Quốc hội thảo luận về quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2006, đây là hoạt động tài chính đã diễn ra hơn một năm nay và từ đó đến nay đã được các cơ quan rà soát, thẩm định, các địa phương, các cấp HĐND có xem xét, phê chuẩn cho nên chúng tôi tin tưởng vào những số liệu đã được trình bày.
Tuy nhiên, điều quan tâm là chúng ta cần rút ra ở đây những kinh nghiệm gì trong lãnh đạo, chỉ đạo điều hành nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội nói chung và bố trí ngân sách, tổ chức thực hiện chi ngân sách như thế nào cho đúng. Chính vì vậy, tôi rất quan tâm đến một số khoản chi mà không đạt kế hoạch đã phân bổ. Điều này như các đại biểu đều thấy nó ngược với xu thế là bao giờ nhu cầu chi cũng tăng cao, nhưng ngược lại trong này chỉ có một số rất ít những khoản chi không thực hiện được so với kế hoạch đã được phân bổ. Nếu tính chung tất cả thì dự toán ngân sách năm 2006 là 294.000 tỷ, thực hiện là 308.000 tỷ, vượt 4,6%, nhưng có một số khoản chi, ví dụ: Chi sự nghiệp khoa học công nghệ chỉ bằng 80% dự toán, giảm khoảng 20%, ở Trung ương giảm khoảng 7%, địa phương giảm 43,3%. Câu hỏi đặt ra ở đây là có phải đúng như là các thông tin đã được đề cập trong báo cáo không? là do nhiều dự án triển khai chậm, tôi nghĩ có thể do khuôn khổ của báo cáo này cho nên lý giải chưa được đủ thông tin. Tôi xin được tham gia như sau:
Trước hết, về vấn đề này có một số câu hỏi đặt ra:
Một, có phải nguồn chi cho khoản này nó lớn quá không? Cho nên, dẫn đến chúng ta không chi hết. Các vị đại biểu đều thấy khoản chi này là 3.154 tỷ/tổng chi là 308.000 tỷ, tức là chỉ chiếm khoảng 1% so với tổng chi ngân sách Nhà nước của chúng ta, để chúng ta thấy không phải là một con số quá lớn. Tôi có xem lại trong báo cáo chi tiết thì ở địa phương là khoảng 1.000 tỷ. Nếu chia trung bình 60 địa phương, hơn 60 tỉnh, thành thì mỗi một tỉnh, thành cũng chỉ khoảng 20 tỷ, cũng không phải là cao.
Hai, câu hỏi đặt ra là: Liệu có phải là chúng ta không có nhu cầu chi hay nói cách khác là chúng ta không có thị trường để đáp ứng việc giải ngân không? Chắc chắn tôi cũng như các vị đại biểu khác đều thấy không phải. Bởi vì chúng ta đang đánh giá nền kinh tế của chúng ta sức cạnh tranh còn thấp. Hàm lượng chất xám trong giá trị sản phẩm hàng hoá và dịch vụ chúng ta cũng thấp. Hàng hoá xuất nhập khẩu của chúng ta chủ yếu là gia công và xuất khẩu thô. Như thế, rõ ràng là không phải chúng ta không có thị trường. Chúng tôi cũng thấy nhiều lĩnh vực chúng ta rất cần phải đầu tư nghiên cứu khoa học công nghệ, ở đây chúng ta chưa làm được. Tôi lấy ví dụ như đến bây giờ chúng ta là một nước nông nghiệp, nhưng hàng năm chúng ta vẫn phải mua giống vật nuôi, cây trồng, bài học này trong nhiều năm vừa qua chúng ta đã có rồi. Đến bây giờ xung quanh việc phòng, chống dịch bệnh cũng đặt ra chuyện này, tức là chúng ta chưa có những công trình nghiên cứu sâu để mang lại những thành tựu cho việc áp dụng ở vấn đề này như một số ý kiến trước tôi đã phát biểu.
Câu hỏi thứ ba, liệu chúng ta không có đủ đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật làm việc này không? Xin báo cáo với các vị đại biểu, chúng tôi nghĩ có thể so với các nước phát triển, đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật của chúng ta không được như của họ, song tôi tin rằng chắc chắn đội ngũ của chúng ta có đủ điều kiện để làm việc này, như ý kiến của một số đại biểu khác đã đề cập.
Giải pháp tới đây sẽ như thế nào, chúng tôi xin đề nghị mấy giải pháp như sau:
Thứ nhất, các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương cần có sự quan tâm đúng mức trong nhiệm vụ phát triển sự nghiệp khoa học, công nghệ. Trong quá trình chỉ đạo điều hành thực hiện nhiệm vụ, các giải pháp đề ra cần quan tâm đến giải pháp về khoa học công nghệ, xem việc giải quyết đó bằng khoa học công nghệ có được không (kể cả về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội).
Thứ hai, chúng tôi thấy cần có rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thủ tục không hợp lý trong việc hướng dẫn để chi giải ngân cho nguồn vốn này, các ý kiến trước phát biểu tôi thấy rất đồng tình. Chúng tôi thấy hiện nay các nguồn chi này chủ yếu bố trí cho các cơ quan nghiên cứu,các cơ quan quản lý, nhưng các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, các doanh nghiệp tư nhân, kể cả các hộ gia đình cá nhân có được chi không. Tôi có ví dụ, năm 2001 ở Quảng Ninh có doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn liên kết với nước ngoài để đưa giống tôm chân trắng vào thí điểm ươm giống cho chúng ta. Hồi đó các ngành cho rằng không được vì nó nhiễm một loại vi khuẩn mà không xử lý được, dễ lây lan cho các cơ sở nuôi tôm khác của chúng ta. Đến bây giờ, chúng ta đã đồng tình cho phát triển giống tôm chân trắng trong cả nước, doanh nghiệp này không những làm ở Quảng Ninh, theo tôi biết người ta làm hơn 1.000 ha trong Kiên Giang, hiệu quả rất tốt. Trước đó tôi có hỏi nếu như có nguồn vốn bố trí để doanh nghiệp người ta áp dụng tiến bộ khoa học này được không thì các cơ quan nói rất khó trong việc bố trí và giải ngân việc này.
Tôi đề nghị Bộ Khoa học công nghệ có hướng dẫn cụ thể và tháo gỡ kịp thời những vấn đề trong quá trình triển khai giải ngân các nguồn này.
Vấn đề thứ ba, các cơ quan của Quốc hội, kiểm toán nhà nước, đại biểu Quốc hội tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện giải ngân nguồn vốn khoa học công nghệ để làm sao trong những năm sau không phải chỉ là chúng ta bố trí chi 1% mà tôi nghĩ có thể cao hơn nữa, có như thế chúng ta mới hy vọng rằng đất nước chúng ta có thể phát triển nhanh hơn để cơ bản trở thành một nước công nghiệp hoá, hiện đại hoá vào năm 2020.
