Sở hữu một lúc 2 di sản văn hóa thế giới, bờ biển dài tuyệt đẹp, một phần đường Hồ Chí Minh huyền thoại, với dãy núi Trương Sơn hùng vĩ, nhưng xem ra, Quảng Nam vẫn bế tắc trong việc khai thác hiệu quả tiềm năng được xem là lợi thế số 1.
Đó là chưa kể đến “tài sản” tiềm năng khác như sự đa dạng về văn hóa, lợi thế về địa lý, nằm ngay tâm điểm của Quốc lộ 1A, gần các cửa khẩu lớn, nằm trong hệ thống của “con đường di sản”… Trong khi nhiều tiềm năng vẫn chưa được khai thác hết, người ta lại đang phá những giá trị tồn tại song song, để khai thác bừa bãi, trong đó, cảnh quan và sinh thái đang là nạn nhân số 1 của cách nhìn thiếu thận trọng và chiến lược.
Bê-tông hóa Hội An, có nên?
Cơ sở hạ tầng, chất lượng dịch vụ du lịch ở Hội An, trọng điểm phát triển du lịch của Quảng Nam, đã có nhiều thay đổi. Thế nhưng, không ít du khách lẫn những người tâm huyết với ngành du lịch của Quảng Nam không khỏi tiếc rẻ.
 |
Kiến trúc sư Bùi Kiến Quốc, kéo tôi ra Chùa Cầu, anh chỉ tay về phía An Hội, bên kia sông Hòai, rồi ngậm ngùi: “Ngày trước, từ đây nhìn qua An Hội đẹp lắm, chẳng biết vì sao người ta lại cho bê-tông hóa như thế này!”
Thật ra, Hội An đẹp không chỉ nhờ có những bóng đèn lồng lung linh, trước những ngôi nhà cổ trầm mặc, trên con đường yên tỉnh, Hội An còn đẹp hơn nhờ những cảnh vật và hệ sinh thái bao quanh lấy khu phố cổ nhỏ nhắn, với những rặn dừa, trúc, tre rợp bóng, bên con sông Hòai. Ấy vậy mà, chẳng hiểu tính tóan thế nào, chính quyền Hội An lại cho giải tỏa, đổ bê-tông, và dựng nên khu An Hội mới, với những khối cốt thép, nhà lầu, xi-măng ôm lấy phố cổ Hội An.
“Không chỉ có thế! Họ còn ngăn đọan sông ở hai đầu, làm cầu bê-tông bắt qua sông Hoài, khiến ghe, thuyền không thể ra vào, sông mà không có thuyền thì còn gì là sông, thành ra cái hồ mất rồi!” – Anh T.V.N, chủ tiệm café trên đường Bạch Đằng đau đáu với cách quy hoạch.
“Họ cứ tưởng quy hoạch, bê-tông hóa bên ngòai khu phố cổ thì không ảnh hưởng đến cảnh quang của phố Hội. Nhưng thiệt ra, phố Hội là cả một quần thể, bao gồm cả khu phố cố và cảnh quang bao bọc phố cổ, nếu quy hoạch sai lầm thì làm ảnh hưởng không nhỏ đến phố cổ. Như giờ, đứng từ Chùa Cầu, nhìn qua sông Hòai, chẳng còn nhận ra Hội An ngày trước! Hội An không chỉ có phố cổ, mỳ Câu Lâu, mà còn có cả cảnh quan bao quanh lấy phố cổ nữa!” – Ông Thái Nhỉ Trân, chủ tiệm tranh trên đường Nguyễn Thái Học bức xúc.
Theo Kiến trúc sư Bùi Kiến Quốc, có nhiều cách để quy hoạch khu vực hành lang của Hội An, nhưng không nên bê-tông hóa tất cả! Bởi, nếu cần hưởng thụ một đô thị hiện đại, với những khu phố bê-tông, chắc chắn Hội An không phải là điểm lựa chọn. Vì vậy, nên dựa trên những giá trị có sẵn, để điều chỉnh cho hài hòa, chứ không nên phá vỡ cảnh quang của nó!
 |
Thay vào đó, Hội An nên cải thiện chất lượng dịch vụ. Bởi, không ít du khách ngán ngẫm bởi chất lượng dịch vụ ở Hội An còn quá nghèo nàn. Đặc biệt là về đêm, dường như, du khách chỉ biết đi ngủ là cách lựa chọn tốt nhất sau một ngày dạo phố cổ và tắm biển, chứ chẳng biết tìm đâu ra một chỗ để tiêu tiền.
