Trước đây, Trần Thị Thuý Kiều (SN 1977), trú tại phường Cẩm Thành, TP Cẩm Phả có cuộc sống khá ổn định, hạnh phúc cùng chồng và các con. Tuy không giầu nhưng hai vợ chồng Kiều hàng tháng có thu nhập ổn định, đủ để trang trải mọi sinh hoạt trong gia đình và nuôi 2 con ăn học. Nhưng vốn ôm mộng làm giầu, nên Kiều vay mượn nhiều tiền để lao vào kinh doanh bất động sản, mở cửa hàng bán quần áo thời trang, làm dịch vụ karaoke và mua xe ô tô con... Làm ăn lớn, trong khi đồng vốn dành dụm được không đáng là bao, Kiều đã nhiều lần vay tiền của người quen là chị Đào Thị Hà, ở thị trấn Trới, huyện Hoành Bồ với lãi suất là 5.500 đồng/1 triệu đồng/ngày. Tính đến cuối tháng 6-2010, Kiều còn nợ chị Hà 970 triệu đồng.
Trong thời gian này, chị Đào Thị Hà đang vay của chị Trần Thị Hường (trú tại phường Việt Hưng, TP Hạ Long) số tiền 1,625 tỷ đồng, với lãi suất 3.500 đồng/1 triệu đồng/ngày. Chị Hà và chị Hường thoả thuận chuyển khoản tiền nợ của Kiều từ chị Hà sang chị Hường. Để làm thủ tục chuyển khoản nợ này, ngày 1-7-2010, Trần Thị Thuý Kiều đã viết giấy vay của chị Trần Thị Hường 1,625 tỷ đồng với lãi suất 3.500 đồng/1 triệu đồng/ngày.
Việc kinh doanh thua lỗ, Kiều biết rất rõ, dù có chuyển nợ từ chị Hà sang nợ chị Hường thì gia đình Kiều vẫn không có khả năng trả khoản vay này. Vì vậy, để chị Hường yên tâm cho mình nợ số tiền trên, Kiều kể với chị Hường là vợ chồng mình đều công tác trong ngành Công an, hiện cho nhiều người vay tiền với lãi suất cao hơn. Để chứng minh điều đó, Kiều đã đưa quyển sổ ghi nợ với danh sách rất nhiều người vay tiền cho chị Hường xem. Chị Hường đối chiếu số tiền trong sổ ghi nợ và số tiền cho Kiều vay, tương đương nhau, nên không những chị Hường không ngần ngại về khoản tiền cho Kiều vay nêu trên, mà còn vui vẻ dốc hầu bao tiếp tục cho Kiều vay. Và để tăng thêm niềm tin, cứ sau mỗi lần vay, Kiều lại trích một phần tiền để trả lãi khoản vay trước, khiến cho chị Hường cùng những người khác cho Kiều vay nghĩ rằng cô ta đang vay tiền dùng vào việc đầu tư có hiệu quả, nên mới trả lãi sòng phẳng, đúng hạn.
Với “trò ảo thuật” trên, từ tháng 8-2010 đến tháng 5-2011, riêng chị Hường đã 35 lần cho Kiều vay, số tiền cả gốc lẫn lãi lên đến 17,245 tỷ đồng (trong đó Kiều đã trả lãi cho chị Hường 11,27 tỷ đồng, hiện còn nợ gốc 5,974 tỷ đồng). Ngoài ra, từ tháng 9-2010 đến tháng 5-2011, Kiều còn nhiều lần vay “nóng” với lãi suất từ 4.000 đến 10.000 đồng/1 triệu đồng/ngày của chị Trần Thị Thu Huyền (phường Cao Xanh, TP Hạ Long) và của chị Mai Thị Thu Uyên (phường Bãi Cháy, TP Hạ Long) với tổng số tiền gốc và lãi là 8,878 tỷ đồng.
Vay quá nhiều và thấy mình không còn khả năng trả nợ, Trần Thị Thuý Kiều đã “chuồn” khỏi nơi cư trú. Sau khi nhận được đơn trình báo tố cáo hành vi trốn nợ của Trần Thị Thuý Kiều, cơ quan điều tra đã vào cuộc, khởi tố vụ án, khởi tố bị can Trần Thị Thuý Kiều. Đến ngày 18-7-2012, Trần Thị Thuý Kiều phải khăn gói vào trại giam.
Quá trình điều tra, Kiều đã khai nhận hành vi phạm tội của mình. Các chủ nợ Trần Thị Thu Huyền và Mai Thị Thu Uyên có đơn không đề nghị các cơ quan tiến hành tố tụng xử lý, để họ tự thoả thuận với nhau. Còn chủ nợ Trần Thị Hường vẫn tố cáo Kiều đã chiếm đoạt 5,974 tỷ đồng. Hành vi trên của Trần Thị Thuý Kiều đã bị Viện KSND tỉnh truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, theo điểm a, khoản 4, điều 139 BLHS.
Tại toà, Kiều khai nhận, những năm qua, thấy nhiều người mở mang các ngành nghề kinh doanh và họ giàu lên rất nhanh, nên cô ta muốn thử sức mình. Do trình độ non kém, lại ảo tưởng, không tính đến hiệu quả khoản vay, nên càng vay, càng lỗ lớn dẫn đến phải trốn nợ. Tuy nhiên, Kiều cũng cho rằng hành vi cho vay nặng lãi của các chủ nợ là vi phạm pháp luật và mong được toà giảm nhẹ hình phạt và khoản nợ tiền lãi cho cô. Căn cứ hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng, TAND tỉnh xử phạt Trần Thị Thuý Kiều 20 năm tù; buộc bị cáo hoàn trả số tiền nợ 5,974 tỷ đồng cho chị Trần Thị Hường.
Sau phần tuyên án, đông đảo những người dự phiên toà đồng tình phán quyết của toà, song nhiều người không khỏi băn khoăn khi các cơ quan tiến hành tố tụng không đề cập và xử lý hành vi cho vay nặng lãi? Trái lại, toà lại còn cho chủ nợ được hưởng khoản thu lợi bất chính (số tiền lãi). Đây là điều cần suy ngẫm trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Thanh - Thuận