàn vùng biên có nhiều đường mòn qua lại, nên nhiều trường hợp thường vượt biên trái phép, không đi theo cửa khẩu; một số khu vực thông quan không tổ chức lực lượng chức năng để kiểm soát giấy thông hành, trong khi nhu cầu thăm thân là rất lớn...
Nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về ANTT, Công an tỉnh đã ban hành cơ chế “Một cửa”, đơn giản hoá các thủ tục hành chính, niêm yết công khai các thủ tục, quy định, điều kiện về đăng ký hộ khẩu thường trú, tạm trú, cấp CMND, xuất nhập cảnh... tại các trụ sở tiếp dân. Riêng địa bàn biên giới, Giám đốc Công an tỉnh đã phân cấp cho công an địa phương giải quyết đăng ký hộ khẩu thường trú, thành lập các tổ cấp phát CMND đến tận các thôn, khe, bản, vừa tạo thuận lợi cho nhân dân không phải đi lại nhiều, vừa đảm bảo phục vụ tốt cho công tác đấu tranh phòng ngừa tội phạm. Công an tỉnh cũng liên tục mở các đợt tổng kiểm tra rà soát hộ khẩu, tăng cường kiểm tra tạm trú, tạm vắng, tập trung vào các hộ phức tạp, có di biến động lớn. Công tác tàng thư hộ khẩu được củng cố thường xuyên, cập nhật thông tin kịp thời, phân loại đảm bảo chặt chẽ theo quy định. Với cách làm này, đến nay 100% số hộ thường trú ở các xã, phường biên giới trên địa bàn đã được cấp đổi sổ hộ khẩu mới; 100% số nhân, hộ khẩu tạm trú được lập hồ sơ để quản lý theo dõi. Công an tỉnh cũng đã tăng cường chấn chỉnh, ban hành nhiều quy trình, quy định cụ thể cho từng nội dung công việc trong công tác quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội, triển khai đến công an các đơn vị địa phương, nhất là việc thực hiện các thủ tục hành chính. Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn lực lượng công an cấp cơ sở; quan tâm chỉ đạo, tạo mọi điều kiện để động viên lực lượng này hoàn thành nhiệm vụ. Nhờ vậy thời gian qua, công tác quản lý hành chính về TTXH ở cơ sở dần dần đi vào nề nếp, hiệu quả ngày một cao hơn.
Những năm tới, dự báo biến động về nhân khẩu, hộ khẩu sẽ phức tạp hơn do làn sóng người từ nông thôn về các khu đô thị, kinh tế cửa khẩu... ngày càng nhiều. Để nâng cao hiệu quả công tác quản lí hành chính về TTXH tại khu vực biên giới, ngoài các biện pháp đã và đang thực hiện trên, Công an tỉnh tiếp tục xây dựng, hoàn chỉnh và ban hành các văn bản pháp lý đảm bảo tính thống nhất, khả thi, tránh tình trạng hành chính giấy tờ qua nhiều khâu, nhiều cấp; tăng cường công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm; xây dựng, củng cố lực lượng cảnh sát QLHC đủ mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
