Tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI, Du lịch đã được xác định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Từ đó đến nay, nhìn lại quãng thời gian đã qua, hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh thực sự đã có những chuyển biến đáng kể, tuy nhiên, bên cạnh đó, cũng đặt ra nhiều trăn trở trước những vấn đề còn tồn tại, bức xúc, đòi hỏi phải sớm có biện pháp tháo gỡ, giải quyết...
Trên cơ sở đó, cơ sở hạ tầng du lịch của Quảng Ninh đã được cải thiện một bước khá cơ bản. Hệ thống giao thông từ Hà Nội đến Hạ Long được mở rộng và nâng cấp đạt tiêu chuẩn đường cấp ba đồng bằng. Ngành Giao thông tổ chức được hàng trăm chiếc xe chất lượng cao chở khách trên một số tuyến đường quan trọng, rút ngắn hành trình xuống rất nhiều so với trước đây. Đường ra trung tâm du lịch TX Móng Cái, nơi có cửa khẩu quốc tế, đã được “cầu hoá” toàn tuyến, không còn tình trạng tắc đường vào mùa mưa lũ như thường xảy ra những năm trước. Hình thức phục vụ khách du lịch bằng tàu cao tốc, chất lượng cao của một số cơ sở vận tải hành khách, với hàng chục chiếc tàu đẹp, chạy hàng chục chuyến trong ngày, thời gian của một hành trình chỉ còn trên hai tiếng v.v. Những thay đổi về giao thông như vậy đã góp phần rất quan trọng vào việc thu hút khách du lịch đến với Quảng Ninh. Đồng thời, cơ sở vật chất kỹ thuật của ngành Du lịch cũng được cải tạo, nâng cấp và đầu tư xây mới rất nhiều. Những năm qua, Nhà nước và các doanh nghiệp đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho các công trình hạ tầng và các cơ sở dịch vụ, kinh doanh du lịch; trong đó có nhiều công trình có giá trị kinh tế lớn, như: Khu du lịch Tuần Châu, Khu du lịch Hoàng Gia, Khu du lịch Yên Tử, Khu du lịch Bãi Dài Vân Đồn, Khu du lịch Trà Cổ - Móng Cái v.v. Ngoài ra nhiều khách sạn sao cao cấp, đạt tiêu chuẩn quốc tế cũng đã được xây dựng... Tính đến nay, toàn tỉnh đã có 833 cơ sở lưu trú, với gần 11.800 phòng, trong đó nhiều phòng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Đặc biệt, Quảng Ninh đã đầu tư nhiều tỷ đồng để mở rộng cảng tàu du lịch, đóng mới nhiều tàu chở khách thăm Vịnh, nâng tổng số tàu lên đến 370 chiếc, trong đó có 90 tàu đủ tiêu chuẩn đón khách nghỉ đêm trên Vịnh, đảm bảo đáp ứng nhu cầu cho 15.000 người đi thăm Vịnh trong cùng thời gian. Ngoài ra, trật tự ở các bến xe, bến tàu v.v. đã được củng cố một bước, giảm rất nhiều hiện tượng tiêu cực trong hoạt động dịch vụ kinh doanh...
Từ việc xác định vị thế của ngành, cả trước mắt và những năm tiếp theo, Du lịch Quảng Ninh ngoài việc đầu tư hiện đại cơ sở hạ tầng, cũng đã tăng cường việc đào tạo nâng cao trình độ về kinh doanh du lịch cho cán bộ, nhân viên trong ngành. Thông qua nhiều phong trào và nhiều hoạt động, ngành Du lịch đã từng bước nâng cao trình độ tổ chức, khả năng hội nhập du lịch của ngành với các địa phương trong nước và quốc tế.
Theo số liệu thống kê, từ năm 2001 đến nay, tốc độ tăng trung bình về số lượt khách đạt 14%, trong đó khách quốc tế tăng 16%; tốc độ doanh thu tăng 27%, còn tốc độ tăng về cơ sở lưu trú là 23%, số lượng tàu, thuyền chở khách tham quan du lịch tăng 49%... Riêng với hoạt động du lịch lữ hành, tuy còn nhiều bất cập nhưng cũng đang dần dần thiết lập lại trật tự, hiệu quả ngày một cao hơn.
Tuy nhiên, những kết quả nói trên còn hết sức khiêm tốn so với tiềm năng du lịch của tỉnh. Bên cạnh những mặt được, Du lịch Quảng Ninh cũng bộc lộ những hạn chế và yếu kém từng tồn tại nhiều năm nay. Đó là sự hạn chế và thiếu đồng bộ về cơ sở hạ tầng, sự nghèo nàn về sản phẩm du lịch. Thị trường du lịch của tỉnh còn thiếu những dịch vụ và sản phẩm du lịch chất lượng cao, chưa đủ sức lưu chân khách dài ngày, vì thế hiệu quả kinh doanh chưa cao. Nhìn chung, Quảng Ninh vẫn còn thiếu một chiến lược khai thác, xúc tiến du lịch vào các thị trường du lịch quốc tế trọng điểm, công tác quảng bá xúc tiến du lịch chưa đủ mạnh, đội ngũ CBCNV làm kinh doanh du lịch chưa đáp ứng được sự phát triển tương xứng với một ngành được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn... Nói cách khác, Du lịch Quảng Ninh đang đứng trước những cơ hội phát triển mới nhưng đồng thời cũng đang phải đối mặt với những khó khăn, thách thức do những yếu kém, hạn chế tồn tại từ nhiều năm qua. Và để du lịch phát triển, đáp ứng nhu cầu thực tế của xu hướng hội nhập hiện nay, cần sự nỗ lực rất nhiều, không chỉ riêng ngành Du lịch mà của tất cả các ban, ngành và của toàn xã hội....
