Những ngày áp Tết, giá cả nhiều mặt hàng tại các chợ trên địa bàn tỉnh đã tăng cao, người dân lo ngại nhiều mặt hàng đang có “hiệu ứng” tăng giá dây chuyền, “té nước theo mưa”.
Để thực hiện có kết quả công tác bình ổn giá, bên cạnh sự tăng cường kiểm của các cấp, ngành thì rất cần sự nhập cuộc tích cực hơn nữa của các doanh nghiệp tham gia chương trình bình ổn giá và cả cộng đồng doanh nghiệp, tiểu thương.
Quầy hàng bình ổn giá tại phường Cẩm Trung của Công ty CP Thương mại & DVDL Cẩm Phả.
Đi chợ như bị “móc túi”
Theo khảo sát của chúng tôi, giá tại một số chợ trung tâm như Hạ Long I (TP Hạ Long), Địa Chất (Cẩm Phả), Mạo Khê (Đông Triều)... sức tăng mạnh nhất của thực phẩm phải kể đến là mặt hàng thịt lợn, thịt bò, cá tươi, hải sản với mức tăng thêm 5-10%. Bên cạnh mặt hàng thực phẩm tươi sống, giá các loại rau xanh cũng tăng ồ ạt. Khảo sát cho thấy, loại rau tăng nhiều hơn cả phải kể đến rau cần ta, rau muống, súp lơ, cải xanh, cải thảo... Giá hoa quả cũng nhích lên 5%. Chị Nguyễn Thị Lợi, khu II, phường Hà Tu (Hạ Long) than thở: “Đi chợ thời buổi này như bị móc túi. Giá cả tăng chóng mặt. Mặt hàng nào cũng thấy tăng. Giá cả hàng hoá Tết năm nào cũng tăng gấp rưỡi, gấp đôi”. Sau Tết Dương lịch, giá một số loại thực phẩm đã tăng mạnh lên 15-20%. Tại chợ Hạ Long I, giá cá, hải sản các loại đã tăng lên từ 15-20%. Cụ thể: tôm sú 500-600.000 đồng/kg (loại 20 con/kg), ngao trắng 30.000 đồng/kg, ngao vàng 40.000 đồng/kg, cua 400.000 đồng/kg, ốc đá 120.000 đồng/kg… Không chỉ có hải sản tăng giá, một số loại rau xanh cũng đã tăng mạnh thời tiết rét đậm kéo dài, rau chậm tăng trưởng. Tại chợ Trung tâm Cẩm Phả, giá rau xanh cũng đã tăng cao hơn so với những ngày trước. Hiện giá cải thảo đang bán 13.000 đồng/kg (trước đó là 10.000 đồng/kg), cần tây 8.000 đồng/ mớ, súp lơ 10.000 đồng/cái, cải cúc 5.000 đồng/mớ, cải canh 35.000 đồng/kg, su hào 6.000 đồng/củ, củ cải 10.000 đồng/kg… Tuy nhiên, có thực tế hiện nay là khi thị trường có biến động thì giá cả hàng hóa thường đồng loạt leo thang bất chấp đầu vào tăng hay không tăng.
Trước xu hướng tiểu thương lợi dụng nhu cầu mua sắm Tết của người dân để nâng giá, ông Nguyễn Văn Cúc, Trưởng phòng Thương mại, Sở Công Thương nhận định: “Giá các mặt hàng hiện nay cũng không phải tăng đột biến”. Ông Cúc cũng cho rằng, thời điểm này, nguồn cung hàng dồi dào, các doanh nghiệp đã lựa chọn các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu và có kế hoạch cân đối cung - cầu, dự trữ để chuẩn bị nguồn hàng đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cho nhân dân dịp cuối năm và Tết Nguyên đán”. Hiện nay, theo số liệu báo cáo, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã huy động trên 450 tỷ đồng để mua hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết của người dân. Tuy nhiên, ông Cúc cũng thừa nhận giá cả thị trường không có những cơn sốt đột biến nhưng đã tăng ở mức cao, tác động xấu đến sản xuất và đời sống nhân dân. Hàng hóa tăng giá, người dân chịu ảnh hưởng trực tiếp là công nhân đến cán bộ, công chức khó khăn, bởi thu nhập của họ không tăng; nông dân khốn khổ do chi phí sản xuất tăng cao, trong khi giá nông sản thường bấp bênh. Chất lượng sống của nhiều người dân sẽ sụt giảm.
