So với các xã khác của huyện Tiên Yên, xã đảo Đồng Rui thuộc diện nghèo. Đã nghèo, một số bà con người dân tộc Dao nơi đây còn rất nặng nề trong việc ma chay, cưới xin.
Đám cưới thường mở cỗ ăn uống linh đình 2-3 ngày. Đám ma cũng vậy, trong khi người chết vẫn còn chưa ra đồng thì trong nhà đã mở cỗ bàn để mời những người đến chia buồn. Trong đám tang, người Dao Đồng Rui còn có tục cúng Phùn Voòng để cầu siêu thoát cho người chết. Lễ cúng phải đúng 3 ngày 3 đêm, thủ tục rất rườm rà, tốn kém. Riêng chỉ tính tiền công cho đội thầy đã trên dưới 4 triệu đồng, tiền thực phẩm, đồ lễ hơn chục triệu. Bởi vậy sau đám cưới, đám ma, không ít gia chủ phải è cổ trả nợ. Nếu nhà có đông con, vài năm lại tổ chức đám cưới một lần hoặc có người nhà mất gần kề nhau thì đúng là nợ cũ đè lên nợ mới, cái nghèo, cái đói cứ chồng lên nhau hết đời bố đến đời con. Đấy là chưa kể do các đám cưới, đám tang tổ chức dài ngày nên thường xuyên phát sinh tật cờ bạc, rượu chè, dẫn đến ẩu đả đánh nhau, mất ANTT.
Trước tình trạng này, từ năm 2005 huyện Tiên Yên đã tích cực triển khai nhiều hoạt động xoá bỏ tập tục lạc hậu, tổ chức ma chay, cưới xin theo nếp sống mới. Tuy nhiên, với nhận thức còn hạn chế, những hủ tục đã ăn sâu vào nếp suy nghĩ của người dân nên công tác này hầu như chưa có hiệu quả. Thời điểm năm 2006-2008, trong khi việc thực hiện Chỉ chị 27 của Bộ Chính trị về việc cưới, việc tang và lễ hội ở các xã khác trong huyện đã thu được những kết quả đáng mừng thì ở Đồng Rui mới ở mức bắt đầu làm quen. Các gia đình ở đây vẫn tổ chức đám tang, đám cưới tốn kém, phức tạp như cũ. Rồi mô hình cưới theo nếp sống mới do Đoàn Thanh niên chủ trì cũng không thu được hiệu quả như mong muốn. Mặc dù đã biết đến hình thức tổ chức cưới tiệc ngọt ở nhà văn hoá thôn khu, vừa đơn giản, tiết kiệm lại vui vẻ, ấm cúng thế nhưng rất hiếm cán bộ đoàn viên của xã làm theo được.
Chỉ đến khi xã Đồng Rui phát động mô hình "Tiết kiệm trong ma chay, cưới xin" vào năm 2009 thì tình hình mới bắt đầu chuyển biến. Rút kinh nghiệm những cuộc vận động trước, ngay từ đầu, UBND xã đã huy động tổng lực các đoàn thể, già làng, dòng họ trong xã vào cuộc. Các đoàn thể thanh niên, phụ nữ, nông dân, người cao tuổi, cựu chiến binh... có trách nhiệm tổ chức các hoạt động vận động tuyên truyền sâu rộng đến từng hội viên của mình. Ban chỉ đạo mô hình bao gồm các vị lãnh đạo xã mà đứng đầu là Bí thư, Phó Bí thư Đảng uỷ xã, cũng đến từng nhà các già làng, trưởng họ giải thích, đề nghị cùng tham gia thực hiện và vận động con cháu làm theo. Cùng với việc tích cực giảng giải cái hay, cái được trong việc giản lược các thủ tục ma chay, cưới hỏi, UBND xã nhanh chóng triển khai ký cam kết thực hiện đến từng nhà, từng người. Coi đây là bản giao ước thành văn mà ai vi phạm đều bị phạt theo quy định đã đặt ra.
Vậy là bắt đầu từ những gia đình đảng viên, cán bộ xã, thôn, trưởng họ, trưởng ngành gương mẫu làm trước. Các đám hiếu, đám hỷ của những gia đình này đều có đại diện các đoàn thể tham gia tổ chức, góp ý kiến cũng như giám sát. Sau đó có báo cáo lại ban chỉ đạo mô hình. Bởi vậy ngay lập tức số cỗ bàn, khách mời đã được giảm xuống. Lễ Phùn Voòng vốn không thể thiếu được trong đám tang của các gia đình người Dao cũng được tổ chức thu nhỏ hơn, thông thường gói gọn trong 1 ngày.
Có thể nói những tập tục cũ bao đời nay đã ăn sâu vào cuộc sống của người dân. Bởi vậy những đám cưới, đám ma đầu tiên thực hiện theo mô hình tiết kiệm rất được bà con quan tâm. Khá nhiều người thận trọng quan sát xem những vị lãnh đạo xã, những ông trưởng họ vốn là những đối tượng trước đây thường mở cỗ bàn linh đình nhất thực hiện ra sao. Sau khi thấy mô hình được họ thực hiện khá nghiêm túc, đồng thời đã tạo được không khí phấn khởi cho cả gia chủ lẫn người đến dự thì nhận thức và hành động của đông đảo nhân dân đã bắt đầu thay đổi. Họ không chỉ tổ chức các đám của nhà gọn nhẹ hơn, mà còn ủng hộ các mô hình cưới tiệc ngọt của lớp trẻ, việc mà trước đó ít lâu hầu như không được chấp nhận.
Nhờ làm tốt công tác phát huy tính gương mẫu, đi đầu của cán bộ, đảng viên, công tác vận động, tuyên truyền hiệu quả nên việc cưới, việc tang của Đồng Rui đã bớt nặng nề hơn rất nhiều. Cũng nhờ vậy mà đời sống nhân dân đã được nâng lên đáng kể. Theo thống kê của xã, ngay năm đầu tiên thực hiện mô hình, hoạt động hiếu, hỷ của xã đã giảm đến 30% chi phí. Hiện nay các gia đình chỉ gói gọn trong khoảng 30-50 mâm cỗ cưới. Đám ma để người chết không quá 24 tiếng trong nhà, lễ Phùn Voòng được giảm nhẹ, nhiều nhà không có điều kiện thì cắt bỏ để tập trung vào khâu khâm niệm người chết chu đáo, vệ sinh, đoàn kết trong gia đình...
