Sau hơn 1 năm được phê duyệt (kể từ năm 2001), dự án khu thể thao văn hoá TX Móng Cái (nay là TP Móng Cái) đã được chủ đầu tư cơ bản thực hiện xong công tác GPMB với 56/83 hộ đã nhận tiền đền bù. Tuy nhiên, từ đó đến nay, do thiếu nguồn vốn và không bố trí được tái định cư nên dự án vẫn nằm trên giấy. Trong khi đó, tháng 4-2009, UBND tỉnh có Quyết định phê duyệt dự án Khu Quảng trường TP Móng Cái ngay tại vị trí của dự án khu thể thao văn hoá trước đây.
Dự án bất khả thi
Dự án khu thể thao văn hoá TX Móng Cái (gọi tắt là dự án Khu thể thao) chính thức được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 1002, ngày 1-4-2002. Phạm vi dự án được lập trên cơ sở bản đồ quy hoạch chi tiết khu văn hóa thể thao TX Móng Cái do Viện Quy hoạch và Thiết kế xây dựng lập được UBND tỉnh phê duyệt năm 1998. Tổng diện tích thực hiện là 74.320m2 thuộc xã Hải Xuân và một phần phường Hòa Lạc. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 8,7 tỷ đồng.
Công tác bồi thường GPMB đối với dự án này được thực hiện từ năm 2001 theo Quyết định 1954 (ngày 17-7-2001) của UBND tỉnh. Theo đó, có 83 hộ dân bị ảnh hưởng GPMB. TP Móng Cái đã phê duyệt 83 phương án bồi thường với tổng giá trị bồi thường và hỗ trợ vào khoảng 4,7 tỷ đồng. Sau 2 đợt chi trả tiền bồi thường (năm 2002-2003) đã có 56 hộ dân được chi trả với số tiền là 1,732 tỷ đồng. Đến tháng 12-2003, do không bố trí được nguồn vốn và không có chỗ bố trí tái định cư nên UBND tỉnh đã có Văn bản 2026 dừng thực hiện dự án. Từ đó đến nay dự án không được triển khai. Số hộ dân còn lại cũng không được thực hiện công tác GPMB theo quy định.
Theo văn bản 2026 mới chỉ là dừng triển khai dự án. Việc bãi bỏ quy hoạch, bãi bỏ dự án cho đến nay vẫn để ngỏ. Chính vì vậy, đã phát sinh nhiều vấn đề phức tạp, gây bức xúc với các hộ dân trong vùng dự án. Giữ nguyên hiện trạng, không được cấp sổ đỏ, không được xây mới hay cơi nới, môi trường bị ảnh hưởng, ngập úng lụt lội trong mùa mưa... đó là những gì mà các hộ dân trong vùng dự án đang phải chấp nhận. Ông Hoàng Văn Duệ, thôn 9, xã Hải Xuân phân trần: “Tôi không hiểu dự án được thực hiện như thế nào. Mặc dù gia đình tôi và nhiều hộ dân khác nằm trong phạm vi GPMB của dự án đã được các ngành chức năng thực hiện kiểm đếm nhưng chưa hề có tiền đền bù và điều quan trọng hơn chúng tôi không được thay đổi hiện trạng đất ở trong khi đất đó vẫn là của mình?”.
Mặc dù bức xúc song gia đình ông Duệ vẫn đảm bảo giữ nguyên hiện trạng. Còn một số hộ dân khác trong vùng dự án do điều kiện sinh hoạt khó khăn đã tự ý cải tạo, sửa chữa, xây dựng nhà ở mới và một số công trình khác phục vụ sinh hoạt. Cụ thể từ năm 2002 đến nay trong vùng quy hoạch của dự án đã có 3 hộ xây dựng nhà mới, 2 hộ tách ra ở riêng và một số hộ cơi nới công trình kiến trúc.
Từ những bất cập nêu trên cho thấy việc thiếu quyết định rõ ràng, kịp thời đối với dự án Khu thể thao của TP Móng Cái chính là nguyên nhân nảy sinh phức tạp trong nhân dân.
Một phần quy hoạch dự án khu thể thao TX Móng Cái 
(nay là TP Móng Cái).
Để tiếp tục triển khai dự án khu thể thao TP Móng Cái bị dang dở, ngày 13-4-2009, UBND tỉnh có Quyết định (số 1010) phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu quảng trường gắn với tượng đài, nhà bảo tàng, thư viện, trung tâm hội nghị, hội thảo quốc tế tại TP Móng Cái. Quy hoạch mới đã được lập trên cơ sở vị trí của quy hoạch dự án khu thể thao TP Móng Cái trước đó với phạm vi bị thu hẹp còn 55.000m2. Theo dự án mới, nhà văn hoá được mở rộng thêm với diện tích 20.802m2.
Ngày 12-6-2009, UBND tỉnh có Quyết định (số 1885) điều chỉnh ranh giới, diện tích đất thu hồi và giao cho UBND TP Móng Cái để tiếp tục bồi thường, GPMB theo quy hoạch mới. Theo đó, dự án Khu quảng trường gắn với tượng đài, nhà bảo tàng, thư viện, trung tâm hội nghị, hội thảo quốc tế tại TP Móng Cái (gọi tắt là dự án Khu Quảng trường) có 21 hộ dân phải thực hiện GPMB trong đó có 16 hộ thuộc dự án Khu thể thao đã phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa chi trả tiền hoặc đã nhận tiền nhưng chưa có đất tái định cư.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Hoàng Hải, Trưởng Ban Bồi thường GPMB TP Móng Cái cho biết: Hiện nay, các cơ quan chức năng thành phố đang hoàn thiện quy hoạch và tiến hành công tác chuẩn bị đầu tư dự án Khu quảng trường. Tuy nhiên, việc triển khai dự án Khu quảng trường đang gặp phải những vướng mắc nhất định trong công tác GPMB. Mà cái vướng nhất chính là số hộ dân đã được kiểm đếm, lập phương án bồi thường ở dự án cũ nhưng chưa nhận được nhận tiền, chưa di chuyển nay lại nằm trong phạm vi dự án mới.
Tháo gỡ vướng mắc này, UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND TP Móng Cái huỷ bỏ quyết định phê duyệt phương án bồi thường và thu hồi lại số tiền đã chi trả đối với dự án Khu thể thao nay không thuộc phạm vi ranh giới của quy hoạch mới. Đồng thời tiến hành kiểm đếm, lập phê duyệt phương án bồi thường mới đối với các trường hợp trong phạm vi GPMB dự án khu thể thao trước đây đã được kiểm đếm, phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa được nhận tiền và bố trí tái định cư nay thuộc phạm vi GPMB dự án mới.
Cũng với nội dung này, tại cuộc họp ngày 11-11, giữa UBND tỉnh với các ngành và TP Móng Cái đồng chí Đỗ Thông, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo: Việc thực hiện giải phóng mặt bằng dự án Khu quảng trường gắn với tượng đài, nhà bảo tàng, thư viện, trung tâm hội nghị, hội thảo quốc tế TP Móng Cái cần nhanh chóng hoàn tất. Trên thực tế số hộ dân vướng mắc cần giải phóng không nhiều. Vì vậy, các ngành và thành phố cần có sự nghiên cứu đề xuất phương án xử lý thật hợp lý vừa để dự án sớm được triển khai thực hiện, đồng thời vừa đảm bảo quyền, lợi ích cho người dân.
