Dòng sông Cửa Lục (Quảng Ninh) đã từng là trọng tâm bắn phá nhằm cắt đứt giao thông, làm tê liệt vùng công nghiệp than của đế quốc Mỹ trong kế hoạch chiến tranh leo thang bắn phá miền Bắc Việt Nam. Chiến địa đã chứng kiến chiến thắng trận đầu của quân dân vùng Mỏ bất khuất trước đế quốc Mỹ này, giờ đây đang đổi thay từng ngày trong nhịp sống mới...
Đã 42 năm trôi qua, song mỗi năm cứ đến ngày 5/8, người dân Quảng Ninh lại có dịp ôn lại chiến thắng oanh liệt trận đầu trước lực lượng không quân và hải quân Mỹ trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc XHCN. Để gỡ thế bí và thua đau tại chiến trường miền Nam, ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc với tiền tuyến, đế quốc Mỹ đã cho không quân và hải quân đánh phá miền Bắc. Một trong những trọng điểm đánh phá của chúng ở Quảng Ninh là quân cảng Hải quân (nay là Công ty Xăng dầu B12), cảng than Hòn Gai (nay là cảng khách Quốc tế), Bến phà Bãi Cháy nằm bên dòng sông Cửa Lục, hòng cắt đứt giao thông và làm tê liệt vùng công nghiệp sản xuất than. Song với tinh thần cảnh giác cao và ý chí quyết tâm mạnh mẽ, ngay trong trận đầu tiên bằng không quân giặc Mỹ đã vấp phải tinh thần chiến đấu ngoan cường của quân dân vùng Mỏ đánh trả quyết liệt, bắn rơi 3 máy bay phản lực Mỹ, bắt sống tên giặc lái đầu tiên E-vơ-rét.
Chiến địa năm xưa, giờ đây trong cuộc sống đổi mới đang đổi thay hàng ngày, nhiều công trình, nhà máy ở 2 bên dòng sông Cửa Lục đang giữ hàng đầu về phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh như: Cảng Cái Lân, Nhà máy Đóng tàu Hạ Long, Công ty Xăng dầu B12, Khu công nghiệp Cái Lân, khu đô thị mới, nhất là cầu Bãi Cháy nối 2 bờ Cửa Lục đang được gấp rút hoàn thành để phấn đấu khánh thành vào Quốc khánh 2-9 này. Cảng Cái Lân - một trong những cảng nước sâu (đón tàu có trọng tải 40.000 tấn vào làm hàng) có nhiệm vụ đáp ứng nhu cầu lưu thông hàng hoá xuất nhập khẩu cho phát triển kinh tế đối với vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Từ khi đi vào khai thác- năm 2004- cho đến nay, cảng đã bước đầu đạt được những kết quả đáng khích lệ. Chỉ tính 7 tháng đầu năm 2006, lượng hàng thông qua cảng đạt được 2,2 triệu tấn, bằng 65% kế hoạch năm, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2005. Mặc dù mới đi vào hoạt động hơn 2 năm nhưng đã có nhiều bạn hàng hãng tàu trong và ngoài nước làm hàng ổn định qua cảng như: Tổng Công ty Thép, Công ty Thép Hoà Phát, Tổng Công ty Phân bón, hàng tàu NYK, Vosco, E-ra-kê, Rê-na-đet, Ma-ri-na Hà Nội... Cán bộ công nhân Cảng Quảng Ninh đã làm chủ các trang thiết bị hiện đại như cẩu chân đế, cẩu giàn (trên bến) cẩu bờ di động, cẩu khung ôm bánh lốp, cẩu tại bãi, cẩu ô tô, xe nâng 10 tấn, xe xúc lật, đầu kéo, xe kéo... Những thiết bị này được vận hành thành một dây chuyền nhịp nhàng làm cho tốc độ giải phóng nhanh hơn, tiết kiệm 30% thời gian tàu vào làm hàng. Hiện cần cẩu container của cảng xếp, dỡ hàng đạt 32 container/h, đang tiếp tục phấn đấu đạt 35 container/h. Hệ điều hành quản lý bến bãi container (CTMS) phần mềm lập trình tàu ra, vào giao nhận container; kiểm soát bãi xếp dỡ hàng tại tàu, báo cáo trực tuyến... của cảng được xếp vào hàng tiên tiến ngang tầm với các cảng hiện đại của thế giới. Tuy mới đi vào khai thác nhưng cảng Cái Lân đã bước đầu khẳng định được vị trí, uy tín của mình trong hệ thống cảng biển của Việt Cùng với sự phát triển của các lĩnh vực kinh tế đóng bên dòng sông Cửa Lục không thể không nói đến cầu Bãi Cháy bởi lẽ đây là cây cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh, nối liền quốc lộ 18A với huyết mạch giao thông của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và cũng là điểm du lịch mới tô điểm thêm vẻ đẹp Vịnh Hạ Long. Cầu bãi Cháy đang được các đơn vị thi công khẩn trương hoàn thiện những phần việc còn lại Cầu được khởi công từ tháng 5-2003. Với quyết tâm đảm bảo đúng tiến độ và vượt kế hoạch đề ra là phấn đấu đến 2-9-2006 này khánh thành thông xe, những ngày này cầu Bãi Cháy đang được nhà thầu cùng các đơn vị thi công tập trung lực lượng lao động ngày đêm đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Hiện tại gói thầu BC2 phần cầu chính và cầu dẫn số 5 do liên danh nhà thầu của Nhật Bản là Shimizu - Shimtomo đảm nhiệm cùng các nhà thầu phụ Việt Nam đang khẩn trương hoàn thiện những phần việc như rải lớp chống thấm phòng nước, lan can, bờ bò rải phân cách, lắp đặt điện chiếu sáng, trang trí, thảm nhựa mặt cầu... phấn đấu đến cuối tháng 8 này hoàn thiện. 2 gói thầu BC1 (đường dẫn phía Bãi Cháy) và BC3 (đường dẫn phía Hòn Gai) do các đơn vị thi công là Cienco1, Licogi và Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn thi công đến nay đang đẩy nhanh hoàn thành phần cầu dẫn và đường dẫn để phấn đấu đến cuối tháng 8-2006 cơ bản thông xe kỹ thuật để kịp thời đưa vào phục vụ khánh thành cầu chính dự kiến vào ngày 2-9 này. Có thể nói tất cả những nhà máy, công trình bên dòng sông Cửa Lục như đang tô điểm thêm truyền thống lịch sử mà mảnh đất này đã ghi dấu.