Việc Hội An quy định không cấp phép cho mở vũ trường, hộp đêm trong khu vực phố cổ là hòan tòan đúng đắng. Thế nhưng, hiện tại, cả khu vực bên ngòai phố cổ như khu Cửa Đại, vẫn chẳng tìm ra đâu một chổ giải trí sau 00h. Điều trớ trêu ở Hội An là, một điểm du lịch, nhưng lại thực hiện việc “giờ giới nghiêm”.
“Sau 24h là tất cả hàng quán phải đóng cửa, mời khách về. Ở một thị xã du lịch như Hội An, việc áp dụng cơ chế này là không phù hợp. Bởi lượng khách nước ngòai đến đây là chủ yếu, việc sinh họat và muối giờ của người ta khác mình, sau 0h mà mời người ta về hết thì… đó là thiệt hại cho chính mình!” chủ quán café trên đường Bạch Đằng nói thêm.
Không chỉ trong khu vực phố cổ, cả khu vực bên ngòai phố cổ cũng áp dụng việc tuân thủ giờ giấc đó. Sau 0h, muốn tìm một chỗ giải trí, để được xài tiền ở Hội An còn khó hơn cả việc “mò kim đáy bể”!
Đang phung phí tiềm năng biển!
Điều hiếm ai phủ nhận khi đã đi qua Quảng Nam, đó là Quảng Nam đang sở hữu hàng trăm km bờ biển tuyệt đẹp. Thế nhưng, ai cũng tỏ ra tiếc nuối cho việc khai thác vẻ đẹp tự nhiên này ở Quảng Nam. Thậm chí, không ít ngừơi còn tỏ ra tiếc đứt ruột khi nhìn thấy không ít bờ biển đẹp ở một số nơi của Quảng Nam, như khu vực huyện Núi Thành, đang bị tàn phá nghiêm trọng, khi chưa được khai thác.
Dọc trên con đường vào Bãi Rạn, Núi Thành, một trong những bãi biển đẹp của Quảng Nam, nhiều máy móc to đềnh đoàng, cắm phặp xuống lòng đất, hút cát để khai thác quặng gần ngay bờ biển. Đã có không ít cơ quan ngôn luận lên tiếng cảnh báo về sự xâm hại đến môi trường và cảnh quang của khu vực từ hành động này, thế nhưng, đến nay những máy móc đó vẫn nghiễm nhiên tồn tại và tiếp tục móc ruột bờ biển.
 |
Không chỉ có thế, trong khi chính quyền chưa có những động thái cụ thể để gìn giữ môi trường biển, người dân trong vùng lại vô tư thả rác, nước thảy xuống bờ biển, góp phần vào việc hủy hoại môi trường biển trước khi được khai thác.
Trong khi đó, tại trung tâm tỉnh lị Quảng Nam, bãi biển Tam Thanh, TP Tam Kỳ, lại được quy hoạch một cách thô thiển, không phù hợp cảnh quang và dường như, việc khai thác tài nguyên bờ biển ở nơi này vẫn đang bị bỏ ngỏ, mặc cho sự tự phát.
Được biết, tỉnh Quảng Nam đang có kế hoạch khai thác du lịch dọc trên suốt bờ biển của mình từ Hội An đến Chu Lai (huyện Núi Thành), với những dự án tiền tỉ. Để không phung phí tiềm năng tự nhiên này, Quảng Nam cần có cái nhìn chiến lược, tránh những sai lầm ở những tỉnh, thành đã vấp phải trong việc khai thác vô độ bờ biển mà phớt lờ đi việc bảo vệ được môi trường sinh thái, cảnh quang. Trong đó, việc cần kiếp phải làm trước khi triển khai các dự án là gìn giữ và nâng tầm cảnh quan sẵn có mà không đánh mất vẻ đẹp tự nhiên đã ban tặng cho Quảng Nam trước khi quá muộn
