Dư luận một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai đang xôn xao về một hiện tượng xảy ra ở xã Ia Tô, huyện Ia Grai. Đó là 7 người trong dòng họ Rơ Châm ở làng De Lung 1 và 2, sau khi ăn của "phạt vạ" trở về đều đổ một căn "bệnh lạ" và chết giống nhau...
 |
| Vợ chồng ông Rơ Châm Ginh tại Bệnh viện đa khoa Gia Lai. |
Chuyện kể của người thứ 8...
Cũng như những người khác trong dòng họ Rơ Châm ở làng De Lung, Rơ Châm Ginh sau khi ăn của “phạt vạ” về một thời gian thì sưng, chảy mủ chân phải.
Anh Rơ Châm Ginh (45 tuổi) vừa nhập Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai, với triệu chứng sưng, chảy mủ chân phải. Trước đó, 7 người cùng dòng họ Rơ Châm của anh đã qua đời sau khi mắc căn bệnh này.
Một mình một phòng dịch vụ theo chế độ “bệnh nhân đặc biệt” nhưng Ginh vẫn không giấu nổi vẻ hoang mang, bởi 7 người thân đã chết và anh đều mắc bệnh sau một thời gian đi ăn của “phạt vạ” về.
Chuyện bắt đầu vào khoảng giữa năm 1993, cô cháu gái của Ginh - Rơ Châm H’Yen bị chồng là Puih Sam bỏ đi lấy vợ khác. Theo luật làng, Sam phải chịu phạt. Cả họ Ginh (hơn 10 người) kéo xuống nhà Sam ở làng Yam (thị trấn Ia Kha) phạt một con heo và 300.000 đồng. Thu đồ phạt xong, họ hàng kéo ra nhà người quen ở thị trấn làm thịt heo mời thôn trưởng, già làng với khá đông người làng Yam cùng dự. Bữa rượu vui vẻ. Ai cũng cho xử thế là đẹp, không có gì để thắc mắc nhau…
Chuyện đã chẳng có gì để nói nếu năm sau Rơ Châm H’Yen - vợ cũ của Sam không bị bệnh. Chẳng biết bệnh gì, chỉ thấy cả người sưng lên rồi xẹp, chân chảy mủ, hai lần như thế thì chết…
H’Yen chết được hơn mùa rẫy thì đến lượt Rơ Châm Di (dì H’Yen, ở làng De Lung 2) cũng chết vì căn bệnh sưng phù…
Tiếp nữa, trong năm 2006, bác trai (anh mẹ) của H’Yen (ở làng De Lung 2 ), rồi đến mẹ H’Yen cũng chết với căn bệnh tương tự.
Dòng họ Rơ Châm bắt đầu hoảng hốt. Nhưng sự việc không dừng lại. Năm 2007 lại có thêm cậu ruột H’Yen, và mới đây nhất, ngày 26/4, dì ruột H’Yen (đều ở làng De Lung 2) cũng qua đời bởi căn bệnh kỳ lạ này…
Và bây giờ, đến lượt Rơ Châm Ginh - cậu của H’Yen, người thứ 8 trong dòng họ Rơ Châm mắc bệnh …
7 người chết "trùng": Hiện tượng ngẫu nhiên?
Giữa tháng 6/2007, PV VietNamNet đã đến làng De Lung 1 và 2. Hai làng nằm sát nhau trên một con đường cấp phối rộng rãi. Nhà xây gần như đã thế chỗ cho nhà sàn truyền thống, tường sáng trắng thấp thoáng sau những vườn điều mơn mởn…
Ông Đặng Văn Hồng - Phó Bí thư Đảng ủy xã cho biết: Hai làng chủ yếu là bà con dân tộc Jrai, có nếp sống tiến bộ vào hàng nhất xã. Trước nay hai làng chưa từng xảy ra dịch bệnh, và chưa có ai mắc căn bệnh như những người trong dòng họ Rơ Châm…
Ngày 2/5/2007, Công an tỉnh Gia Lai đã có Công văn số 181/PA38 gửi Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh báo cáo tình hình về vụ “thuốc thư” tại xã Ia Tô, huyện Ia Grai và xin ý kiến chỉ đạo.
