(Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nhữ Thị Hồng Liên trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Thưa bà, với tư cách là một Phó Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp chỉ đạo công tác quản lý nhà nước về du lịch của tỉnh, bà đánh giá như thế nào về sự phát triển của Du lịch Quảng Ninh thời gian qua?
- Có thể nói rằng, năm năm vừa qua là thời kỳ mà Du lịch Quảng Ninh có những bước phát triển quan trọng, cả về quy mô và chất lượng; số lượng khách du lịch đến Quảng Ninh tăng nhanh, nhất là khách du lịch quốc tế. Thị trường du lịch cũng được mở rộng, vươn tới những thị trường có khách du lịch chi tiêu cao, như Hàn Quốc, Nhật Bản, các nước châu Âu v.v... Đồng thời, việc đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng các khu du lịch, các cơ sở lưu trú, tàu tham quan v.v... cũng được xúc tiến với tốc độ nhanh, có sự tham gia của các thành phần kinh tế, nên đã mở rộng hơn không gian du lịch, tăng sự hấp dẫn đối với du khách, làm thay đổi cơ bản diện mạo của ngành du lịch Quảng Ninh. Ngoài tham quan Vịnh Hạ Long, nhiều sản phẩm du lịch có chất lượng đã được đưa vào khai thác, sử dụng như: Khu Du lịch quốc tế Tuần Châu, cáp treo Yên Tử, Trà Cổ - Móng Cái, du lịch biển, đảo... Đặc biệt, điều đáng mừng hơn là càng ngày các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân càng có sự chuyển biến theo hướng tích cực trong tư duy, nhận thức về vai trò, vị trí của du lịch trong đời sống kinh tế - xã hội. Chính vì thế, hoạt động du lịch phát triển khá đa dạng và đã đóng góp tỷ lệ lớn trong GDP của tỉnh, tác động tích cực đến việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, góp phần giải quyết việc làm, cải thiện đời sống nhân dân, thúc đẩy sự phát triển về văn hóa - xã hội của tỉnh. Nói cách khác, Du lịch Quảng Ninh ngày càng khẳng định là ngành kinh tế có tiềm lực lớn, có sức cạnh tranh và có triển vọng phát triển mạnh mẽ, đã và đang trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, một trung tâm du lịch trọng điểm của Quốc gia, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành Du lịch Việt Nam...
- Theo bà, nguyên nhân quan trọng tạo nên những chuyển biến đáng ghi nhận ấy là gì?
- Có nhiều nguyên nhân, nhưng theo tôi, trước hết phải ghi nhận sự chuyển biến về mặt nhận thức đối với hoạt động du lịch từ tỉnh đến các địa phương, doanh nghiệp v.v... trong tỉnh. Chúng ta đều biết, những năm vừa qua, Đảng bộ và chính quyền tỉnh rất coi trọng phát triển du lịch, đầu tư nhiều cho ngành du lịch thông qua công tác chỉ đạo, điều hành, ban hành chương trình, cơ chế chính sách phù hợp. Đồng thời Du lịch Quảng Ninh cũng đã tranh thủ được sự quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ của Đảng, Chính phủ, sự phối hợp của Tổng cục Du lịch và các bộ, ngành Trung ương trong định hướng phát triển du lịch Quảng Ninh từng thời kỳ. Mặt khác, ngành Du lịch Quảng Ninh thời gian qua đã có nhiều cố gắng, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ, có hiệu quả với các ngành, các cấp của tỉnh, khuyến khích, tạo điều kiện cho các ngành kinh tế tham gia phát triển du lịch, cùng với sự năng động, sáng tạo của các doanh nghiệp, các nhà đầu tư, kể cả đầu tư nước ngoài. Chúng ta cũng đã làm tương đối tốt công tác quảng bá, xúc tiến du lịch, đưa hình ảnh Du lịch Quảng Ninh nói chung, Du lịch Hạ Long nói riêng, đến với cả nước và thị trường quốc tế...
Một góc bãi tắm khu du lịch quốc tế Tuần Châu
Ảnh: Đỗ Giang
- Nói như vậy, phải chăng du lịch Quảng Ninh hiện nay không còn gặp khó khăn, thách thức...?
