Giống như đi mua xe máy Tàu, người dùng điện thoại do Trung Quốc sản xuất cũng phải tự nhủ và chấp nhận một điều "Tiền nào của nấy". Để giữ giá tiền chỉ bằng 1/3 so với hàng xịn của các hãng nổi tiếng có cùng tính năng, nhà điện thoại "thương hiệu nhỏ" tại Trung Quốc tìm mọi cách giảm giá thành sản xuất. Chất lượng vì thế cũng "bát nháo" không kém.
Một bộ phận lớn người mua điện thoại Trung Quốc vì có tiền ít, bị hấp dẫn bởi tính năng của những chú "dế" giá rẻ. Anh Quân, người chạy xe ôm tại chợ Một (Móng Cái) nói: "Giá của điện thoại Trung Quốc phù hợp với thu nhập của chúng tôi. Có cái điện thoại, khách đi xe quen chỉ cần nhắn tin cái là được. Khi buồn ngồi nghe nhạc nhẽo cũng vui tai"... "Nhìn chung thì "của bền tại người". Nếu chọn được hàng tốt, khi dùng chịu khó giữ gìn thì cũng được một thời gian dài".
Khác với người lái xe ôm, một khách du lịch quyết định mua chiếc điện thoại "giả cổ" Motorola DynaTAC (xuất hiện khoảng năm 1983) được chế theo kích thước thật to bằng cánh tay, có màn hình màu bé xíu và chạy phần mềm của V3. "Đi uống cafe mà để cái này lên bàn thì cả quán phải lác mắt", người khách du lịch vui tính nói. Trả lời câu hỏi về chất lượng máy, người khách cũng xác định "chơi vui là chính, có hỏng thì cũng không thể chạy mấy trăm cây số lên đây bắt đền được".
Phần cứng rẻ tiền
"Những điện thoại làm lại chủ yếu dành cho người chơi có chút tâm lý "hoài cổ". Nếu nhìn thoáng qua thì không nhận ra được", Cao Hoàng, thương nhân Trung Quốc có cửa hàng tại chợ Vinh Cơ, nói. Vừa nói, anh vừa lấy chiếc Motorola V70 ra khoe. "Nếu để trong tủ kính, người mua không thấy được sự khác biệt. Phải cầm trên tay, rồi soi vào từng góc cạnh mới thấy được lớp vỏ nhôm được ép không thực sự đều ở các góc, bấm quay không thực sự trơn mà chắc như hàng thật".
Thương nhân người Hoa này khẳng định nếu chuyển về thành phố, những mẫu này hoàn toàn có thể qua mặt khách hàng không có kinh nghiệm. Còn tại Móng Cái, hàng dựng được nói là hàng dựng, người mua tự quyết định thích nên chơi hay không.
