Trước những nỗ lực kiềm chế lạm phát và tăng giá của Chính phủ, của tỉnh, thị trường đã có dấu hiệu hạ nhiệt trong tháng 4, tháng 5. Giá cả một số mặt hàng đã giảm rõ rệt như vật liệu xây dựng, nhà đất... và giá cả một số mặt hàng thiết yếu cũng chững lại. Tuy nhiên, từ đầu tháng 6 đến nay một số mặt hàng lại lần lượt tăng giá tạo nên tâm lý lo lắng trong nhân dân.
* Dạo quanh thị trường
Từ đầu tháng 6, bên cạnh sự tăng giá của một số mặt hàng thiết yếu thì sự đắt đỏ của rau xanh cũng làm cho các bà nội trợ phải đau đầu.Qua khảo sát thị trường một số địa phương cho thấy giá các loại rau, củ, quả đều tăng rất mạnh. Tại chợ Hạ Long I, giá cà chua loại ngon 15.000 đồng/kg; đỗ đũa, cải xanh, dưa chuột... giá tăng từ 2.000 đồng đến 3.000 đồng/kg.Thậm chí rau muống vẫn được xem là loại rau rẻ nhất trong các loại rau xanh hiện nay nhưng giá cũng đang từ 2.000 đồng sau những đợt mưa lớn đã tăng lên 5.000 đồng/bó. Các loại rau, quả có tính giải nhiệt như bí xanh, mướp đắng, rau ngót, mùng tơi... cũng tăng giá gấp đôi. Các hộ kinh doanh rau cho rằng tại thời tiết mưa nhiều cộng nắng nóng khiến cho phần lớn các loại rau xanh chậm phát triển trong khi nhu cầu rau xanh trong mùa hè lớn, sức tiêu thụ nông sản cao hơn trước cũng là nguyên nhân khiến giá rau, củ, quả tăng mạnh trong thời gian gần đây. Rau xanh là một trong những mặt hàng tăng giá mạnh trong thời gian gần đây. Bên cạnh đó, chỉ trong nửa đầu tháng 6, giá gas tăng 2 lần mở đầu cho đợt tăng giá những mặt hàng chịu tác động mạnh từ tỷ giá USD và tiếp đến ngày 1-7-2008, gas lại tiếp tục tăng thêm 7.000 đồng/bình loại 12 kg. Tiếp ngay sau đó là hàng loạt các loại dầu đậu nành, dầu cọ và các loại dầu ăn khác của các thương hiệu nổi tiếng như Neptune, Simply, Tường An... đã tăng hơn 2.000 đồng/lít so với thời điểm đầu tháng 5 vừa qua và tăng đến 30% so với cùng kỳ năm 2007. Giá cả tăng cao khiến người nội trợ phải thắt chặt hầu bao, chi tiêu tiết kiệm hơn để đảm bảo sinh hoạt tối thiểu cho gia đình.Chị Bùi Lê Mai, tổ 13, Cẩm Thạch, Cẩm Phả phàn nàn: Nghe nói ở nhiều tỉnh, thành phố khác, các siêu thị đều ký cam kết với các nhà cung cấp không tăng giá bán sản phẩm nếu các mặt hàng trọng yếu như xăng, dầu không tăng; trường hợp bắt buộc phải tăng giá bán sản phẩm vì chi phí nguyên nhiên liệu tăng cao thì phải thông báo trước 15 ngày để đối tác xem xét. Nhưng ở Cẩm Phả thì giá cả thay đổi từng ngày. Ví dụ gói kẹo chíp chíp, chiều hôm trước tôi vừa mua 1.000 đồng/gói thì sáng hôm sau đã phải mua 1.500 đồng/gói. Thắc mắc thì được chủ cửa hàng trả lời rằng hôm qua nhập giá cũ thì bán vậy, sáng sớm nay nhập hàng họ thông báo tăng giá thì phải bán tăng thôi.
