Nhiều năm qua, các hộ dân khu phố Nam Sơn 1, Nam Sơn 2, phường Cẩm Sơn (TX Cẩm Phả) đã kiến nghị về tình trạng ô nhiễm môi trường và lụt lội trong mùa mưa bão do dự án san lấp mặt bằng của Công ty TNHH Xây dựng Quảng Hồng gây nên, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân, đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Mới đây, chúng tôi đã đến tận nơi để tìm hiểu rõ về vấn đề mà cử tri kiến nghị đã nhiều năm. Dự án san lấp mặt bằng xây dựng khu đô thị, nhà hàng, du lịch sinh thái của Công ty TNHH xây dựng Quảng Hồng được phê duyệt từ năm 1995. Giai đoạn 1 có tổng mặt bằng 21,44 ha, đến nay đã cơ bản hoàn thành san lấp mặt bằng; giai đoạn 2 là gần 250 ha, đến nay san lấp còn 4,3 ha. Theo báo cáo của một số cơ quan chức năng, thì trong quá trình san lấp, Công ty đã tự ý đổ đất lấn biển khi chưa có đầy đủ các thủ tục; hệ thống thoát nước chung của dự án với khu dân cư liền kề chưa được xây dựng, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng... Cách đây gần 1 năm, chúng tôi đã có dịp làm việc với lãnh đạo doanh nghiệp này, được nghe giới thiệu về quy mô của dự án, gồm: Khu vui chơi giải trí, khu du lịch - dịch vụ và khu đô thị với đầy đủ hệ thống đường sá, công viên cây xanh, hệ thống thoát nước đồng bộ... đáp ứng cho gần 1.000 hộ dân sinh sống. Trước khi doanh nghiệp triển khai dự án giai đoạn 1, khu vực này chủ yếu là bãi sú, vẹt, chỉ có một số hộ gia đình lấn bãi triều làm nhà. Trong quá trình san lấp mặt bằng, Công ty đã chủ động khảo sát và dành một phần diện tích (gấp 30 lần rãnh thoát nước hiện nay) để sau này thiết kế đường thoát nước theo tỷ lệ thiết kế 1/2.000. Tuy nhiên, do vướng mắc nhiều vấn đề, từ năm 1995 đến nay, doanh nghiệp chưa hoàn thành được. Lãnh đạo doanh nghiệp này cho rằng, nguyên nhân gây tắc đường thoát nước và ô nhiễm môi trường như hiện nay không phải là do doanh nghiệp, mà là do một số hộ dân tự ý đổ đất lấn ra các dòng chảy. Công ty đã nhiều lần gửi văn bản tới các cơ quan chức năng của địa phương để phản ánh về việc này. Như Công văn số 19, ngày 31-5-2006, nội dung: Công ty nhận được thông báo ngày 29-5-2006 của UBND phường Cẩm Sơn về việc cắm tuyến. Ngày 31-5, cán bộ của Công ty đã cùng cán bộ UBND phường Cẩm Sơn đến khu vực do phường chỉ đạo cắm tuyến. Tuy nhiên, Công ty không ký vào biên bản, vì UBND phường chỉ đạo cắm tuyến chưa đạt hiệu quả thoát nước và chưa đúng quy định. Bởi, giai đoạn 1, Công ty đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt chi tiết tỷ lệ 1/500 và giao đất, cắm mốc tại hiện trường cụ thể. Tuyến thoát nước đi thẳng theo bản vẽ đã được xác định, gồm 2 tuyến chính từ cống qua đường 18A, nhưng UBND phường lại chỉ đạo cắm đi vòng vo. Công ty cho rằng, đã khơi dòng chảy thì phải đi thẳng, nước mới thoát được; do đó trong quá trình khơi thông dòng chảy có thể chiếm dụng vào phần đất của tập thể, cá nhân nào thì xác định rõ để trình các cấp có thẩm quyền ra quyết định xác định giá trị đền bù theo quy định. Ngày 9-10-2010, Công ty tiếp tục có văn bản gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư, nêu