ĐTDĐ có tới 5 loa xung quanh thân máy, camera 2 "chấm" quay phim chụp ảnh được, gắn mác nhái NOKIA, nhưng vẫn kèm thêm chữ Digital cho... dễ bán. Linh kiện chất lượng thấp Sản xuất với giá thành thấp nên chất lượng con chip xử lý bên trong cũng "không cao". Theo công bố của hãng sản xuất, màn hình điện thoại thường thể hiện được trên 65 nghìn màu, độ sáng rất tốt nhưng sắc tố không thực sự tươi và trong. Nếu quan sát kỹ sẽ thấy nhiều màn hình bị thiên về một loại màu sắc, phần nhiều là tím nhạt hoặc đỏ. Có một vài model thể hiện màu tốt lúc mới nhưng chất lượng giảm sau vài tháng sử dụng. Độ phân giải cao nhất từ QVGA (320 x 240 điểm ảnh) trở xuống, bất kể kích thước màn hình. Nhiều người mua điện thoại hiện nay không chú ý chi tiết: tỷ lệ giữa độ phân giải và kích thước màn hình. Nếu cùng một độ phân giải (số điểm ảnh), kích thước màn hình càng lớn thì diện tích mỗi điểm ảnh càng to, hình ảnh thể hiện càng thô. Nét chữ thể hiện trông gai và đanh nếu không có Clear Type (phương pháp làm mịn hình ảnh riêng cho màn hình LCD) hỗ trợ. Nhái thương hiệu Nokia N90, nhưng sơn vỏ và phím số không bền, nên chỉ dùng một thời gian ngắn là "thủng" hết sơn bàn phím. Về âm thanh, điện thoại Trung Quốc xứng đáng cho điểm 10 về mặt... âm lượng, nhưng chất lượng chỉ được điểm 4. Nguyên nhân vì chip giải mã âm thanh hoạt động với tần số thấp, nguồn âm đi ra không thực sự "mượt mà". Để khắc phục nhược điểm khác dải tần tái tạo không lớn, nhà sản xuất cho thiên về các âm thanh có tần số cao. Đó là lý do tại sao âm thanh điện thoại Tàu thường chói tai khi vặn lớn. Bù lại, âm lượng "dế" Tàu không thua kém chiếc máy thu thanh, phần mềm chơi nhạc hiển thị cả bộ nháy và bộ equalizer trên màn hình. Để tăng công suất, có model thiết kế với mặt ngoài giống hệt chiến Nokia N72 nhưng mặt sau được "chế" thêm 2 loa lớn sử dụng loại loa điện động chứ không dùng loại áp điện mỏng phổ biến trong các thiết bị điện tử. Những tính năng khác như chụp hình, quay phim cũng trong tình trạng "có cho vui". Độ phân giải máy ảnh thường khá cao (1,3 - 2 Mgpx) nhưng khó chụp được đẹp vì tốc độ màn chập thấp, ảnh hay bị "hạt" khi ánh sáng hơi yếu một chút. Theo một cuộc điều tra mới đây của Chính phủ Trung Quốc sau vụ pin điện thoại nổ chết người, có tới 40% pin thành phẩm các loại (kể cả hàng chính hãng) không đạt tiêu chuẩn về an toàn. Tuổi thọ sản phẩm không cao Sinh ra từ những vật liệu giá rẻ nên độ bền của điện thoại Trung Quốc cũng không dài và thường "chết trẻ".Vấn đề tuổi thọ của dòng điện thoại giá rẻ khiến người dùng chia làm 2 phe. Một bên thà dùng điện thoại chính hãng ít tính năng còn hơn dùng điện thoại Trung Quốc vì sợ chiếc máy bóng bẩy này sẽ chết "bất đắc kỳ tử". Bên kia thỏa mãn với những gì điện thoại Trung Quốc mang lại với triết lý "của bền tại người". Còn những người bán hàng tại chợ Vinh Cơ thì nói: "Tiền nào của nấy". "Làm hàng tốt bằng hàng thật thừa sức, nhưng như thế không bán rẻ được", Cao Hoàng nói. Theo giải thích của tay thương nhân họ Cao, điện thoại Trung Quốc có nhiều loại, nhiều giá. Những hãng điện thoại lớn trên thế giới như Nokia, Motorola, Sony-Erricson,... đều có nhà máy sản xuất điện thoại tại Trung Quốc hoặc sử dụng một phần linh kiện do các nhà máy nội địa