Tính đến ngày 5- 6- 2006 là tròn 25 năm kể từ khi ca AIDS được phát hiện trên thế giới. Hiện nay, ở nhiều nước, đại dịch HIV/AIDS tiếp tục gia tăng với hơn 7.500 trường hợp tử vong do AIDS mỗi .
Tư vấn, tuyên truyền các biện pháp phòng tránh lây nhiễm HIV/AIDS
HIV/ AIDS đang lan nhanh trong cộng đồng
Những năm qua, mặc dù đã có nhiều dự án quốc tế giúp Việt Nam phòng chống HIV/AIDS được triển khai xuống từng địa phương, nhưng đại dịch vẫn ngày một lan nhanh, “phủ sóng” khắp 64 tỉnh thành trong cả nước với khoảng 39.000 ca mắc mới mỗi năm. ước tính đến cuối năm 2008, tích lũy số người có HIV trong cả nước sẽ lên đến 280.000 người và có thể tiếp tục tăng lên 310.000 người vào năm 2010. HIV len lỏi khắp nơi, tràn về cả những vùng nông thôn, xa xôi hẻo lánh. Phần lớn bệnh nhân AIDS tập trung tại các khu du lịch, trung tâm văn hóa của các thành phố lớn. “Dẫn đầu” là các Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Hải Phòng... Địa phương có ít người mắc bệnh nhất là Thừa Thiên - Huế. Riêng Hà Nội, tổng số người có HIV tính đến ngày 31-10 vừa qua là 11.337 người, trong đó 3.037 trường hợp đã chuyển sang AIDS và tử vong do AIDS là 1.541 người (tích lũy năm 2004 là 6.063 người có HIV, trong đó 1.061 người đã chuyển sang giai đoạn AIDS và 484 người đã tử vong).
Điều đáng nói ở đây là các đối tượng mắc HIV đang ở độ tuổi rất trẻ. Tỷ lệ người có HIV ở tuổi từ 20-29 tăng từ 15% (năm 1993) lên 62% (cuối năm 2002) và nay là 64%... Đây là những lực lượng lao động chính, do vậy ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế đất nước và đặt ra nhiều vấn đề phức tạp cho xã hội.
Theo điều tra của Bộ Y tế và Trung tâm Dự phòng-Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ nhận định, khoảng 60% người có HIV ở Việt Nam là do tiêm chích ma túy. Hiện nay, Việt Nam là một trong những nước có số người có HIV do tiêm chích ma túy cao nhất thế giới. Không chỉ xuất hiện ở những nhóm từ trước đến nay được xác định có hành vi nguy cơ cao như ma túy, mại dâm... mà HIV cũng đã bắt đầu xuất hiện ở cả những đối tượng có nguy cơ thấp như nông dân. Thiết nghĩ, 112.444 người có HIV không phải là con số “khiêm tốn” so với đất nước hơn 80 triệu dân.
Nỗi lo không của riêng ai
Xác định rõ HIV/AIDS là một đại dịch nguy hiểm, là mối đe dọa đối với tính mạng, sức khỏe con người và nòi giống tương lai; tác động trực tiếp đến sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, sự bền vững của đất nước, từ năm 1995, ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh phòng, chống HIV/AIDS. Pháp lệnh ra đời đã tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai công tác phòng chống HIV trên nhiều mặt. Tuy nhiên, sau 10 năm thực hiện Pháp lệnh bộc lộ nhiều bất cập. Vì thế, Luật Phòng chống HIV/AIDS mới được ban hành và sẽ có hiệu lực bắt đầu từ tháng 1-2007. Hàng loạt văn bản, chỉ thị, pháp lệnh và nay là Luật Phòng chống HIV/AIDS ra đời cùng với ngân sách đầu tư cho hoạt động phòng chống mỗi năm một tăng (năm 2005 là 13,5 tỷ đồng, năm 2006 là 82 tỷ, dự kiến năm 2007 là 105 tỷ đồng) đã thể hiện quyết tâm và nỗ lực cao của cả Chính phủ, các bộ, ban, ngành. Bên cạnh đó, chúng ta còn nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các tổ chức y tế thế giới về kinh nghiệm cũng như phương tiện phòng HIV/AIDS. Không phụ công nỗ lực, hiện nay, có khoảng gần 70% dân số đô thị đã hiểu được về HIV/AIDS. Các tổ chức xã hội, tôn giáo và cộng đồng đã tham gia chăm sóc tư vấn cho 73% số người có HIV, số người được tiếp cận với thuốc điều trị giá rẻ cũng nhiều hơn...
Những con số đó là tín hiệu đáng mừng cho ngành Y tế Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều trường hợp nhiễm HIV chưa được phát hiện, họ vẫn đang sống trong cộng đồng và có nguy cơ lây nhiễm rất cao. Một thực tế khác, theo TS Lê Văn Diêu, Phó Chủ nhiệm ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, trong công tác phòng chống, sự phối hợp giữa các ngành chưa đồng bộ và đồng đều, ở mọi khâu, từ chỉ đạo đến triển khai; việc giám sát thực hiện cũng chưa tốt. Chính vì thế hiệu quả phòng chống chưa cao, mặc dù tình hình có khá hơn so với mấy năm trước... Đã “chẩn” bệnh chính xác, hy vọng rằng, trong tương lai gần, Việt Nam sẽ có “thuốc” khống chế ở mức thấp nhất tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng dân cư, đồng thời giữ vững được những mục tiêu đã cam kết với thế giới.