Công khai xử lý vi phạm
Để tránh tình trạng “té nước theo mưa”, UBND tỉnh đã chỉ đạo thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh để kiểm tra công tác chỉ đạo của các địa phương về việc triển khai thực hiện các chỉ đạo của cấp trên trong công tác quản lý thị trường, bình ổn giá cả hàng hóa. Đoàn đã tiến hành kiểm tra việc thực hiện niêm yết giá và bán hàng theo giá niêm yết tại các chợ truyền thống, việc thực hiện bình ổn giá tại các siêu thị, các doanh nghiệp kinh doanh thương mại... Đợt I, Đoàn kiểm tra đã xử lý 23 đơn vị, cá nhân do chưa thực hiện niêm yết giá, vi phạm các quy định trong lĩnh vực kinh doanh… Đoàn đã giao cho các Đội QLTT tại các địa phương xử phạt vi phạm hành chính theo đúng quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, trước tình trạng tăng giá đột biến trong thời điểm hiện nay, các đơn vị được vay vốn bình ổn giá cần thể hiện rõ vai trò của mình trong việc thực hiện mục tiêu chung. Năm nay, mặc dù tỉnh đã cho 15 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thương mại trên địa bàn vay 46,8 tỷ đồng để thực hiện chức năng bình ổn giá. Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi, hiện nay mới có một vài doanh nghiệp triển khai các điểm bán hàng bình ổn giá như Công ty CP Thương mại và Dịch vụ du lịch Cẩm Phả, Siêu thị Quảng Long, Siêu thị Bài Thơ… Tuy nhiên, do việc công khai các thông tin bình ổn giá cũng như các mặt hàng bình ổn giá chưa được phổ biến rộng rãi đến người dân nên hiệu quả của việc bình ổn giá vẫn chưa được như mong muốn. Trao đổi với chúng tôi, một số chuyên gia về Quản lý giá đều cho rằng: Về cơ bản, hiện nay Nhà nước chỉ có thể kiềm chế, kiểm soát được hơn 10 mặt hàng thiết yếu, chứ không thể quản lý được hàng nghìn các mặt hàng khác. Giá cả hàng hoá giáp Tết tại chợ và siêu thị không thể không tăng. Các mặt hàng thiết yếu “đòi” tăng giá vào dịp này sẽ kéo theo nhiều mặt hàng “té nước theo mưa”. Do vậy, tình hình giá cả từ nay đến Tết Nguyên đán sẽ rất “nóng” bởi hầu hết các mặt hàng đã tăng mạnh khoảng một tháng nay. Điều quan trọng là các cơ quan quản lý phải có chế tài xử lý tốt các trường hợp “té nước theo mưa”. Cũng một lý do nữa khiến cho mặt bằng giá cả trên địa bàn tỉnh bị đẩy cao hơn so với một số tỉnh, thành khác là do hệ thống chợ chưa quy củ. Trong khi hệ thống các siêu thị, trung tâm thương mại còn nhỏ lẻ nên khó khăn trong công tác quản lý.
Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Liễu, Phó Giám đốc Sở Công Thương, Trưởng Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh, cho rằng: Để có thể kiểm soát được giá cả thị trường dịp Tết Nguyên đán thì tăng cường kiểm tra việc tuân thủ các quy định về quản lý giá tại địa phương là một trong những giải pháp trọng tâm. Trong quá trình kiểm tra trước và sau Tết Nguyên đán, Đoàn sẽ xử phạt nghiêm các vi phạm về quản lý giá và kiên quyết không chấp thuận việc tăng giá không hợp lý đối với hàng hoá, dịch vụ thuộc diện đăng ký giá. Xử phạt nghiêm, kịp thời các hành vi vi phạm các quy định về quản lý giá, các hành vi lợi dụng chủ trương điều chỉnh giá của Nhà nước để đẩy giá hàng hóa lên cao, các hành vi đầu cơ găm hàng thu lợi bất chính của các tổ chức, cá nhân; công khai kết quả xử lý vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng.
