Thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) trong hơn 2 năm trở lại đây, có thể thấy một diện mạo mới đã hiện diện hầu hết các xã trên địa bàn huyện Đông Triều. Đó là sự thay đổi một cách toàn diện từ cơ sở hạ tầng, an sinh xã hội đến đời sống của bà con nhân dân.
Sức lan toả
Năm 2012, Kim Sơn là xã đầu tiên của huyện Đông Triều “cán đích” NTM. Năm nay, huyện có 10 xã đăng ký về đích NTM là: Đức Chính, Hồng Phong, Hưng Đạo, Xuân Sơn, Việt Dân, Bình Khê, Hoàng Quế, Nguyễn Huệ, Bình Dương, Yên Thọ và huyện Đông Triều phấn đấu hoàn thành chương trình NTM vào năm 2014, về trước mục tiêu của tỉnh một năm.
Hiệu quả của việc xây dựng nông thôn mới ở đây có thể thấy rõ nhất là sự nhập cuộc ngày càng tự tin của người dân trong việc hiến đất, góp của, góp công xây dựng hạ tầng cơ sở diễn ra sôi nổi khắp nơi. Sau hơn 2 năm triển khai, toàn huyện đã có trên 3.000 hộ dân tham gia hiến trên 195.000m2 đất, phá dỡ gần 13.000m2 tường bao và trên 1.100m2 công trình phụ, chặt trên 11.000 cây ăn quả các loại... Cùng với đó là hàng loạt doanh nghiệp đã tự nguyện đóng góp vật liệu tặng địa phương xây dựng nông thôn mới hay ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm cho người dân, tạo thị trường tiêu thụ nông sản ổn định. Điển hình như việc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã hỗ trợ xây dựng Trạm y tế xã Xuân Sơn với kinh phí 2,8 tỷ đồng. Công ty CP Xi măng Thăng Long ủng hộ 100 tấn xi măng xây dựng 2 trường tiểu học và trung học cơ sở Kim Sơn… Từ sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và toàn thể nhân dân, đến nay huyện đã triển khai xây dựng trên 89km đường; kiên cố hoá trên 10km kênh mương đạt chuẩn, 57,43% tỷ lệ trường học đạt chuẩn, 100% xã có nhà văn hoá, khu thể thao đủ điều kiện để hoạt động, đáp ứng được nhu cầu hội họp, sinh hoạt cộng đồng của nhân dân.
Nền tảng của sự phát triển
Song song với việc tập trung nguồn lực đầu tư cho cơ sở hạ tầng các xã khó khăn, ngay từ khi thực hiện chương trình xây dựng NTM, Đông Triều đã rất quan tâm đến việc phát triển các mô hình kinh tế. Và một điều đáng mừng là tư tưởng trông chờ ỷ lại hỗ trợ từ Nhà nước của người dân được cải thiện rõ rệt. Việt Dân là trong những xã đi đầu trong việc chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, đưa các giống mới có năng suất, chất lượng cao vào trồng trọt, chăn nuôi như: Na dai, cam Canh, bưởi Diễn, lúa QR1, QR2, TBR 45, lợn hướng nạc, gà..., nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh ở địa phương. Bằng nhiều cách làm cụ thể, đến nay xã đã chuyển đổi được gần 35ha diện tích cấy lúa kém hiệu quả ở các thôn Khê Hạ, An Làng sang nuôi trồng thuỷ sản, mang lại giá trị kinh tế cao hơn nhiều. Đặc biệt, xã đã thực hiện quy hoạch vùng sản xuất tập trung phát triển kinh tế vườn đồi với những giống cây trồng cho giá trị cao: 200ha trồng na, 10ha cam Canh và bưởi Diễn, 125ha lúa QR1, QR2... Năm 2012 thu nhập từ cây na là 38 tỷ đồng; từ cây cam Canh và bưởi Diễn là 2 tỷ đồng. Điển hình như gia đình anh Nguyễn Xuân Long (thôn Xuân Thành), với hơn 1ha trồng na, mỗi năm đem lại thu nhập khoảng 300 triệu đồng, năm nay dự kiến khoảng 500 triệu đồng. Hiện xã đang quy hoạch, mở rộng diện tích trồng cây cam Canh, bưởi Diễn lên 20ha.
Không chỉ riêng Việt Dân, sản xuất nông nghiệp trên toàn huyện đang có những chuyển biến rất rõ nét, hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, gắn với xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người nông dân. Chỉ tính riêng năm 2013, tổng kinh phí hỗ trợ xây dựng NTM là 43,414 tỷ đồng thì riêng nguồn vốn dành cho phát triển sản xuất đạt khoảng 17 tỷ đồng. Huyện chỉ đạo hoàn thành quy hoạch khu chăn nuôi tập trung tại 2 xã Nguyễn Huệ, Bình Khê; quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn tại xã Xuân Sơn; quy hoạch vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung; quy hoạch cánh đồng mẫu lớn, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap. Đồng thời, huyện cũng tích cực hỗ trợ các địa phương triển khai các mô hình phát triển sản xuất, đưa các giống cây, con mới có giá trị kinh tế cao vào sản xuất như: Trồng củ đậu; trồng cam Canh, bưởi Diễn; trồng thanh long ruột đỏ; trồng khoai tây Hàn Quốc; chăn nuôi lợn hướng nạc… Qua đó, đến nay ở huyện có 9/19 xã có mức thu nhập từ 22-32 triệu đồng/người/năm; 10/19 xã có mức thu nhập từ 17,1-21 triệu đồng/năm.
Xây dựng NTM của huyện cũng còn không ít cái yếu cần khắc phục, song với những kết quả đã đạt được sẽ là động lực để Đông Triều sớm hoàn thành chương trình xây dựng NTM, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho huyện phát triển bứt phá trong thời gian tới.
Cao Quỳnh