* Bất cập hệ thống bán lẻ
Bất cập lớn nhất trong hệ thống phân phối ở Quảng Ninh hiện nay là do không có các trung tâm thương mại, siêu thị lớn và chưa có các nhà cung cấp uy tín. Thông thường nếu muốn tăng giá bán, nhà cung cấp phải gửi thông báo trước khoảng 2 tuần. Tuy nhiên, hiện nay do các đại lý, cửa hàng bán lẻ vẫn kinh doanh theo lối mòn, không ký kết hợp đồng mua hàng với các nhà cung cấp mà chỉ hết hàng gì thì lấy hàng đó. Chính vì không đó phương án kinh doanh, không cân đối được lượng cầu, nhập hàng theo kiểu tự phát nên không tránh khỏi thua thiệt và bị nhà cung cấp ép giá. Chị Thu Tâm, chủ cửa hàng tạp hóa trên đường Nguyễn Văn Cừ, phường Hồng Hà, TP Hạ Long cho biết: Không hiểu sao giá cả từ đầu tháng 6 đến giờ cứ tăngliên tục, nhiều khi giá tăng nhanh đến nỗi chúng tôi cũng khó giải thích cho khách hàng. Ví dụ như chiếc tủ nhựa 4 tầng đựng đồ cho trẻ em này từ 500.000 đồng/chiếc chỉ sau 2 đợt tăng giá đã lên đến 560.000 đồng/chiếc. Mà chúng tôi thường không nhận được văn bản chính thức nào của nhà cung cấp, hoặc nhà sản xuất trước khi tăng giá cả. Có những mặt hàng hôm trước nhập vào một giá, hôm sau giá đã khác rồi.Thật chẳng biết đường nào mà lần.
Qua khảo sát một số các cửa hàng, đại lý nhỏ trên địa bàn tỉnh, các chủ cửa hàng đều cho rằng thực tế giá cả hàng hóa từ nhà sản xuất chưa chắc đã tăng nhiều như vậy nhưng nhà cung cấp bảo tăng bao nhiêu là các chủ cửa hàng phải chịu bấy nhiêu. Giá cả hàng hóa tăng như thế nào cứ đến lúc nhập hàng mới biết, hiện nay các cửa hàng hầu như không hề nhận được bất kỳ một thông báo chính thức nào của nhà cung cấp trước khi tăng giá hàng hóa. Có thể nói, việc giá cả một số mặt hàng thiết yếu trên địa bàn tỉnh tăng mạnh trong thời gian gần đây một phần là do khâu lưu thông, hệ thống phân phối nhỏ lẻ và yếu kém, không có kho hàng bến bãi để có dự trữ lượng hàng hóa nhất định góp phần bình ổn thị trường khi có biến động về giá. Theo báo cáo của Đoàn giám sát HĐND tỉnh, đến nay toàn tỉnh chỉ có 2 trung tâm thương mại đạt tiêu chuẩn quy định và cả 2 trung tâm này đều tập trung tại Móng Cái. Các địa phương còn lại chưa có trung tâm thương mại đạt tiêu chuẩn theo quy định. Toàn tỉnh cũng chưa có một siêu thị nào đạt tiêu chuẩn theo quy định mà chỉ là các cửa hàng nhỏ lẻ nhưng vẫn treo biển “siêu thị” mà chưa được xử lý cụ thể.
Do vậy, việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ thương mại trên địa bàn tỉnh cần được đặc biệt chú trọng hơn nữa để đảm bảo yêu cầu phát triển. Bên cạnh sự phát triển của các doanh nghiệp đầu mối đủ tâm và đủ tầm có khả năng chung vai với Nhà nước trong việc bình ổn thị trường, đảm bảo an sinh xã hội thìcác cơ sở kinh doanh cũng cần nâng cao năng lực dựa trên nguyên tắc ký kết các hợp đồng kinh tế để tránh sự thua thiệt và bị ép giá như hiện nay.
