Đòn bẩy của Ba Chẽ

Ba Chẽ là một trong những huyện đặc biệt khó khăn của tỉnh. Sau gần 3 năm thực hiện Chương trình 135 (giai đoạn II), đặc biệt là hợp phần hỗ trợ phát triển sản xuất, hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng đã góp phần làm thay đổi cơ bản bộ mặt nông thôn các xã đặc biệt khó khăn ở huyện. Kết quả lớn đáng ghi nhận là người dân có những điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, cải thiện cuộc sống.

Từ nguồn vốn hỗ trợ 135, người dân xã vùng cao Minh Cầm đã biết chuyển đổi nền sản xuất tự cung tự cấp sang nền kinh tế hàng hoá.

Từ nguồn vốn hỗ trợ 135, người dân xã vùng cao Minh Cầm đã biết chuyển đổi nền sản xuất tự cung tự cấp sang nền kinh tế hàng hoá.

Ai đã từng đến Ba Chẽ chừng hơn chục năm trước hẳn chưa quên được hình ảnh những con đường đất quanh co một bên núi, một bên vực sâu. Những ngôi nhà tạm bợ chẳng đủ che nắng mưa; những cánh đồng xác xơ vì mất mùa… Ngày ấy, Ba Chẽ được trao danh hiệu là địa phương có nhiều “không” nhất trong toàn tỉnh: không đường giao thông, không điện, không trường học, không chợ và không có hệ thống thuỷ lợi. Cuộc sống của nhân dân khó khăn, thiếu thốn trăm bề. Sẽ khó lòng có một Ba Chẽ đổi thay như ngày hôm nay nếu như không có những chương trình xoá đói giảm nghèo như 135.

Từ năm 2001, nhờ sự hỗ trợ của chương trình này, các xã nghèo trong huyện Ba Chẽ đã được Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng hệ thống thuỷ lợi và cơ sở hạ tầng (CSHT) nông thôn, tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế... Đến Ba Chẽ hôm nay sẽ thấy niềm vui của đồng bào các dân tộc. Đó là những ngôi trường được xây dựng khang trang, những con đường bê tông trải dài, những dòng nước mát tưới tiêu đến tận các cánh đồng… Đến nay, chương trình 135 ở Ba Chẽ đã gần hoàn tất giai đoạn II (2006-2010). Nhìn lại thành quả sau gần 3 năm thực hiện có thể thấy một Ba Chẽ với diện mạo mới mẻ, đổi thay đang hiện hữu.

Ba Chẽ có 7 xã đặc biệt khó khăn nằm trong chương trình 135 của Chính phủ   (Lương Mông, Minh Cầm, Đạp Thanh, Thanh Lâm, Đồn Đạc, Thanh Sơn, Nam Sơn) thì cả 7 đều là xã đặc biệt khó khăn được hưởng lợi từ Chương trình 135 giai đoạn II. Xác định rõ, để phát triển kinh tế - xã hội địa phương, tạo sự bền vững của chương trình nên huyện đã tập trung đầu tư phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở hạ tầng theo từng khu vực, vùng kinh tế khác nhau. Trong đó, từ nguồn vốn 135 và thực hiện lồng ghép các nguồn vốn trên địa bàn các xã, thôn 135 huyện Ba Chẽ đã tập trung hỗ trợ nhân dân cây trồng, con giống để phát triển kinh tế hộ gia đình. Đây là một hợp phần sản xuất được đầu tư lớn và tạo hiệu quả cao trong quá trình thực hiện. Theo đó, việc hỗ trợ được gắn với đặc thù điều kiện riêng khu vực. Như xã Đồn Đạc, Thanh Sơn  người dân được hỗ trợ trồng các loại cây mía tím, ba kích tím, đậu tương… Đối với Lương Mông, Minh Cầm huyện đã hỗ trợ các loại con giống như lợn rừng, tắc kè, nhím… Do thực hiện nghiêm túc, được nhân dân hưởng ứng tham gia nên khi triển khai hỗ trợ trồng đại trà, các giống cây này đã thu được hiệu quả, tạo sự tin tưởng trong nhân dân. Từ nguồn vốn đầu tư phát triển của chương trình 135 giai đoạn II, trong năm 2009, huyện đã tập trung hỗ trợ nhân dân mua máy móc phục vụ sản xuất.

Năm 2010, tổng vốn đầu tư chung của Chương trình 135 và các vốn lồng ghép chương trình dự án trên địa bàn các xã, thôn 135 đạt 7,163 tỷ đồng. Trong đó: Hợp phần hỗ trợ phát triển sản xuất trong Chương trình 135 đạt 1,737 tỷ đồng. Chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn đạt 3,144 tỷ đồng. Chương trình sắp xếp bố trí dân cư đạt 875 triệu đồng. Dự án xây dựng công trình thuỷ lợi ở các xã đặc biệt khó khăn đạt 1,407 tỷ đồng.