- Tôi muốn nhấn mạnh những “cái được” là để nói rằng: Du lịch Quảng Ninh thời gian qua đã phát triển nhanh và đúng hướng. Còn nếu so với yêu cầu, đòi hỏi thực tiễn, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng: Du lịch Quảng Ninh vẫn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, cần sớm quan tâm khắc phục. Đó là, mặc dù tốc độ tăng trưởng được duy trì tương đối cao, nhưng vẫn tiềm ẩn sự thiếu bền vững; doanh thu du lịch chưa tương xứng với số lượng khách đến Quảng Ninh. Mặt khác, chiến lược thị trường khách du lịch của ta lại phụ thuộc quá nhiều vào một số thị trường truyền thống, nên khi có biến động, thường ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của ngành. Ngoài ra, chất lượng dịch vụ và sản phẩm du lịch Quảng Ninh vẫn còn đơn điệu, nghèo nàn, thiếu đồng bộ và không hấp dẫn. Công tác quảng bá xúc tiến du lịch, tuy như tôi nói ở trên, là đã có chuyển biến, tiến bộ, nhưng vẫn nhỏ lẻ, mang tính chuyên nghiệp chưa cao... Những hạn chế này cho thấy, du lịch Quảng Ninh chưa khai thác hết tiềm năng thế mạnh của địa phương; chúng ta không thể bằng lòng với những gì đã có mà Du lịch Quảng Ninh cần phải biết vượt lên chính mình để tìm ra một hướng đi bền vững...
- Hiện nay, có một thực tế (không riêng gì Quảng Ninh) là hoạt động du lịch luôn chịu một áp lực giữa sự tăng trưởng về kinh tế với sự đảm bảo môi trường, cảnh quan. Bà nghĩ gì về điều này?
- Kinh nghiệm phát triển du lịch của nhiều quốc gia cho thấy khi môi trường được đảm bảo sẽ là yếu tố thuận lợi trong việc thu hút, tạo sức hấp dẫn đối với khách; từ đó tạo sự tăng trưởng về kinh tế, đảm bảo du lịch phát triển bền vững. Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long, với những cảnh đẹp mà thiên nhiên ban tặng, là một ví dụ. Thời gian qua, Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long đã được tập trung đầu tư khai thác, thực sự trở thành một trung tâm du lịch của Quảng Ninh và cả nước. Tuy nhiên, cũng từ đó dẫn tới vấn đề môi trường cần tập trung giải quyết, như việc xử lý nước thải của nhà hàng, khách sạn và các tàu thuyền, việc thu gom rác thải trên Vịnh, chống bồi lắng, ô nhiễm nguồn nước v.v... Để giải quyết vấn đề này, cách đây 5 năm, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết 09 về “Bảo tồn, phát huy các giá trị Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long”. Quan điểm nổi bật, xuyên suốt Nghị quyết là phải bảo tồn để phát huy các giá trị và phát huy các giá trị chính là để phục vụ công tác bảo tồn. Trên tinh thần đó, các hoạt động, trong đó có du lịch liên quan tới Vịnh Hạ Long, đều phải tuân thủ quan điểm trên. Cũng chính vì vậy, mà chúng ta không chỉ thực hiện tốt các cam kết với cộng đồng quốc tế về lĩnh vực bảo tồn mà còn khai thác, phát huy hiệu quả các giá trị của Di sản, góp phần đáng kể vào công cuộc phát triển của tỉnh. Bài học Vịnh Hạ Long là một kinh nghiệm rất quý báu trong việc đảm bảo sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế tới giữ gìn môi trường, cảnh quan trong hoạt động du lịch...
- Có ý kiến cho rằng, những năm vừa qua, du lịch Quảng Ninh mới chỉ chú ý nhiều đến số lượng mà chưa thực sự chú trọng về mặt chất lượng. Theo bà nhận xét này có quá khắt khe không?
