Công ty CP Than Hà Tu ngày nay, trước kia là nơi đồng chí Vũ Văn Hiếu, Bí thư Đặc khu uỷ đầu tiên Khu mỏ Quảng Ninh đã từng về “vô sản hoá”. Hơn 70 năm qua, thợ mỏ Hà Tu đã phát huy truyền thống “kỷ luật và đồng tâm” xây dựng cuộc sống mới ngày càng ấm no, hạnh phúc trên quê hương...
Khai thác than trên công trường vỉa 16, Công ty CP Than Hà Tu những ngày đầu năm.
Ảnh: tư liệu
Cuối năm 1929, Vũ Văn Hiếu, một thanh niên ham học, vượt khó, học giỏi và có tinh thần yêu nước, được các đồng chí trong Việt Nam thanh niên Cách mạng đồng chí hội giác ngộ, kết nạp vào Đảng tại Hòn Gai. Đồng chí được giao nhiệm vụ xây dựng cơ sở cách mạng tại khu vực mỏ Hà Tu và các địa bàn lân cận. Được tổ chức tin cậy, đồng chí Vũ Văn Hiếu hăng hái hoạt động trong phong trào công nhân. Đồng chí chuyển từ nghề dạy học sang làm thợ sửa chữa máy bơm để có điều kiện sâu sát với công nhân và có thể đi được mọi nơi, tránh được sự nghi ngờ của bọn mật thám mỏ. Đồng chítừng bước giác ngộ quần chúng, đưa họ vào những tổ chức đơn giản, dần dần dẫn dắt công nhân đấu tranh theo hình thức từ thấp đến cao. Hà Tu là một ổ cờ bạc ở Hòn Gai. Bọn thực dân cai trị biết rõ điều đó. Song chúng không những không xoá bỏ, mà còn ngầm khuyến khích bọn chủ chứa, cò mồi hành nghề. Vì khi thợ mỏ thua bạc sẽ trở thành con nợ của chúng và không dám rời mỏ. Nạn cờ bạc làm công nhân mỏ Hà Tu điêu đứng. Để vận động công nhân xoá bỏ nạn cờ bạc, đồng chí Vũ Văn Hiếu lập ra hội chơi họ. Hằng tháng mỗi người đóng 30 xu, ai gặp khó khăn sẽ được lấy trước. Nhiều công nhân thấy vậy liền xin gia nhập chơi họ. Hình thức chơi họ giúp nhau lan rộng ra nhiều nơi từ Hà Tu đến Núi Béo, Hà Lầm... Đồng chí Vũ Văn Hiếu còn vận động anh em lập các tổ tập võ, tổ văn nghệ, học chữ quốc ngữ và đọc sách báo...rồi sau đó tuyên truyền cho công nhân hiểu rõ kẻ thù của giai cấp, của dân tộc và thấy được sứ mệnh của giai cấp công nhân.
Nhiều công nhân mỏ ở Hà Tu lúc ấy có tinh thần đấu tranh, nhưng chưa được giác ngộ về giai cấp, nên họ tự phát đánh chém trả thù khi bị chủ mỏ bóc lột, đánh đập. Đồng chí Hiếu phân tích “Nó đểu cáng bóc lột mình, anh em chém là phải. Nhưng chém từng tên tay sai như vậy không mang lại kết quả gì, mà phải đánh đổ cả hệ thống cai trị của chúng thì mới giành được thắng lợi”. Sự phân tích sâu sắc ấy làm cho thợ mỏ Hà Tu hiểu ra vấn đề là muốn xoá bỏ cảnh áp bức, công nhân cần phải đoàn kết để đánh lại bọn chủ mỏ và tay sai.
Sâu sát trong phong trào công nhân và có phương pháp tuyên truyền tốt, đồng chí Vũ Văn Hiếu đã xây dựng được ở Hà Tu một số cơ sở cách mạng trong công nhân mỏ. Trong đó hạt nhân là những công nhân trung kiên như Phan Dương Chuyên, Vũ Đình Bối... Nhiều công nhân đã được kết nạp vào Đông Dương Cộng sản Đảng và Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng được thành lập ở Hà Tu dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đồng chí Vũ Văn Hiếu. Tháng 4-1930, Đảng uỷ mỏ Hòn Gai- Cẩm Phả được thành lập, đồng chí Vũ Văn Hiếu được cử làm Bí thư và đến tháng 10 năm đó, Trung ương Đảng quyết định thành lập Đặc Khu uỷ Khu mỏ, đồng chí Vũ Văn Hiếu được chỉ định làm Bí thư đặc khu uỷ đầu tiên Khu mỏ Quảng Ninh.
