Việc xây dựng các công trình dân sinh như xây dựng các nhà văn hoá thôn khu, khai thông nâng cấp các cống rãnh thoát nước đang được tiến hành ở hầu hết các địa phương.
Nhất là khi phong trào xây dựng nông thôn mới ở tỉnh ta đang rầm rộ. Có người bảo: “Việc này ở thành phố, thị xã thì dễ ợt, người dân thu nhập cao hơn, hô hào cái gì chẳng dễ”.
Vậy cũng chưa hẳn là đúng, vì thực tế có nhiều phường ở TP Hạ Long, hay TX Cẩm Phả, tuy người dân có thu nhập cao, nhưng hô hào họ đóng góp cái gì cũng khó. Vậy nhưng có nơi “quê một cục”, nhưng người dân lại dễ ợt. Ở xã Nguyễn Huệ (huyện Đông Triều) khi cần mặt bằng để xây dựng các công trình dân sinh. Cán bộ xã hô đâu được đấy. Một cán bộ xã cho biết: “Khởi đầu việc xây dựng nông thôn mới, chúng tôi xây dựng 3 nhà văn hoá phải cần 8.000m2 đất, nhưng chỉ cần 4 ngày chúng tôi vừa vận động vừa giải quyết là xong. Năm 2010, khi chúng tôi giải toả đường giao thông liên xã chiều dài 4 km, cần 4.282m2 đất, ảnh hưởng đến 103 hộ dân, nhưng các hộ dân đã tình nguyện hiến đất mà chẳng đòi hỏi gì cả”. Xã Quảng Long (huyện Hải Hà) còn “hoành tráng” hơn, xã muốn xây công trình dân sinh ở đâu thì cứ việc mang dây ra mà căng, chỗ nào lẹm vào đất của dân là dân hiến luôn. Lãnh đạo xã Quảng Long cho biết: “Chúng tôi xây dựng 9 nhà văn hoá thôn, mở nhiều con đường liên thôn. Công việc này liên quan đến phần đất của 211 hộ dân, nhưng họ đều tình nguyện hiến đất. Hiện nay diện tích đất người dân hiến tặng để xây dựng các công trình nông thôn mới là 24.771m2. Con số này sẽ càng cao lên, vì hiện nay chúng tôi vẫn tiếp tục vận động người dân hiến đất để làm các đường giao thông nội đồng”.
Ngẫm đi ngẫm lại lại thấy buồn, khi ở khu 5 phường Hà Phong (TP Hạ Long), từ nhiều năm nay, mỗi khi mưa về người dân trong khu lại phải khốn khổ vì cảnh ngập úng, bởi con suối khu vực này luôn bị ách tắc do đất đá bồi lấp. Một phần chẳng ai chịu đứng ra khai thông, một phần do người dân lấn chiếm thu hẹp dòng chảy. Thế nhưng khi TP Hạ Long có công trình dự án “Cống thoát nước khu 5 phường Hà Phong” giao cho Ban dự án công trình thành phố thực hiện. Công việc có lúc phải dừng lại, vì có bà C., là hộ dân trong khu kêu ca ăn vạ, rằng: “Rãnh suối thoát nước chảy qua nhà bà là do gia đình bà tự khai phá, chứ không phải suối tự nhiên thuộc quyền quản lý nhà nước”. Nhưng lãnh đạo phường Hà Phong lại đưa ra ý kiến khác: “Theo bản đồ địa chính số 77 được lập năm 2000, thì đất suối thoát nước chỗ bà C. kêu ca thuộc quyền quản lý của phường chứ không phải do gia đình bà C. khai phá”. Hay ở khu Nam Sơn 1, Nam Sơn 2 phường Cẩm Sơn (TX Cẩm Phả), có suối thoát nước cũng bị người dân, và cả một công ty làm ăn ở khu vực đó đổ lấn, rồi có chỗ bị lấp luôn, người dân quanh suối đến khốn khổ vì mùi cống rãnh xông lên suốt quanh năm vì suối không thoát được nước. Sự việc này phường Cẩm Sơn đã vào cuộc đã lâu rồi mà không xong.
Vậy xem ra, việc xây dựng các công trình dân sinh không phải cứ anh nào nhiều tiền thì làm nhanh, làm dễ. Người dân ở xã Nguyễn Huệ (Đông Triều), Quảng Long (Hải Hà) nghèo hơn nhiều so với các phường Hà Phong (TP Hạ Long), Cẩm Sơn (TX Cẩm Phả), nhưng ý thức cộng đồng của họ lại cao hơn. Cán bộ xã sẽ đỡ mệt hơn nhiều khi xây dựng các công trình dân sinh.