chế tạo. Hàng cao cấp (thường được gọi là hàng trung ương) chẳng kém gì điện thoại chính hãng, có vỏ chống xước, phím i-nốc, giao tiếp Bluetooth, chất lượng hình ảnh và âm thanh rất tốt và thời gian bảo hành dài. Giá bán của những mẫu điện thoại này khoảng 2,5 triệu đồng trở lên, gấp đôi những model điện thoại giá rẻ. "Những điện thoại giá rẻ lắp ráp thủ công hoặc trên dây chuyền cũ nên chất lượng không đồng đều, có thể gặp cái sống cái chết", Cao Hoàng nói. Để chứng minh chất lượng của lắp ráp thủ công, ông chủ Cao lấy một chiếc O2 nhái đang sửa ra làm ví dụ. Khi bật lên, màu sắc hiện lên màn hình sáng đều và sắc nét. Sau đó, cáp màn hình mỏng dính được rút ra bằng tay trần rồi cắm lại. Khi bật lên, màu sắc nhò e nhoẹt như TV chưa bắt đúng sóng. "Bị thế là khi rút ra đã có một chút mồ hôi tay bám vào, chỉ cần rút ra lau sạch là ổn", anh chàng họ Cao giải thích. Sau khi làm chiếc điện thoại trở lại bình thường, gã thương nhân người Trung chia sẻ đó chỉ là một trong hàng trăm chi tiết nhỏ để làm ra một chiếc điện thoại. Nhà máy đương nhiên có những biện pháp để giảm thiểu sản phẩm sai hỏng nhưng làm bằng tay thì không thể trăm cái như một được. Đó cũng là lý do nhà sản xuất sẵn sàng bảo hành đổi máy mới khi có trục trặc trong thời gian đầu sử dụng máy. Sửa chữa cũng khó khăn Điện thoại Trung Quốc sử dụng nền tảng riêng, phần mềm hệ thống cũng được phát triển với ngân sách hạn hẹp nên còn chứa lỗi. Sau một thời gian sử dụng, phần mềm có thể để lại "rác" trong bộ nhớ hoặc cơ chế kiểm soát lỗi không chặt gây ra tình trạng treo máy giống như máy vi tính. Đây cũng là lý do không ít dân thợ bị nhầm rằng "dùng điện thoại tàu dễ dính virus". Trên thực tế, hầu như không có chiếc điện thoại giá rẻ nào chạy hệ điều hành Symbian đóng vai trò môi trường sống hoặc có giao tiếp Bluetooth kênh lây lan chủ yếu cho virus. Âm lượng to, màn hình cảm ứng "chọc chọc" bằng... móng tay được, nhưng nhanh bị xước sơn, tróc vỏ, pin dùng rất nhanh hết vì nhiều loa, màn hình to. Lỗi phần mềm trên điện thoại chính hãng có thể sửa tại nhiều cửa hàng bán điện thoại di động bằng cách cập nhật lại firmware (phần mềm hệ thống). Nhưng điện Trung Quốc thì khó hơn bởi nền tảng không phổ biến, dụng cụ và phần mềm đều thiếu. Nếu muốn sửa chữa thì chỉ còn cách liên hệ với nơi bán. Giới thợ cũng ngại "mổ xẻ" máy tàu bởi linh kiện chất lượng không cao. Khi bắt đầu hỏng 1 linh kiện nào đó có thể là dấu hiệu của "ngày định mệnh", cả loạt linh kiện khác cũng có thể hỏng dây chuyền. Giải thích việc hỏng chỗ này lại sửa cả chỗ khác cho khách hàng rất khó, không khéo lại ảnh hưởng đến uy tín cửa hàng. Khách có đồng ý sửa đi chăng nữa thì số tiền phục hồi cũng gần bằng số tiền mua máy mới. Tựu trung, người mua và người bán điện thoại Trung Quốc đều xác định rõ: chiếc điện thoại màu mè giá rẻ này có chất lượng không bằng hàng chính hãng, và rất nhiều rủi ro khi sử dụng. Một số rất ít "hàng trung ương cao cấp" có chất lượng tốt nhưng cũng khó kiếm. Bù lại, chúng có giá bán phù hợp với số đông người dùng thu nhập thấp, kiểu dáng phong phú hấp dẫn những người lấy điện thoại di động là thú vui. Đó là lý do chính khiến điện thoại Trung Quốc vẫn đang ngấm dần vào thị trường Việt Nam qua các chợ vùng biên.