Theo chỉ thị của UBNT tỉnh, UBND huyện Ia Grai đã chỉ đạo cán bộ y tế đến hai làng để làm rõ sự việc. Sự việc được kết luận là: không thấy điều gì bất thường…
PV VietNamNet đã tìm gặp BS. Lê Tiến Thành - Giám đốc Bệnh viện Ia Grai và BS. Nguyễn Quang Khuể - Giám đốc Trung tâm y tế dự phòng Ia Grai để tìm hiểu sự việc.
BS. Thành cho biết: Trong 2 ngày 17 và 18/5, Bệnh viện Ia Grai đã tổ chức khám cho 2 làng - đặc biệt tập trung vào những người trong dòng họ Rơ Châm - nhưng không phát hiện ai mắc chứng bệnh giống hoặc tương tự những người đã chết. Môi trường sống của hai làng đều bình thường…
Về cái chết trùng của những người trong dòng họ Rơ Châm, BS. Thành cho biết không có ai điều trị ở bệnh viện huyện, chỉ qua sự mô tả của những người thân nên rất khó đánh giá…
Còn BS. Khuể thì trả lời thẳng băng: Những người mắc và chết vì căn bệnh trên chỉ là hoàn toàn ngẫu nhiên!
Đi tìm câu trả lời...
Dù chính quyền và cán bộ y tế đã ra sức vận động, giải thích nhưng chưa thể xua tan nỗi lo sợ luôn ám ảnh những người trong dòng họ Rơ Châm: Tại sao duy nhất trong hai làng, chỉ những người họ Rơ Châm mới mắc bệnh này? Tại sao chỉ những người tham gia “phạt vạ” mới mắc? Nếu do lây, do thức ăn thì tại sao những người làng Yam cùng ăn uống hôm đó lại không việc gì?
Chính vì sự vận động, giải thích chưa đủ luận cứ thuyết phục nên dòng họ Rơ Châm đã cho rằng họ bị Sam bỏ “thuốc thư” để trả thù. Rơ Châm Ginh nói: “Lúc H’Yen chết, họ chúng tôi chưa ai nghĩ đến “thuốc thư". Nhưng rồi đến người thứ 3, thứ 4 thì không ai nghĩ khác được. Đến người thứ 5, họ chúng tôi đã định xuống bắt nó “làm rõ” rồi mới chôn nhưng chính quyền ngăn cản…”.
Trong thâm tâm, Rơ Châm Ginh tin chắc mình và những người đã chết đã bị bỏ “thuốc thư”, dù chính anh cũng không biết mặt mũi “thuốc thư” ra sao…
Theo kết quả hội chẩn của Bệnh viện đa khoa Gia Lai thì Rơ Châm Ginh bị viêm xương gót, viêm xương ụ ngồi đã đến giai đoạn hoại tử. Biện pháp điều trị là cắt bỏ bàn chân phải. Bệnh viện cẩn thận đến mức đã mời chuyên gia Bệnh viện Quân y 108 vào thực hiện. Mọi việc đã chuẩn bị sẵn sàng nhưng bệnh nhân lại từ chối!
Dư luận cho rằng, chẳng có chuyện “thuốc thư” hay sự mê tín nhảm nhí nào ở đây, song cái chết trùng của 7 người trong một dòng họ cần được ngành y tế nghiên cứu kỹ lưỡng, có luận cứ khoa học để kết luận nguyên nhân. Việc giải thích một cách đơn giản hoặc quy vào sự ngẫu nhiên khó có thể giải tỏa nỗi lòng của những người dân còn hạn chế về nhận thức…
