Sau nhiều lần liên hệ với cán bộ phụ trách quản lý dự án đầu tư xây dựng đường Uông Bí - cầu Sông Chanh, chúng tôi đã được tham dự cuộc họp giao ban định kỳ hằng tháng (tháng 12-2009) giữa chủ đầu tư, lãnh đạo TX Uông Bí và các đơn vị thi công. Một trong những nội dung xuyên suốt được đặt lên bàn hội nghị đó là vấn đề tiến độ thực hiện đối với dự án. Đây là một trong số dự án nằm trong chương trình đổi đất lấy cơ sở hạ tầng của TKV với tỉnh Quảng Ninh.
Mục tiêu của dự án sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển hạ tầng giao thông đường bộ Quảng Ninh và tạo nên sự gắn kết trong phát triển kinh tế - xã hội giữa Hạ Long - Uông Bí - Yên Hưng.
Hộ ông Nguyễn Văn Hùng (xã Sông Khoai) hiện vẫn còn 1 ngôi nhà trong diện GPMB
Dự án đường Uông Bí - cầu Sông Chanh thuộc nhóm B được UBND tỉnh phê duyệt đầu tư (năm 2003) tại Quyết định số 4306. Theo thiết kế, đường thuộc loại cấp III đồng bằng với tổng chiều dài tuyến là 10,268km trong đó có 9km đi qua địa phận huyện Yên Hưng gồm các xã Đông Mai, Sông Khoai, Hiệp Hòa, Yên Giang và thị trấn Quảng Yên. Điểm đầu tuyến giao với QL18A tại phường Nam Khê (TX Uông Bí). Điểm cuối tuyến giao cắt với QL10 cũ tại đầu đường dẫn vào cầu Sông Chanh (Yên Hưng). Bề rộng nền đường 12m, bề rộng mặt đường 11m. Trên tuyến có 2 cầu là cầu Mai Hòa dài 89m và cầu Cồn Khoai dài 48m, tải trọng thiết kế H30 - XB 80. Dự án có tổng số vốn đầu tư là 143 tỷ đồng và chia làm 8 gói thầu. Trong đó 4 gói thầu 1, 2, 3, 4 gồm các công việc thiết kế, từ gói thầu số 5 đến 8 là các gói thầu thi công do 4 nhà thầu đảm nhiệm. Gói số 5: từ Km số 0-3+0 do Công ty CP Đầu tư xây dựng và phát triển nông thôn thi công. Gói số 6 gồm cầu Cồn Khoai, cầu Mai Hoà - Km3+0 do Công ty Cơ giới xây dựng Thăng Long thi công. Gói số 7, từ Km3+200 - 5+860 do Công ty Xây dựng 472 - Tổng Công ty Trường Sơn thi công. Gói số 8, từ Km6+175-10+86 do Cienco1 thi công.
Dự án được khởi công từ ngày 29-9-2007 và dự kiến sẽ được khánh thành, đưa vào khai thác sử dụng trong năm 2010. Tuy nhiên, đến thời điểm này tiến độ thi công dự án mới đạt khoảng 50% khối lượng trong khi đó một số đoạn mới dừng ở công đoạn san nền đường. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng trong đó phải kể đến trách nhiệm của địa phương trong công tác GPMB, năng lực của nhà thầu thi công và công tác giải ngân chậm của chủ đầu tư dự án. Trong 9km đi qua địa bàn Yên Hưng được lãnh đạo huyện cam kết tại cuộc họp ngày 15-4-2009 với TKV thì “ngày 30-4-2009, huyện Yên Hưng sẽ hoàn thiện công tác GPMB và bàn giao cho nhà thầu thi công” nhưng cam kết này đã không thành hiện thực. Theo Ban GPMB huyện Yên Hưng, trong dự án này, Yên Hưng có trên 400 hộ thuộc 4 xã là Sông Khoai, Đông Mai, Hiệp Hoà, Yên Giang và thị trấn Quảng Yên bị ảnh hưởng; trong đó có 28 hộ phải tái định cư đến nơi ở mới. Đến cuối tháng 12-2009 công tác GPMB mới cơ bản được hoàn thành và tổng kinh phí bồi thường là 19,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong công văn gửi TKV và huyện Yên Hưng ngày 30-12-2009 của đơn vị quản lý dự án vẫn cho rằng còn một số tồn tại nên tại một số điểm chưa có mặt bằng. Đoạn qua TX Uông Bí, dài 1,268km có 39 hộ ảnh hưởng. Trong quá trình TX Uông Bí tiến hành GPMB cũng đã bị vướng 2 hộ khiến công tác GPMB kéo dài hơn so với dự kiến.
Gói thầu số 8, dự án đường Uông Bí - cầu Sông Chanh tiến độ thi công chậm so với kế hoạch 1 tháng
Đưa chúng tôi đi khảo sát thực tế tại gói thầu số 8, nhà thầu Cienco1 lắc đầu ngán ngẩm: Chỉ vì vướng mặt bằng của 2 gia đình mà nhà thầu chúng tôi phải dừng thi công nằm chờ 4-5 tháng. Đến nay tiếp tục vướng mắc GPMB của 1 hộ nữa chưa được giải quyết. Chúng tôi đã rất cố gắng, phấn đấu thông nền đường vào tháng 1-2010 nhưng quả thực phụ thuộc nhiều vào mặt bằng và khả năng giải ngân vốn của chủ đầu tư.
Một nguyên nhân khác cũng đã được nhiều ý kiến khẳng định là năng lực của nhà thầu có nhiều vấn đề trong đó có yếu tố về tài chính và nhân lực. Hầu hết các gói thầu, các đơn vị thi công đã không tập trung mọi nguồn lực và huy động với lực lượng mỏng. Gói thầu số 6 có đủ điều kiện triển khai thi công cầu Cồn Khoai từ tháng 6-2009 nhưng khối lượng thực hiện đến nay vẫn rất ít, chậm so với tiến độ 1,5 tháng. Gói số 8, mũi 3 mặt bằng bàn giao từ tháng 7-2009 nhưng đến nay mới hoàn thành được 2/3 nền đường.
Nhìn nhận từ phía chủ đầu tư, điểm thiếu sót lớn nhất là không giải ngân kịp tiến độ cho nhà thầu thi công. Thêm vào đó là thủ tục về quy trình thanh toán quá rườm rà khi các các đơn vị thi công thực hiện bàn giao, nghiệm thu từng phần. Đơn cử như ở gói thầu số 8, chủ đầu tư đã “ngâm” trên 3 tỷ đồng của Cienco1 chưa thanh toán và nhiều “mớ” thủ tục chưa được giải quyết.
Dự án đường Uông Bí - cầu Sông Chanh có vai trò quan trọng trong việc tạo đà cho huyện Yên Hưng cũng như của tỉnh phát triển kinh tế - xã hội, góp phần rút ngắn 1/3 quãng đường từ Uông Bí đến thị trấn Quảng Yên. Mục tiêu của dự án sẽ thông nền đường vào tháng 1-2010. Tháng 6-2010 thông cầu và bàn giao đưa vào sử dụng trong tháng 11-2010. Như vậy, để hoàn thành tiến độ dự án theo các mốc thời gian đã được chủ đầu tư là TKV đề ra điều kiện cần và đủ đó là sự đồng thuận của các chủ thể tham gia dự án và sự ủng hộ của các hộ dân trong diện GPMB.