rõ trong thời gian thi công hạ tầng kỹ thuật khu dân cư, mặc dù đã để lại tạm thời một đường thoát nước có chiều rộng khoảng 300m, chiều dài trên 1.000m nối thông ra biển, Công ty vẫn gặp rất nhiều khó khăn do một số hộ dân đổ đất trùm lấn cả vào diện tích mà doanh nghiệp đã tôn tạo. Một số hộ còn ngang nhiên đổ đất lấn vào dòng chảy thoát nước mà Công ty đã dành để thoát nước tạm thời cho khu dân cư, gây ô nhiễm môi trường trầm trọng... Mặc dù đưa ra nhiều lý lẽ để “biện minh” cho việc ô nhiễm môi trường và ngập lụt không phải do Công ty trực tiếp gây ra, nhưng với tiến độ “rùa” như hiện nay, nhiều người không khỏi đặt nghi ngờ về năng lực tài chính, tính khả thi của dự án. Nếu nhìn vào quy hoạch của dự án với những khu nhà cao cấp, vườn cây xanh, âu tàu cập cảng, bãi đỗ du thuyền... với những gì đạt được sau hơn 10 năm triển khai, có thể hiểu được tại sao dự án này lại bị kiến nghị nhiều đến vậy. Hiện tại chỉ là một khu vực được san lấp khá rộng, những khu vực cỏ mọc um tùm, một số ao rộng, nước đục; nơi được cho là âu đỗ của các du thuyền trong nay mai, thì mới được xây một số bờ kè, trồng vài cây xanh và có một vài chiếc thuyền của ngư dân vào bán hải sản và mua thực phẩm... Trước những kiến nghị bức xúc của cử tri, các cơ quan chức năng từ TX Cẩm Phả đến tỉnh đã cùng vào cuộc để tháo gỡ. Ngày 16-11-2010, UBND tỉnh đã có báo cáo số 97/BC-UBND “Về kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri với kỳ họp thứ 19, HĐND tỉnh khoá XI”, nêu rõ: Dự án do Công ty TNHH Xây dựng Quảng Hồng thực hiện xây dựng cơ sở hạ tầng cải tạo vùng sú, vẹt ven biển Cọc 6 thành khu dân cư phường Cẩm Sơn trên diện tích 217.947,1m2 được giao theo Quyết định số 3254/QĐ-UBND ngày 17-9-2003 của UBND tỉnh. Hiện còn khoảng 4,3 ha Công ty chưa thực hiện được do vướng mắc công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Phần diện tích đã cơ bản hoàn thành san lấp mặt bằng, đang tiếp tục triển khai một số hạng mục hạ tầng của dự án, trong đó có hệ thống thoát nước. Vì xây dựng hạ tầng chưa hoàn chỉnh, nên vấn đề thoát nước chưa bảo đảm. UBND tỉnh giao: Sở Xây dựng cùng UBND TX Cẩm Phả trực tiếp kiểm tra thực tế, đề xuất biện pháp khắc phục, phương án thi công để đảm bảo tiêu, thoát nước trong quá trình thi công, xây dựng, đồng thời kiểm tra lại quy hoạch hạ tầng khu dân cư để sau khi dự án hoàn thiện phải đảm bảo tiêu, thoát nước cho khu vực”. Thế nhưng, đến nay, vụ việc xem ra được triển khai rất chậm. Hiện nay Công ty TNHH xây dựng Quảng Hồng đang có một số động thái nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, như: Xây dựng một số bờ kè ven biển, khai thông một số cống rãnh thoát nước chống ngập lụt cục bộ. Đông đảo cử tri phường Cẩm Sơn mong rằng, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp sớm đưa ra biện pháp để hoàn thiện dự án, cũng như khắc phục triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường do dự án gây ra.
Sau hơn 10 năm triển khai, khu vực được gọi là âu tàu trong vùng dự án, hiện mới chỉ là bờ kè được xây tạm bợ như thế này.
