Các bộ, ngành, địa phương đã công bố các bộ thủ tục hành chính của mình. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, phải đơn giản hóa ít nhất 30% số thủ tục ấy.
Qua công bố của các bộ, ngành, địa phương theo đề án 30 (đề án đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007-2010) của Chính phủ, tổng số thủ tục hành chính đang được thực hiện ở VN lên đến con số hàng nghìn. Bộ Công thương thống kê được 200 bộ thủ tục.
Với Bộ Tài chính, con số đó đã lên đến 840, trong đó đúng như dự báo, nơi nhiều thủ tục hành chính nhất trong ngành này là lĩnh vực thuế với 330 thủ tục, hải quan 239 thủ tục...
Mất cơ hội kinh doanh vì thủ tục hành chính
Phòng Thương mại và công nghiệp VN (VCCI) trong một báo cáo khảo sát cụ thể về những khâu, thủ tục phải làm cho những công việc cụ thể đã cho thấy doanh nghiệp đang mất thời gian, thậm chí đôi khi là cả cơ hội kinh doanh vì thủ tục hành chính. Như một doanh nghiệp muốn khai thác mỏ, theo VCCI, để có thể hoạt động doanh nghiệp này phải xin ý kiến của cơ quan quốc phòng và du lịch.
| Thủ tục một xã gần bằng một bộ Đáng lưu ý tại một địa phương điển hình như Hà Nội, theo một báo cáo của chính quyền thủ đô, có đơn vị cấp xã như Mỹ Đình, huyện Từ Liêm, lượng thủ tục hành chính thống kê được đã lên tới 176 - gần bằng số thủ tục của Bộ Công thương quản lý cả khối sản xuất và thương mại toàn nền kinh tế. Cũng theo UBND TP Hà Nội, huyện giữ vị trí “quán quân” về số thủ tục hành chính được thống kê là huyện Đông Anh với số lượng “đáng nể”: 455 thủ tục. |
Tiếp theo là thỏa thuận với UBND xã có mỏ để xin chấp nhận về nguyên tắc. Xã chấp thuận nguyên tắc rồi phải lên UBND huyện để xin huyện... chấp nhận ý kiến của xã. Sau đó, huyện có công văn lên sở tài nguyên - môi trường (TN-MT). Sở TN-MT giao cho phòng quản lý khoáng sản xuống kiểm tra thực địa. Có kết quả khảo sát, sở TN-MT làm công văn đề nghị UBND tỉnh ký quyết định chấp thuận. Nhiều khi UBND tỉnh phải xin ý kiến Bộ TN-MT.
Tùy loại mỏ, Bộ TN-MT sẽ quyết định phân cấp để tỉnh cấp phép hoặc bộ tự cấp. Sau khi có quyết định của Bộ TN-MT, tỉnh sẽ yêu cầu doanh nghiệp lập dự án khai thác mỏ, lập báo cáo tác động môi trường. Khi hoàn thành, doanh nghiệp phải tiếp tục đến gõ cửa nhờ Trung tâm đo đạc địa chính. Cuối cùng, nếu mọi việc êm xuôi, tỉnh sẽ có văn bản đồng ý. Cứ “vô tư” mà làm thì tổng thời gian cho việc xin phép sẽ mất khoảng... một năm!
Chú trọng hiệu quả thực tiễn
Theo văn bản số 5566 của Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng yêu cầu trong tháng 8-2009 các bộ ngành, địa phương phải sơ kết giai đoạn một của đề án 30 về đơn giản hóa thủ tục hành chính, kết thúc giai đoạn thống kê bộ thủ tục hành chính. Về giai đoạn hai của đề án là rà soát, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, Thủ tướng nhấn mạnh xong giai đoạn này, các bộ ngành địa phương phải đơn giản hóa được tối thiểu 30% các quy định hiện hành về thủ tục hành chính thông qua việc loại bỏ các quy định không cần thiết, không hợp lý, không hợp pháp.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Đình Cung, viện phó Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, cho biết không giống giai đoạn một của đề án 30 chỉ yêu cầu thống kê, giai đoạn hai của đề án mới là quyết định, tác động trực tiếp đến hiệu quả thực tiễn của đề án. Nếu các thủ tục hành chính không hợp lý được bãi bỏ càng sát với yêu cầu thực tiễn thì tác động tích cực đến sản xuất kinh doanh, đến chi phí của doanh nghiệp và sự cải thiện môi trường kinh doanh càng lớn. Ông Cung dẫn chứng: “Hàn Quốc sau khủng hoảng tài chính tiền tệ năm 1997-1998, để giúp doanh nghiệp vượt khó khăn đã đặt ra mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính và kết quả loại bỏ hoàn toàn từ 30-50% các quy định về thủ tục hành chính. Kết quả ước đoán, họ đã giảm gánh nặng công cộng được 18,7 tỉ USD (tương đương 4,4% GDP), giảm chi phí hành chính 590 triệu USD, tạo thêm hơn 1 triệu việc làm...”.
Theo ông Nguyễn Minh Mẫn - vụ trưởng Vụ Tổ chức hành chính nhà nước và công vụ (Văn phòng Chính phủ), tổ phó tổ công tác chuyên trách cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng, việc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thống kê, công bố các bộ thủ tục hành chính là để áp dụng thống nhất và cũng để mọi người có thể nhìn vào góp ý sửa đổi, đơn giản hóa. “Việc đơn giản hóa sẽ đa dạng, ví dụ có thể bỏ hẳn quy định về một thủ tục hành chính nhưng cũng có thể giảm thời gian chờ đợi của người dân, doanh nghiệp từ 10-20 ngày xuống 5-7 ngày” - ông Mẫn nói.
Cũng theo ông Nguyễn Minh Mẫn, khác với những lần rà soát bãi bỏ thủ tục hành chính trước, việc thực hiện đề án 30 lần này được làm bài bản và sẽ chú trọng đến hiệu quả thực tiễn. Ông Mẫn khẳng định việc thực hiện đề án 30 sẽ không để lặp lại tình trạng lúc đầu làm rầm rộ, sau đó trầm xuống rồi hiệu quả không cao.