Theo thống kê của UBND huyện, từ  năm 2006 đến hết năm 2009, Chương trình đã hỗ trợ nhân dân các xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn 65 thiết bị máy móc gồm có máy cày, máy tuốt lúa, máy bơm nước chống hạn, máy tách hạt… bước đầu giúp nhân dân kịp thời phục vụ sản xuất, nâng cao năng suất lao động. Các nguồn vốn hỗ trợ sản xuất theo chương trình 135 và vốn lồng ghép chương trình 135 theo QĐ số 4162 của UBND tỉnh trên địa bàn huyện Ba Chẽ đã được triển khai kịp thời và hiệu quả. Đáng chú ý là nhân dân có sự chuyển biến tích cực về chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, cơ cấu cây trồng vật nuôi, xây dựng nông thôn mới. Công tác khuyến nông, chuyển giao kỹ thuật sản xuất đã được quan tâm, đẩy mạnh. Chỉ tính riêng trong năm 2009, huyện đã triển khai xây dựng 18 mô hình khuyến nông và tổ chức 50 lớp tập huấn kỹ thuật phòng chống dịch bệnh cho cây trồng vật nuôi, vận hành quản lý máy móc cho trên 2.000 lượt nông dân. Tổng 2 nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất theo chương trình 135 và QĐ 4162 trên địa bàn huyện Ba Chẽ đạt 6,31 tỷ đồng. Huyện đã triển khai thực hiện hỗ trợ cho nhân dân trên 78.568kg giống cây trồng các loại (lúa, ngô, đỗ được, hạt rau…), 963 con lợn giống, 78.320 tấn phân bón, 111 chiếc máy cày, 61 máy bơm nước, 42 máy cắt rau chăn nuôi, 13 máy tách hạt…

Điều đáng mừng là kết thúc năm 2009, trong số 7 xã đặc biệt khó khăn được hưởng lợi từ chương trình 135 giai đoạn II thì 2 xã Lương Mông, Minh Cầm đã hoàn thành và tự nguyện xin ra khỏi Chương trình này. Có thể nói tới xã Lương Mông, một trong những xã khó khăn nhất của huyện Ba Chẽ trước đây, nhờ được sự hỗ trợ của chương trình 135 giai đoạn I, tiếp đến là giai đoạn II, hệ thống điện - đường - trường - trạm đã thay đổi đáng kể. Đặc biệt, từ khi được hỗ trợ phát triển sản xuất, các loại cây, con có giá trị kinh tế cao được đưa vào sản xuất, chăn nuôi đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân địa phương.

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Vi Văn Phong, cán bộ văn phòng UBND xã Lương Mông cho biết: Từ khi có sự hỗ trợ của chương trình 135 Lương Mông có thêm nhiều cơ sở hạ tầng mới được xây dựng. Các công trình thoát nước, vệ sinh môi trường được tu bổ như kênh Đồng Chức, Bãi Liêu, Khe Tráng... đã giúp nhân dân các thôn ổn định và phát triển sản xuất, canh tác được 2 vụ lúa/năm. Không những vậy, người dân ở các thôn còn được hỗ trợ các giống cây trồng mới, có giá trị kinh tế cao và nhiều máy móc phục vụ sản xuất, giúp nhân dân có thêm điều kiện phát triển sản xuất ổn định cuộc sống, xoá đói, giảm nghèo.

Chính từ sự hỗ trợ của chương trình 135, sự nỗ lực của chính người dân trong việc tận dụng có hiệu quả các thế mạnh của địa phương nên tỷ lệ hộ nghèo của huyện đã giảm từ 42,17% năm 2006 xuống 23,50% năm 2009. Điều đó khẳng định rằng, nếu thiếu đi sự hỗ trợ này thì phải mất nhiều năm hoặc lâu hơn thế, các xã đặc biệt khó khăn ở Ba Chẽ mới có thể thoát khỏi cảnh đói, nghèo.

Đồng chí Nguyễn Minh Sơn, Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Chẽ: Từ 135 sẽ phấn đấu để người dân chủ động thoát nghèo.

Các chương trình dự án 135 được Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng trên địa bàn các xã, thôn đặc biệt khó khăn ở huyện Ba Chẽ đã đáp ứng kịp thời nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của đồng bào các dân tộc. Công tác quy hoạch, bố trí, sắp xếp dân cư vùng có nguy cơ sạt lở lũ quét và xây dựng các công trình thuỷ lợi, nước sạch vệ sinh môi trường nông thôn đã giúp bà con ổn định, yên tâm lao động sản xuất. Đặc biệt đối với các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất đã phát huy hiệu quả, nâng cao năng suất, sản lượng cây trồng và vật nuôi. Qua đó, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc từng bước được nâng lên. Để chương trình này đem lại hiệu quả bền vững, huyện đã tập trung đầu tư, phân bổ nguồn vốn 135 theo 2 hướng. Một là, hỗ trợ bà con một số giống, cây trồng vật nuôi để phát triển sản xuất. Hai là, tập trung hỗ trợ các mô hình phát triển sản xuất như mô hình trồng Thanh Long, trồng ba kích, trồng đậu tương vụ mùa, nuôi nhím, nuôi lợn rừng… Trước hết là tạo mô hình điểm để bà con đến tham khảo sau đó nhân rộng. Hiện nay, trên địa bàn huyện còn 2 xã khó khăn nhất là Đồn Đạc và Nam Sơn. Năm 2010 này, huyện tập trung trên 2 tỷ đồng nguồn vốn lồng ghép từ chương trình 135 để đầu tư vào xây dựng mô hình kinh tế tại hai xã này. Chúng tôi tin tưởng, các mô hình phát triển sản xuất này sẽ góp phần tạo động lực để bà con thay đổi tư duy, tập quán canh tác lạc hậu và chủ động trong việc phát triển sản xuất để thoát nghèo và từng bước làm giàu mà không trông chờ phụ thuộc vào sự hỗ trợ của Nhà nước nữa.

Cùng chuyên mục