Khách quốc tế đến VN đang giảm dần, thống kê của Tổng cục Du lịch (TCDL) cho thấy tỷ lệ tăng trưởng khách quốc tế năm 2006 chỉ đạt 3% so với năm 2005 (trong khi tỷ lệ này của năm 2005 đạt trên 20%). Nhiều lý do cũng như giải pháp đã được nêu ra tại hội nghị "Giải pháp tăng trưởng khách quốc tế đến VN" do TCDL tổ chức hôm qua 24/4 tại TP.HCM.
Thiếu từ chỗ ngủ...
Theo khảo sát của Vụ Khách sạn (TCDL), số lượng khách sạn 4-5 sao tỷ lệ rất thấp, cả nước có 90 khách sạn 4-5 sao với hơn 15.000 buồng trong tổng số 8.556 cơ sở lưu trú. Đến tháng 3-2007, các khách sạn cao cấp chỉ chiếm 1% tổng số cơ sở lưu trú và 9% tổng số buồng. Các khách sạn cao cấp chỉ tập trung chủ yếu ở Hà Nội, TP.HCM, và rải rác ở một vài thành phố, trung tâm du lịch.
Theo TCDL, trong 3 tháng đầu năm 2007 mỗi ngày có khoảng 12.000 du khách đến nước ta. Công suất của các khách sạn cao cấp 4-5 sao hiện nay tại Hà Nội và TP.HCM là 90-95%, cá biệt có khách sạn luôn đạt 99%. Việc thiếu khách sạn không chỉ gây khó khăn trong việc đặt tour du lịch tại VN của du khách mà còn làm tăng chi phí. Ông Trần Quang Thụỵ, Giám đốc Công ty liên doanh du lịch Exotissmo, phát biểu: "Tình hình thiếu khách sạn đang làm nhiều công ty du lịch gặp khó khăn. Có những khách sạn trong 2 năm đã tăng giá gần 200%. Điều này khiến VN đang dần trở thành một điểm đến du lịch có chi phí cao".
Một số công ty du lịch cũng phản ánh, dù đã ký hợp đồng với nhiều khách sạn từ trước nhưng khi các khách sạn này tăng giá họ vẫn đề nghị các công ty du lịch phải ký lại hợp đồng. Các công ty du lịch phải đối đầu với việc thiếu phòng và giá phòng tăng đến chóng mặt. Để giải quyết tình trạng cấp bách này, ông Hoàng Tuấn Anh, Tổng cục trưởng TCDL nói: "Các địa phương cần phải dành những vị trí đẹp để thu hút các nhà đầu tư xây dựng các khách sạn cao cấp, khu vui chơi. Với những dự án này TCDL sẵn sàng báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ để hỗ trợ về mặt thủ tục. Từ nay đến năm 2010 chúng ta phải có 15.000 - 20.000 buồng đạt tiêu chuẩn 4 - 5 sao mới có thể giải quyết được tình hình".
Nhiều nguyên nhân khách quan khác cũng được đưa ra để lý giải cho tình hình suy giảm tốc độ tăng trưởng du lịch: Hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch trên thị trường quốc tế còn thiếu; tình hình thiếu hụt các dịch vụ vận tải hàng không lẫn đường bộ; nguồn cung về hướng dẫn viên còn thấp, đặc biệt là hướng dẫn viên có trình độ và kỹ năng hướng dẫn khách quốc tế...
...đến chỗ chơi
Kế hoạch của TCDL năm 2007 sẽ tăng lượng khách quốc tế đến VN từ 4 - 4,4 triệu lượt khách phụ thuộc rất lớn vào những biện pháp "khơi dòng" của TCDL trong thời gian tới.
Theo Tổng công ty du lịch Sài Gòn (Saigontourist), du khách Mỹ thường rất ưa thích ăn tại nhà hàng (84%), sau đó mới là mua sắm (75%) và tham quan địa điểm lịch sử (51%). Tuy vậy, mức tiêu dùng của du khách Mỹ khi đến VN vẫn chưa cao, trung bình mỗi du khách chi cho chuyến đi dài ngày là 2.916 USD, trong đó tiền vé máy bay đã là 1.405 USD. Điều này cho thấy các dịch vụ để du khách chi tiền vẫn còn rất thiếu, đây cũng là lý do của việc du khách rất ít quay trở lại VN.
Còn theo Công ty liên doanh du lịch Apex, du khách Nhật có nhiều sở thích khi đi du lịch VN như mua sắm hàng lưu niệm đẹp, rẻ để làm quà cho người thân, bạn bè; thư giãn và làm đẹp tại các điểm spa nổi tiếng nhưng không quá đắt như các nước khác... Tuy nhiêu để du khách quay trở lại VN lần nữa là bài toán không đơn giản.
Lượng khách đến từ các nước ASEAN chỉ chiếm khoảng 14% tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam, trong khi đó tỷ lệ này ở các nước cùng khu vực như Thái Lan, Malaysia, Singapore là từ 60-80%. Trước tình hình này, TCDL đã xúc tiến nhiều biện pháp như cải cách thủ tục nhập cảnh đặc biệt đối với các tour caravan, tổ chức quảng bá rộng rãi ở những thị trường chính về những sản phẩm du lịch nước ta, phát triển mạnh hình thức biên mậu với các nước có cùng đường biên...
Việc phát triển du lịch manh mún, thiếu thống nhất của nhiều địa phương cũng là một lực cản. Theo TCDL, còn xảy ra tình trạng mỗi địa phương một kiểu thủ tục cấp phép, một loại phí du lịch khác nhau. Theo phản ánh của các công ty lữ hành, hầu hết các tỉnh miền núi đều thực hiện việc cấp phép và thu phí khách tham quan khá tùy tiện. Ông Hoàng Tuấn Anh nói: "Dù chúng ta có những bãi biển, vịnh... được xếp vào hàng đẹp nhất thế giới nhưng muốn thu hút được du khách cần phải có dịch vụ và phải phù hợp với sở thích của từng loại thị trường khác nhau". Tổng cục trưởng cũng cho biết thêm, sẽ đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tiếp tục thực hiện việc chuyển nhà khách, nhà nghỉ sang kinh doanh du lịch để giải quyết tình trạng thiếu nơi lưu trú như hiện nay.