- Có lẽ, đây là điều khó tránh trong giai đoạn khởi đầu của biểu đồ phát triển du lịch Quảng Ninh. Song, chắc chắn rằng, nó chỉ có thể tồn tại ở thời gian qua. Nói vậy bởi, đích của du lịch Quảng Ninh là phải đạt tới ngưỡng chuyên nghiệp, mang tầm quốc tế. Để đạt được mục tiêu này thì yếu tố đảm bảo chất lượng trong các lĩnh vực luôn được đặt lên hàng đầu và đây cũng chính là tinh thần chỉ đạo của tỉnh đối với ngành du lịch ở giai đoạn 2006-2010, có như vậy, du lịch mới thực sự trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, có đóng góp quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh.
- Xin bà cho biết thêm về sự chỉ đạo của tỉnh đối với hoạt động du lịch thời gian tới?
- Cùng với mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015, về đích trước toàn quốc 5 năm, thì Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII còn có một mục tiêu quan trọng nữa. Đó là “Phấn đấu đưa Quảng Ninh trở thành một trung tâm du lịch có đẳng cấp ở châu lục vào năm 2015”, phát triển du lịch Quảng Ninh hiệu quả bền vững gắn với phát triển các ngành kinh tế dịch vụ khác. Để hoàn thành mục tiêu này, cần quan tâm chỉ đạo đồng bộ các hoạt động, từ quy hoạch, thu hút đầu tư mở rộng phát triển không gian, thị trường du lịch, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, chất lượng nguồn lực lao động v.v... Tất cả những định hướng ấy đã được cụ thể hóa; chẳng hạn như sẽ xây dựng 4 khu du lịch trọng điểm là Hạ Long, Móng Cái - Trà Cổ, Uông Bí - Đông Triều - Yên Hưng, Vân Đồn theo quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Quảng Ninh giai đoạn 2001-2010. Lấy du lịch Hạ Long làm trọng điểm để mở rộng ra các điểm du lịch khác của tỉnh. Đặc biệt, tới đây, tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo quy hoạch Khu kinh tế Vân Đồn trở thành trung tâm du lịch sinh thái lớn; tiếp tục quy hoạch lại Khu Du lịch Bãi Cháy, chỉ đạo Móng Cái phát triển du lịch vùng biên v.v... Lĩnh vực đầu tư vào các điểm du lịch cũng sẽ được xem xét, kiểm soát chặt chẽ để tạo sự đột phá, kích thích sự phát triển nhanh, mạnh, toàn diện. Trong thời gian tới, cùng với việc phát huy nội lực, tỉnh tiếp tục có những chính sách “mở cửa” đối với lĩnh vực đầu tư, nhất là đầu tư du lịch; đặc biệt quan tâm đầu tư xây dựng các khu du lịch, các khu ẩm thực, mua sắm cùng với việc nâng cấp các nhà nghỉ khách sạn. Mặt khác, công tác bảo vệ môi trường du lịch sẽ được xiết chặt hơn bằng những chương trình hành động cụ thể, thông qua việc xác định quy mô, vị trí của từng ngành, từng lĩnh vực, các kế hoạch thanh, kiểm tra công tác môi trường. Cũng cần nhấn mạnh, trong năm 2006, tỉnh sẽ chỉ đạo các cơ quan chức năng thúc đẩy nhanh việc lập hồ sơ công nhận giá trị đa dạng sinh học của Vịnh Hạ Long để UNESCO công nhận. Tôi nghĩ, với việc Việt Nam sẽ chính thác trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vào tháng 10 tới thì hơn bao giờ hết, Quảng Ninh, trong đó có những lĩnh vực có lợi thế như du lịch, cần phải đổi mới mạnh mẽ cách nghĩ, cách làm thật sáng tạo, hiệu quả, phù hợp với tiến trình phát triển của nền kinh tế quốc tế. Do vậy, quan điểm chỉ đạo của tỉnh là chú trọng đầu tư các mô hình sản phẩm chất lượng cao trên cơ sở tận dụng, phát huy tối đa mọi tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Chúng ta phải tạo ra một sắc thái riêng cho du lịch Quảng Ninh trong sự phát triển mạnh mẽ, sôi động của du lịch Việt Nam. Nói cách khác, cần làm cho mọi người hiểu rằng: Đến với du lịch Quảng Ninh không chỉ có Hạ Long!
- Xin cảm ơn bà!
