Đề án kiên cố hoá (KCH) và xây dựng trường chuẩn quốc gia (CQG) ở Móng Cái giai đoạn 2006-2010 đã đi được hơn nửa chặng đường, cơ bản đã đạt được một số kết quả bước đầu. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện đề án còn chậm, kết quả còn ở mức thấp, chưa đạt được mục tiêu đề ra. Nếu không có giải pháp quyết liệt trong thời gian tới thì khó có thể thực hiện được theo lộ trình kế hoạch...
Đại hội Đảng bộ thị xã lần thứ XXI đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2010, toàn thị xã có 45% trường học đạt CQG, 80% trường học cao tầng. Theo đó, trên cơ sở khảo sát thực trạng, UBND thị xã đã lập kế hoạch xây dựng mới và sửa chữa, nâng cấp 19 cơ sở giáo dục, sắp xếp theo nhu cầu, mức độ cần thiết. Từ năm 2007, thị xã đã triển khai các bước chuẩn bị như phê duyệt địa điểm, chuẩn bị mặt bằng, lập dự án đầu tư..., tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại lộ trình trên mới chỉ đạt được chưa đến 50% mục tiêu, kế hoạch đề ra. Sau 2 năm thực hiện, mới chỉ có một số trường học được đầu tư xây dựng, còn lại tất cả vẫn nằm trong dự án. Điều này đã kéo theo tiến độ xây dựng trường chuẩn quốc gia cũng bị ảnh hưởng (tổng số trường trong lộ trình thực hiện kiên cố hoá là 19, trong đó có 9 trường thuộc lộ trình xây dựng CQG, 6 trường xây mới hoàn toàn và 3 trường nâng cấp).
Hiện tại, toàn thị xã mới chỉ có 4 trường cơ bản hoàn thiện theo các tiêu chí CQG và dự kiến sẽ được công nhận trong năm 2008 là Tiểu học Bình Ngọc, THCS Trà Cổ, THCS Ninh Dương, Tiểu học Hải Hoà, 16 trường còn lại hầu hết chưa đủ điều kiện về cơ sở vật chất để công nhận trường CQG, đặc biệt trong đó có 6 trường trong lộ trình xây dựng trường CQG cần xây dựng mới là mầm non Hải Đông, Tiểu học Hải Đông, Tiểu học Ka Long, Tiểu học Vĩnh Thực, THCS Hải Tiến, THCS Trần Phú đến nay chưa có trường nào được khởi công xây dựng, thậm chí có trường chưa được phê duyệt địa điểm. Các trường cần bổ sung, cải tạo nâng cấp như THCS Hoà Lạc, Ka Long, Hải Xuân, Hải Đông... nhiều hạng mục công trình chưa có, phòng học chưa đủ để tổ chức học 2 buổi/ngày; phòng học chức năng, nhà thư viện, phòng truyền thống, phòng y tế; khu giáo dục thể chất chưa đủ các hạng mục; thiết bị dạy học mới chỉ đáp ứng được ở mức tối thiểu cho nhu cầu dạy và học. Các trường đã đạt chuẩn ở giai đoạn I như Trường Tiểu học Đào Phúc Lộc, Lý Tự Trọng, Hải Xuân I, mầm non Hoa Hồng chất lượng vẫn chưa cao, một số hạng mục chưa hoàn thành... Điều này cho thấy nếu không thực hiện được mục tiêu KCH thì cũng không thực hiện được mục tiêu CQG. Mặt khác, tiến độ thực hiện chương trình KCH trường học chậm còn làm ảnh hưởng đến các hoạt động dạy và học của một số trường do điều kiện cơ sở vật chất không đảm bảo.
Theo đánh giá từ các đơn vị chức năng của thị xã, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do kinh phí đầu tư cho việc bổ sung, hoàn thiện cơ sở vật chất của các trường còn ở mức thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu trong khi kinh phí đầu tư để thực hiện mục tiêu là quá lớn, dự toán khoảng trên 130 tỷ đồng. Công tác tham mưu của Phòng GD-ĐT và các ngành chức năng chưa kịp thời, chưa phối hợp chặt chẽ, hiệu quả, nhất là trong việc đề xuất giải quyết những khó khăn vướng mắc nảy sinh trong việc thực hiện các dự án. Bên cạnh đó, việc thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục chưa thu hút được nhiều thành phần kinh tế tham gia, chưa thực sự trở thành phong trào rộng rãi trên địa bàn; công tác tuyên truyền ở các cấp còn hạn chế nhất là ở cơ sở trong khi tiêu chuẩn công nhận trường CQG yêu cầu ngày càng cao, việc đáp ứng của cơ quan quản lý về giáo dục và các ngành chức năng còn hạn chế... Ngoài ra chương trình KCH trường học lại gắn với kế hoạch xây dựng trường CQG nên nếu KCH chậm sẽ dẫn đến việc chậm tiến độ xây dựng trường CQG. Một số trường còn gặp nhiều khó khăn về việc chuẩn bị mặt bằng, việc phê duyệt địa điểm mất nhiều thời gian làm chậm tiến độ lập dự án...
Là địa phương có số thu ngân sách lớn, TX Móng Cái hoàn toàn có khả năng xây dựng được cơ sở vật chất như lộ trình và kế hoạch đề ra. Vấn đề tồn tại chính là sự quan tâm thực hiện đồng bộ từ thị xã đến các phường xã như thế nào.
