Quảng Ninh được đánh giá là một tỉnh có nhiều lợi thế để phát triển loại hình du lịch tàu biển. Với trên 250km bờ biển, 1.553 hòn đảo vùng vịnh kín và có cảng nước sâu thông thương với các tuyến đường biển quốc tế đã tạo cho Quảng Ninh có nhiều tiềm năng lớn để phát triển các ngành kinh tế cảng biển.
Đặc biệt, hơn thế nữa, trong lòng biển Quảng Ninh còn chứa đựng Vịnh Hạ Long đã hai lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới. Bên cạnh đó, còn có Vịnh Bái Tử Long và rất nhiều hòn đảo, bãi biển đẹp, hấp dẫn v.v... đã tạo được sức hút kỳ diệu đối với du khách trong và ngoài nước. Quảng Ninh đang dần khẳng định vị trí quan trọng trong lòng khách du lịch đường biển mỗi khi đến Việt Nam.
Khách du lịch tàu biển quốc tế đến Hạ Long.
Hiện nay, tuyến du lịch đường biển quốc tế đang được duy trì hoạt động thường xuyên nhất là tuyến Bắc Hải (Trung Quốc) - Hạ Long (Việt Nam). Đây là tuyến đường biển được hình thành từ năm 1998. Sau một thời gian hoạt động bị gián đoạn, đến tháng 3-2006, tuyến đường biển này được khai thông trở lại. Và đến thời điểm này, tuyến đường biển Bắc Hải - Hạ Long vẫn đang duy trì hoạt động với 2 con tàu, đưa hàng trăm khách du lịch quốc tế đến với Hạ Long với tần suất 4 ngày/chuyến. Cùng với tuyến du lịch đường biển Bắc Hải - Hạ Long, tuyến đường biển Hồng Công - Tam Á - Hạ Long và từ các nước Châu Âu, Châu Mỹ v.v... đến Hạ Long trên các con tàu của các hãng tàu biển quốc tế lớn như Star Cruises (Malaysia), Costa Crociere (Italia) v.v... Và gần đây nhất, vào những tháng đầu năm 2010, Hạ Long đã đón nhiều hãng tàu biển đến tham quan. Trong đó có sự trở lại cũng như sự xuất hiện mới của một số hãng tàu biển lớn quốc tế Nautica, hãng Oceania Cruises, Seabom, Legend of the sea và Azmara, Aurora, Sun Princess v.v... Các hãng tàu này do Chi nhánh Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist và Công ty Du lịch Tân Hồng tại Quảng Ninh tham gia đón khách đã làm tăng thêm một số lượng lớn khách du lịch tới Quảng Ninh bằng đường biển.
Có thể nói, trong khoảng 10 năm trở lại đây, lượng du khách đến bằng tuyến du lịch đường biển đã tăng lên rất nhiều so với trước đây. Quảng Ninh đã bắt đầu được các hãng tàu biển lớn trên thế giới biết đến. Tuy nhiên, lượng du khách tàu biển đến Quảng Ninh tăng giảm hơi thất thường, không ổn định. Đặc biệt 2 năm gần đây lượng khách du lịch tàu biển sụt giảm mạnh. Năm 2009, tổng lượng khách du lịch đi bằng tàu biển đến Hạ Long mới đạt gần 77 nghìn lượt khách. 8 tháng đầu năm nay, Quảng Ninh mới đón trên 100 chuyến tàu với trên 40 nghìn lượt khách. Đây quả là con số hơi khiêm tốn so với tổng số 5,3 triệu lượt khách du lịch mà Quảng Ninh đã đón trong 8 tháng năm 2010. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này một phần khách quan là do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Nhưng về chủ quan, cũng phải thừa nhận là cơ sở vật chất cảng biển của Quảng Ninh còn nhiều bất cập. Quảng Ninh chưa có cảng nào đủ tiêu chuẩn để đón khách du lịch đường biển. Hiện nay, tỉnh vẫn đang khai thác khách thông qua cảng hàng hoá Cái Lân và cảng nổi Hòn Gai. Du lịch tàu biển ở Quảng Ninh sẽ khó “cất cánh” nếu như vẫn còn tồn tại tình trạng khách du lịch quốc tế khi đến bằng đường biển phải vận chuyển bằng cano hoặc tàu du lịch nhỏ vào bờ. Vì hình thức này vừa mất thời gian, lại không đảm bảo an toàn. Thêm nữa, cũng phải thấy rằng, chất lượng dịch vụ phục vụ khách du lịch tàu biển hiện vẫn còn đơn điệu, chưa hấp dẫn. Một số cơ chế chính sách liên quan đến du lịch tàu biển còn phiền phức, chưa phù hợp thực tiễn v.v... Chính những điểm yếu này đã làm giảm sức hút đối với khách du lịch tàu biển quốc tế đến với Quảng Ninh.
Được biết, trong những năm tới, Tổng Cục Du lịch, Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch có chủ trương coi du lịch tàu biển là hướng trọng tâm của ngành Du lịch Việt Nam. Và như vậy, ngành Du lịch Quảng Ninh vẫn còn nhiều việc phải làm, mà trước hết là khắc phục những tồn tại, góp phần thu hút khách du lịch đường biển đến tỉnh nhà...