Đổi thay ở Công ty CP ThanHà Tu hôm nay
Đến Công ty CP Than Hà Tu vào dịp chuẩn bị kỷ niệm 100 năm Ngày sinh đồng chí Vũ Văn Hiếu, đâu đâu cũng thấy rộn lênkhông khí thi đua lao động sôi nổi, khẩn trương. Công ty vừa mới tiến hành cổ phần hoá (từ 1-1-2007), nên các phòng ban, đơn vị phải sắp xếp lại cho thật tinh gọn theo hướng giảm bộ máy quản lý điều hành, tăng lực lượng cho sản xuất. Từ 56 đơn vị, phòng ban trước, nay sắp xếp lại chỉ còn 47. Phương thức sản xuất khoán gọn mọi thứ để cho các đơn vị được tự chủ cao đã hình thành. Đồng chí Nguyễn Huy Tương, Trưởng Phòng thi đua cho biết, mấy hôm nay giá cổ phiếu của Công ty trên sàn giao dịch tăng cao, công nhân mừng lắm. Mừng vì mình là chủ thực sự, công nhân được nắm giữ cổ phần và ý thức, kết quả làm việc của mình quyết định thu nhập hằng tháng. 29% cổ phiếu bán ưu đãi cho công nhân với giá chưa đến 10.000 đồng/CP, nay trên thị trường chứng khoán có giá tới 50.000đồng/CP. Nhiều người được mua đến trên dưới 2000 cổ phiếu, chỉ sau hơn hai tháng tính đến nay thì có lãi lắm chứ. Thu nhập bình quân đầu người ở Công ty năm ngoái đạt 3,4 triệu đồng, năm nay (không kể cổ tức) chắc sẽ cao hơn, vì sản xuất được mở rộng theo hướng đa ngành và vươn xa. Ngoài sản xuất, kinh doanh than, Công ty đã và đang triển khai dự án du lịch đón khách tham quan công nghệ khai thác than và đời sống sinh hoạt của thợ mỏ. Hiện nay, Công ty đã xây dựng và chỉnh trang lại các công trình: Đường lên khai trường, nhà truyền thống, bảo tàng, câu lạc bộ vui chơi, khu khuôn viên ngắm khai trường và thuê Hãng phim truyện Việt Nam dựng xong phim tư liệu về công nghệ khai thác than phục vụ khách du lịch. Công ty dự kiến hè năm nay sẽ đưa tua du lịch này vào đón, phục vụ khách. Cùng với chiến lược kinh doanh đa ngành, Công ty sẽ vươn xa ra các tỉnh bạn và cả nước ngoài để khai thác khoáng sản. Năm 2006 vừa qua, Công ty đã ký kết với đối tác bên Lào để thành lập liên doanh thăm dò, khai thác than. Trong năm nay, Công ty sẽ cử người sang nước bạn để khảo sát, thăm dò, lập dự án và dự kiến đến năm 2008 sẽ tiến hành khai thác than với trữ lượng 6 trăm ngàn cho đến 1 triệu tấn mỗi năm. Trong định hướng phát triển những năm tới, Công ty khai thác và tiêu thụ than trong tỉnh từ 2,5 đến 3 triệu tấn mỗi năm và mở rộng ra các tỉnh bằng các dự án khai thác than cốc ở Điện Biên, Ninh Bình, Cao Bằng và khai thác quạng crômít ở Cổ Định (Thanh Hoá).
Cùng với việc đẩy mạnh sản xuất, Công ty CP Than Hà Tu thời gian qua còn nổi lên là một đơn vị chăm sóc tốt đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân. Các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao đã trở thành sinh hoạt thường nhật không thể thiếu được của công nhân nơi đây. Đội bóng chuyền nữThan Hà Tu 5 năm liền thi đấu các đội mạnh toàn quốc (2002-2006), đội bóng đá Than Quảng Ninh (do Công ty quản lý) được lên thi đấu hạng nhất quốc gia mùa bóng 2007...
Thợ mỏ ở Hà Tu, nơi mà đồng chí Vũ Văn Hiếu đã từng “vô sản hoá”, hôm nay đã có cuộc sống ấm no, văn minh. Những ngày này, họ đang thi đua lập nhiều thành tích kỷ niệm 100 năm Ngày sinh người chiến sĩ cách mạng trung kiên, người đã góp phần không nhỏ làm cho họ có cuộc sống đổi thay như hôm nay.