Cũng như mọi năm, năm nay tổng nguồn vốn đầu tư cho xây dựng cơ bản của Quảng Ninh khá cao.
Số vốn phân bổ trong 6 tháng đầu năm là 4.115,32 tỷ đồng (gồm cả sau điều hoà bổ sung) và giá trị khối lượng thực hiện đến nay đã gần đạt số được phân bổ. Tuy nhiên, những vướng mắc trong thực hiện giải ngân nguồn vốn hiện nay đang đặt Quảng Ninh vào thế khó và rất cần có cơ chế mở của Trung ương tháo gỡ khó khăn này.
Một trong những hạng mục công trình bị vướng mắc trong thực hiện giải ngân vốn. (Ảnh: Nhà văn hoá thôn Nhuệ Hổ, xã Hưng Đạo, Đông Triều).
Tiến độ rất khả quan
Với kế hoạch vốn ghi đầu năm là 2.381,26 tỷ đồng và điều hoà, bổ sung thêm trong 6 tháng đầu năm là 1.734,06 tỷ đồng, tỉnh đã xác định rõ các mục tiêu ưu tiên đầu tư, tránh sự dàn trải đó là tập trung cho chương trình xây dựng nông thôn mới, kiên cố hoá trường, lớp học, phát triển y tế, đầu tư hạ tầng các khu kinh tế, du lịch, kiên cố hoá hệ thống công trình thuỷ lợi, đê biển, hỗ trợ xã hội hoá các lĩnh vực văn hoá xã hội, phân bổ cho các công trình trọng điểm thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách tỉnh… Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, UBND tỉnh đã yêu cầu các chủ đầu tư tập trung chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ, rút ngắn thời gian đầu tư, nhanh chóng đưa công trình vào khai thác, sử dụng để phát huy hiệu quả đầu tư; các mốc thời gian được đặt ra để giám sát và thực hiện. Với sự chỉ đạo quyết liệt này và sự vào cuộc tích cực của các chủ đầu tư ngay từ những ngày đầu, tháng đầu của năm nên tiến độ thực hiện tiếp tục duy trì được đà của những năm trước. Hết tháng 6, khối lượng thực hiện toàn tỉnh đạt 2.239,748 tỷ đồng, bằng 94,1% kế hoạch vốn đầu năm và đạt 54,4% kế hoạch sau điều hoà bổ sung. Dù là năm gặp rất nhiều khó khăn, nhưng so với cùng kỳ năm 2010 và so với mặt bằng chung của cả nước năm nay khối lượng thực hiện vẫn tăng cao hơn, trong đó nhóm các công trình sử dụng vốn ngân sách tập trung và thu cấp quyền sử dụng đất có khối lượng thực hiện đạt trên 1.222 tỷ đồng, nhất là các công trình trọng điểm đã có khối lượng thực hiện vượt so với kế hoạch vốn phân bổ. Nhóm các công trình, dự án sử dụng vốn đầu tư có mục tiêu của ngân sách tỉnh đã gần chạm đích kế hoạch vốn phân bổ, với khối lượng thực hiện đạt gần 84%. Nhóm các công trình sử dụng vốn trung ương đầu tư có mục tiêu và vốn trái phiếu Chính phủ cũng duy trì được tiến độ thực hiện tốt, với tổng khối lượng thực hiện đạt gần 330 tỷ đồng.
Chỉ giải ngân là khó
Trong 4 năm trở lại đây, 2011 là năm mà Quảng Ninh đạt tỷ lệ giải ngân thấp nhất, tính đến ngày 31-5 mới giải ngân được 1.494,7 tỷ đồng (bằng 62,8% kế hoạch vốn đầu năm và bằng 36,3% kế hoạch sau điều hoà bổ sung). Khó khăn nhất trong giải ngân nguồn vốn hiện nay là công trình khởi công mới thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới như xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng, nước sạch vệ sinh môi trường nông thôn, trường chuẩn quốc gia, kiên cố hoá trường lớp học, nhà công vụ giáo viên, nhóm công trình đường liên xã, thôn bản, công trình phục vụ sản xuất, an sinh xã hội; các công trình thuộc nguồn vốn huyện, xã chỉ thực hiện trong năm 2011 đã bố trí kế hoạch vốn, đã và đang chuẩn bị khởi công; các công trình cải tạo, sửa chữa, nâng cấp để nâng cao năng lực, chống xuống cấp đã được khởi công đều không thể giải ngân được, gây nhiều khó khăn cho chủ đầu tư và các nhà thầu. Để giải quyết vấn đề này, tỉnh đã liên tục có các cuộc làm việc và đã xác định các danh mục dự án, công trình cấp bách được khởi công mới và thực hiện giải ngân. Thế nhưng khi định triển khai thực hiện thì liên tục có các chỉ đạo của bộ, ngành Trung ương yêu cầu không giải ngân cho các dự án, công trình khởi công mới. Thế là khối lượng đã có, tiền cũng có nhưng nhà thầu đành ngậm ngùi chờ đợi đã xảy ra trong suốt mấy tháng qua. Và hệ lụy của sự việc này là các nhà thầu rơi vào tình cảnh khó khăn do không được thanh toán vốn, công trình thực hiện dở dang để đó gây lãng phí trong đầu tư, người dân thấp thỏm chờ đợi ngày công trình được đưa vào sử dụng, đồng tiền không phát huy được giá trị.
Cần có cơ chế mở
Việc thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ để kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội là mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong tình hình hiện nay, Quảng Ninh cũng như các tỉnh, thành phố khác đã nghiêm túc triển khai thực hiện. Tuy nhiên, với đặc thù của tỉnh có số thu ngân sách cao, việc đầu tư cho phát triển lớn, nhất là định hướng phát triển giai đoạn tới Quảng Ninh tiếp tục được Trung ương xác định là cực tăng trưởng quan trọng của Vùng đồng bằng Sông Hồng và cả nước, nên nhu cầu đầu tư phát triển càng lớn hơn rất nhiều so với các địa phương khác. Đặc biệt trong giai đoạn 2011-2015, tỉnh đang tập trung thực hiện mục tiêu cơ bản hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới để phấn đấu trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, nhu cầu đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, hạ tầng kỹ thuật càng lớn. Vì vậy nếu không được tiếp tục đầu tư thực hiện các dự án, công trình mới thì rất khó để tỉnh có thể đạt được các mục tiêu trên. Hơn nữa năm nay dự kiến nguồn tăng thu của tỉnh đạt khoảng 2.500 tỷ đồng, số tiền này dù tỉnh đã có định hướng tập trung cho các công trình chuyển tiếp, ứng vốn cho các công trình sử dụng vốn ngân sách trung ương đang thực hiện trên địa bàn, nhưng chắc chắn nhiều nhà thầu sẽ không thể “tiêu hoá” được khi dồn dập nguồn vốn đổ về. Trong khi đó nhiều công trình khởi công mới, công trình đã đủ thủ tục để khởi công mà rất cần thiết phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn không được bố trí vốn để thực hiện. Chính vì vậy cùng với sự chủ động của tỉnh trong rà soát, bố trí sắp xếp lại nguồn vốn, Quảng Ninh rất cần có một cơ chế mở trong thực hiện giải ngân nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản hiện nay.
