Từ đầu năm đến nay, khủng hoảng kinh tế toàn cầu và dịch cúm A (H1N1) đã thu hẹp thị trường khách, kéo theo sự suy giảm tăng trưởng du lịch. Trước những khó khăn này, ngành du lịch Việt Nam đã kịp thời có một số giải pháp, thực thi chính sách kích cầu du lịch và triển khai các biện pháp cảnh báo và phòng, chống sự lây lan của dịch bệnh. Tuy kết quả chưa thật khả quan nhưng đã góp phần hạn chế được tác động tiêu cực đối với du lịch nước ta.
Du khách vui đùa trên bãi biển đảo Ti-Tốp (Vịnh Hạ Long) vào mùa hè.
Ảnh: PH
Trong bối cảnh khó khăn, du lịch Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều biện pháp kích cầu du lịch, đặc biệt là chiến dịch khuyến mại "Ấn tượng Việt Nam" nhằm tăng cường thu hút khách quốc tế và thúc đẩy du lịch nội địa. Với chiến dịch này, Tổng cục Du lịch Việt Nam đã phát huy được vai trò đầu mối, quy tụ sự tham gia của các doanh nghiệp du lịch, tạo sự gắn kết giữa các công ty lữ hành, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ vận chuyển khách... trong một chương trình khuyến mại thu hút khách. Chương trình đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của nhiều địa phương, doanh nghiệp trong cả nước. Ðến nay đã có khoảng 90 doanh nghiệp lữ hành, 120 khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp, ba hãng vận chuyển lớn, trong đó có cả Tổng Công ty Hàng không Việt Nam và khoảng 20 nhà hàng, trung tâm thương mại trên cả nước đã tích cực tham gia chương trình. Tổng cục Du lịch cũng đã có nhiều kiến nghị các bộ, ngành tiếp tục tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động kinh doanh du lịch như giảm 50 % thuế giá trị gia tăng và giãn thuế thu nhập cho các doanh nghiệp du lịch, miễn lệ phí thị thực cho khách quốc tế vào Việt Nam theo các công ty lữ hành tham gia chương trình "Ấn tượng Việt Nam"; hỗ trợ các doanh nghiệp khôi phục việc đón khách Trung Quốc sử dụng giấy thông hành vào Việt Nam bằng đường bộ qua cửa khẩu Hữu Nghị sau nhiều tháng bị đình trệ. Bảy tháng đầu năm, Tổng cục Du lịch cũng đã giúp các doanh nghiệp đón 20 đoàn khách du lịch ca-ra-van nhiều quốc tịch vào nước ta; đề xuất cho phép một số khách sạn từ hạng bốn sao trở lên được thí điểm phục vụ các dịch vụ giải trí đến hai giờ sáng trong thời gian từ nay đến hết năm 2010. Một trong các sự kiện lớn nhất là ngành du lịch đã phối hợp các bộ, ngành liên quan tổ chức thành công các sự kiện du lịch quốc tế lớn là Diễn đàn du lịch ATF và TRAVEX 2009.
Những nỗ lực của ngành du lịch và các địa phương đã làm giảm đáng kể những tác động tiêu cực đối với sự phát triển của du lịch nước ta. Lượng khách nội địa từ đầu năm đến nay đã tăng khoảng 13%, ước đạt 13,72 triệu lượt khách. Tuy lượng khách quốc tế có sụt giảm nhưng nhìn chung thu nhập xã hội từ du lịch ở phần lớn các vùng du lịch trọng điểm đều có sự tăng trưởng nhất định. Thu nhập xã hội từ du lịch trên cả nước trong sáu tháng đầu năm ước đạt 32,4 nghìn tỷ đồng, tăng 8,7%.
Trong năm tháng cuối năm, tình hình kinh tế thế giới và dịch bệnh còn tiếp tục đặt ra nhiều khó khăn, thách thức cho du lịch nước ta. Ngành du lịch Việt Nam đang tập trung triển khai Chương trình hành động quốc gia về du lịch theo kế hoạch, tiếp tục thực hiện chương trình khuyến mại "Ấn tượng Việt Nam" trên cơ sở thành tựu ban đầu đạt được, động viên sự tham gia của các địa phương, doanh nghiệp du lịch; tham gia một loạt hội chợ, triển lãm quảng bá du lịch ở các thị trường quốc tế trọng điểm; đẩy mạnh vận động bầu chọn Vịnh Hạ Long là Kỳ quan thiên nhiên thế giới. Tổng cục Du lịch sẽ hoàn thiện việc xây dựng các đề án trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và trình Chính phủ, trong đó có đề án đào tạo chuẩn hóa 1.000 hướng dẫn viên du lịch và 1.000 giám đốc khách sạn, đề án xây dựng "Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn đến 2030"; đồng thời chuẩn bị cho chương trình tổ chức và quảng bá Năm du lịch quốc gia 2010 kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Tổng cục Du lịch cũng tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến của dịch cúm A (H1N1) để chỉ đạo các đơn vị trong ngành theo khuyến cáo và quy định của Tổ chức Y tế thế giới và Bộ Y tế. Ngay từ khi dịch mới bùng phát, Tổng cục đã có công văn số 290 ngày 29-4-2009 lưu ý các doanh nghiệp phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm an toàn cho du khách và phòng lây lan qua đường du lịch. Ðến nay, do dịch cúm A (H1N1) bắt đầu lây lan ra cộng đồng, Tổng cục đề nghị các đơn vị trong ngành tuân thủ theo đúng những quy định của Bộ Y tế, xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt lưu ý quy trình đón tiếp khách, tránh để lây nhiễm cúm trong môi trường làm việc, chủ động tìm giải pháp ứng phó trong trường hợp dịch cúm còn kéo dài. Trung tâm Tin học của Tổng cục Du lịch đã mở một chuyên mục trên in-tơ-nét để nhận và cập nhật thông tin về diễn biến tình hình dịch cúm tại Việt Nam cùng các thông tin về biện pháp phòng, chống dịch cúm. Các thông tin về tình hình dịch cúm tại Việt Nam cũng thường được cập nhật qua trang web của Bộ Y tế và phương tiện truyền thông nhằm cung cấp cho các đối tác, bạn hàng du lịch, tránh những thông tin sai lạc, gây những hiểu nhầm về tình hình dịch bệnh trong du khách. Bên cạnh đó, các sở quản lý du lịch trên địa bàn chỉ đạo các cơ sở lưu trú và ăn uống tại các khu, tuyến điểm du lịch bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm và tiến hành thanh trùng theo đúng quy định hiện hành của Bộ Y tế về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Theo lãnh đạo Tổng cục Du lịch Việt Nam, tuy có thể không đạt được chỉ tiêu đề ra trong năm nay đón 4,5 triệu lượt du khách quốc tế do những tác động khách quan nêu trên, nhưng đây cũng là thời điểm để du lịch nước ta tự nhìn nhận, điều chỉnh lại nhằm khắc phục những điều còn hạn chế, bổ sung và hoàn thiện đường hướng phát triển, chuẩn bị cơ sở tiền đề, "tập dượt" cho các kế hoạch về lâu dài để đón trước cơ hội tăng trưởng khi các khó khăn về kinh tế và dịch bệnh đã qua đi.
