Ngày 12-7 tại TP.HCM, đã diễn ra cuộc đối thoại giữa lãnh đạo Tổng cục Hải quan (TCHQ) với gần 400 doanh nghiêp (DN).
Chị Trương Thị Hòa Ngọc, đại diện Công ty Lạc Việt (TP.HCM), đặt câu hỏi với Tổng cục Hải quan tại hội nghị (ảnh chụp chiều 12-7) - Ảnh: Thanh Đạm
“Lệ làng” bao giờ được xóa?
Anh Nguyễn Mạnh Hải, giám đốc Công ty Trường Giang, bức xúc kể ngày 7-4, công ty anh làm đại lý thủ tục xuất khẩu phi mậu dịch cho một đối tác nước ngoài lô hàng giày từ VN đi Dubai (UAE), khi tàu mới đến Singapore thì gặp sự cố nên lô hàng trên phải quay lại VN. Nhưng khi về đến HQ Sài Gòn khu vực 4 thì các cán bộ ở đây buộc phải nộp thuế VAT. Công ty anh Hải đồng ý nộp thuế VAT, nhưng lại bị buộc nộp thêm thuế... nhập khẩu: “Mặc dù trước đó lô hàng này chúng tôi làm thủ tục xuất khẩu theo dạng phi mậu dịch nhưng không hiểu sao cán bộ HQ ở đây lại buộc nộp thuế nhập khẩu”. Nghe đến đây, ông Nguyễn Văn Cẩn, vụ trưởng Vụ Kiểm tra thu thuế, cắt ngang: “Tôi xin khẳng định trường hợp của anh không phải nộp thuế nhập khẩu, HQ nơi nào bắt nộp là sai, tôi sẽ cho kiểm tra lại”.
Nghe xong anh Hải không giấu được bức xúc: “Không cần kiểm tra nữa, bởi vì khi bị bắt nộp thuế nhập khẩu chúng tôi đã khiếu nại lên tổng cục. Bà Đặng Thị Bình An, phó tổng cục trưởng TCHQ, có văn bản trả lời trường hợp này không thu thuế nhập khẩu, vậy mà khi xem xong công văn thì cán bộ HQ khu vực 4 vẫn nói để... xin ý kiến phòng nghiệp vụ HQ TP.HCM”.
Cũng theo anh Hải, chỉ vì HQ khu vực 4 không tuân theo chỉ đạo TCHQ nên vụ việc kéo dài đến một tháng rưỡi, cuối cùng công ty anh phải... xuất trở lại cho phía đối tác và chấp nhận mọi thiệt hại. Ông Uông Sĩ Hồng, phó cục trưởng Cục HQ TP.HCM, cảm ơn ý kiến của anh Hải và nói: “Anh hãy cho chúng tôi biết tên tuổi của nhân viên nào giải quyết việc này, chúng tôi sẽ xem xét xử lý. Chúng tôi rất lấy làm tiếc khi để xảy ra việc như thế”.
Chị Trương Thị Hòa Ngọc (Công ty Lạc Việt) cho biết: “Chúng tôi bị xoay vòng vòng như chong chóng vì HQ mỗi nơi làm mỗi kiểu, không theo phép tắc gì cả. Ngay tờ khai, chúng tôi mở ba tờ khai ở ba nơi khác nhau thì có hai nơi buộc làm tờ khai phi mậu dịch, một nơi buộc làm tờ khai kinh doanh”. Ông Cẩn nói thủ tục HQ là thống nhất từ trên xuống dưới, chứ không có chuyện mỗi nơi mỗi khác và yêu cầu Cục HQ TP.HCM tiếp nhận trường hợp cụ thể này để giải quyết.
Doanh nghiệp luôn ở thế yếu
Dù ông Lê Mạnh Hùng, tổng cục trưởng TCHQ, khẳng định quan hệ giữa HQ và DN là mối quan hệ bình đẳng, nhưng qua hàng loạt chất vấn của DN cho thấy trong quan hệ này DN luôn ở thế “yếu”.
Đại diện Công ty Phương Nam Thành Công chất vấn: khi mở tờ khai tại HQ Tân Cảng và HQ Cát Lái thì hai nơi này không tiếp nhận tờ khai và luôn luôn từ chối, đùn đẩy cho nhau. Cán bộ HQ ở đây nói chỉ ưu tiên làm cho DN và người nào đã quen và thường xuyên mở tờ khai ở đây, tại sao lại có chuyện phân biệt như vậy? Ông Nguyễn Văn Ngự, phó vụ trưởng Vụ Giám sát quản lý - TCHQ, nói: “Câu hỏi này tôi xin nhường lại cho lãnh đạo Cục HQ TP. Tôi cũng thấy lạ vì TCHQ không có qui định nào nói rằng chỉ có người quen, DN quen mới được ưu tiên mở tờ khai HQ”. Bị đẩy “quả bóng”, ông Uông Sĩ Hồng nhận trách nhiệm: “Chúng tôi sẽ cho kiểm tra lại, không thể có chuyện hành xử như vậy. Ở mỗi đơn vị HQ chúng tôi có hộp thư nóng, đề nghị DN phản ảnh vào đấy”. Cả hội trường cười ồ.
Đại diện một DN hỏi thẳng: “TCHQ tự nhận thấy cán bộ công chức HQ phiền hà, sách nhiễu DN ở mức độ như thế nào, những công việc gì, những công chức bộ phận nào hay sách nhiễu? Vì sao cuộc chiến chống sách nhiễu được lãnh đạo Bộ Tài chính, TCHQ phát động nhưng kết quả không cao?”. Ông Lê Mạnh Hùng nói: “Tôi phải thừa nhận còn một bộ phận cán bộ vẫn sách nhiễu phiền hà DN, thậm chí có nơi còn rất nghiêm trọng. Đó là nhức nhối của ngành HQ. Tôi biết ngoài các khoản nộp theo qui định, các DN còn phải nộp các khoản “không nói ra được”, chúng tôi rất hiểu điều này”. Câu trả lời này dường như vẫn chưa làm hài lòng người đưa ra câu hỏi.
