Trước năm 1831, xã Thượng Yên Công có tên là làng Nam Mẫu, sau đổi thành xã Nam Mẫu huyện Đông Triều, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương. Tháng 10-1947, xã được gọi với tên chính thức là Thượng Yên Công, thuộc huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Yên. Ngày 26-9-1966, Chính phủ quyết định xã Thượng Yên Công thuộc thị xã Uông Bí cho đến nay.
Một góc Thượng Yên Công hôm nay.
Thượng Yên Công cũng góp nhiều sức người, sức của trong kháng chiến chống giặc Mỹ. Là xã miền núi, có địa hình dễ đảm bảo an toàn khi giặc đánh phá nên Thượng Yên Công được đón nhiều cơ quan, đơn vị của Trung ương và tỉnh chuyển về đây. Cán bộ và nhân dân trong xã đã đùm bọc, cùng các lực lượng này vừa chiến đấu anh dũng, vừa tích cực sản xuất để góp phần thống nhất đất nước.
Hòa bình lập lại, cán bộ, đảng viên và nhân dân Thượng Yên Công nhanh chóng bắt tay vào hàn gắn vết thương chiến tranh. Trong công cuộc đổi mới, Đảng bộ xã đã lãnh đạo nhân dân từng bước vươn lên trên còn đường phát triển KT-XH, củng cố quốc phòng an ninh, xây dựng đời sống mới. Nhờ vậy, Thượng Yên Công hôm nay đã thay da đổi thịt, cuộc sống của người dân nơi đây từng bước được cải thiện, ngày càng thêm ấm no, hạnh phúc, văn minh. 5 năm trở lại đây, tranh thủ sự quan tâm hỗ trợ của các cấp, các ngành, Đảng bộ xã đã lãnh đạo địa phương tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng (đường - trường - trạm...) phục vụ sản xuất, đời sống của nhân dân. Hàng loạt các công trình Nhà văn hóa xã, chợ, trụ sở UBND, trường học, kênh mương tưới tiêu... được đầu tư xây dựng. Cơ cấu cây trồng, vật nuôi cũng được chuyển đổi hiệu quả, hoạt động chuyển giao KHKT vào sản xuất được tăng cường. Do đó, tổng sản lượng lương thực của địa phương liên tục tăng cao, năm 2009 đạt gần 1.500 tấn (tăng 14,2 tấn so với năm 2005); năng suất bình quân của cây lúa đạt 50 tạ/ha, ngô đạt 27 tạ/ha. Đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn cũng phát triển mạnh, năm sau tăng hơn năm trước. Ngoài những vật nuôi truyền thống, người dân trong xã đã và đang đưa lợn rừng, nhím, dê... vào chăn nuôi. Xã đã tập trung chỉ đạo nhân dân áp dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất theo hướng sản xuất hàng hóa, nhằm phát huy tối đa giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích. Đồng thời, xã cũng vận động, khuyến khích và tạo điều kiện cho các lao động trẻ trên địa bàn đi học nghề để có cơ hội tìm kiếm việc làm và từng bước chuyển nghề cho nhân dân địa phương. Chính quyền địa phương đã phát huy lợi thế có khu di tích Yên Tử trên địa bàn, tạo điều kiện cho các hộ gia đình trong xã tổ chức các hoạt động kinh doanh, dịch vụ, vừa đáp ứng nhu cầu của du khách, vừa tạo được việc làm và thu nhập cho người dân địa phương. Do có nhiều giải pháp hợp lý và quyết tâm thực hiện nên tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm mạnh, hiện chỉ còn 4,7%. Kinh tế phát triển, tạo đà cho văn hóa - xã hội phát triển. Chất lượng giáo dục đào tạo trên địa bàn từng bước được nâng cao, các mục tiêu chương trình y tế trên địa bàn được triển khai thực hiện tốt, 5/8 thôn của xã được TX Uông Bí công nhận đạt tiêu chuẩn văn hóa; quốc phòng - an ninh luôn được giữ vững. Hoạt động của chính quyền, các tổ chức đoàn thể được đổi mới, các phong trào thi đua ngày càng hiệu quả; Đảng bộ, chính quyền địa phương luôn đạt trong sạch, vững mạnh.
Cụ Bàn Cương, hơn 80 tuổi, nguyên là Chủ tịch Mặt trận xã Thượng Yên Công nói với chúng tôi: Có Thượng Yên Công hôm nay, là cả một quá trình phấn đấu bền bỉ của cấp ủy, chính quyền, nhân dân các dân tộc trên địa bàn. Niềm mơ ước của “cánh già” chúng tôi từ bao lâu, nay đã thành hiện thực. Trước kia nào dám nghĩ đến điện lưới quốc gia, ti vi, xe máy, điện thoại. Nay không chỉ có đầy đủ mà còn thuận lợi và văn minh, hiện đại. Thật là hạnh phúc. Còn ông Triệu Quỳnh, 75 tuổi, nguyên là Bí thư Đảng ủy xã xúc động nói: Mấy năm gần đây đời sống người dân địa phương rất khá giả. Hết rồi cái cảnh đường làng mưa xuống thì lụt lội không đi lại được... Thôn Khe Sú 1, nơi tôi ở có 125 hộ dân, hầu như mọi nhà đều đã được xây kiên cố; 70% nhà có máy cày, nhiều nhà có từ 2-3 xe máy, còn điện thoại nhà nào cũng có... Thượng Yên Công vùng đồng bào dân tộc lạc hậu, đói nghèo trước đây, nay đã “chuyển mình”, chẳng mấy mà trở thành một trong những vùng đô thị hiện đại của thành phố Uông Bí trong tương lai.