Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư, đến thời điểm này, trên địa bàn của tỉnh có 9 chương trình, dự án ODA đang được triển khai. Nhìn chung, các dự án đã được thực hiện có chiều hướng tốt, phù hợp với mục tiêu viện trợ. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân thực tế trong 6 tháng đầu năm mới đạt 86 tỷ đồng, bằng khoảng 55% so với kế hoạch giải ngân cả năm. Trong đó, tỷ lệ giải ngân đạt cao nhất là lĩnh vực thuỷ lợi với số vốn được giải ngân là 43,503 tỷ đồng, sau đó là lĩnh vực vệ sinh môi trường, giải ngân được 31,335 tỷ đồng. Con số này rõ ràng là thấp hơn kế hoạch đặt ra và càng thấp hơn nữa nếu đặt trong bối cảnh cả nước đang tập trung cho kích cầu.
Trong khi khối lượng vốn ODA cam kết tài trợ tăng thì khối lượng giải ngân của nguồn vốn này chưa đáp ứng yêu cầu của các nhà tài trợ. Mặc dù, việc thúc đẩy giải ngân vốn ODA là hết sức cần thiết, bởi ngoài việc thực hiện đúng cam kết đối với nhà tài trợ, đảm bảo sử dụng vốn hiệu quả, thúc đẩy giải ngân vốn ODA còn đóng góp rất quan trọng cho mục tiêu kích cầu của tỉnh cũng như của Chính phủ và cung cấp một nguồn ngoại tệ quan trọng đối với nền kinh tế. Thế nhưng những “căn bệnh trầm kha” từ lâu đã làm cho quá trình giải ngân vốn ODA ít khi đạt được mục tiêu dự kiến. Đó chính là tình trạng hạn chế về năng lực của nhà thầu. Ngoài năng lực nhà thầu, còn do một số cơ chế, chính sách và quy định ở các văn bản pháp quy nằm ngoài Nghị định 131/2006/ NĐ-CP về quản lý và sử dụng vốn ODA còn nhiều bất cập, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư và xây dựng. Cùng với đó là việc phân cấp mạnh mẽ cho các cơ quan chủ quản, vẫn chưa phát huy được tính chủ động trong việc đề xuất và lựa chọn những dự án ưu tiên sử dụng vốn ODA. Tình trạng một số dự án được thiết kế quá phức tạp hoặc do quy chế quá khắt khe của nhà tài trợ trong khi năng lực điều phối, quản lý và thực thi của các cơ quan chủ quản lại rất hạn chế; một số dự án khác lại không có kế hoạch giải ngân theo quý.
Trong khi đó, một số gói thầu không hợp lý nên không thể thu hút được các nhà thầu, đặc biệt là các nhà thầu quốc tế. Một số nhà thầu khi thực hiện công việc thể hiện năng lực không tốt. Ví dụ như Chương trình hỗ trợ ngành thuỷ sản - FSPS II do Chính phủ Đan Mạch tài trợ với tổng giá trị cam kết là 23.150 triệu đồng. Bao gồm việc tổ chức các lớp học về kỹ năng truyền thông cho cán bộ khuyến ngư; kỹ thuật nuôi trồng thủy sản phù hợp với môi trường và cách tiếp cận của cộng đồng phương pháp hạch toán kinh tế hộ gia đình và phương pháp đầu tư có hiệu quả; kỹ thuật nuôi trồng thủy sản tại hiện trường AFFS. Đồng thời hỗ trợ một số mô hình phát triển cộng đồng trong nuôi trồng thủy sản, mô hình nuôi giun, mô hình đồng quản lý nghề cá. Do định mức chi tiêu thấp, phí tuyển chọn tư vấn thấp nên không thu hút được tư vấn giỏi. Hay dự án hỗ trợ phát triển hệ thống y tế dự phòng có các gói thầu mua sắm trang thiết bị cho các labo xét nghiệm triển khai chậm. Do vậy, kinh phí phục vụ cho duy tu bảo dưỡng vận hành các trang thiết bị không giải ngân được. Một dự án khác đó là dự án thí điểm phát triển nông thôn theo vùng tại tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2 do cơ quan hợp tác quốc tế Tây Ban Nha (AECI) tài trợ. Vốn tài trợ của Chính phủ Tây Ban Nha 381.400 EUR, vốn đối ứng của Việt Nam 162.500 EUR. Mục tiêu của dự án là tăng cường năng lực cho Ban phát triển nông thôn theo vùng tại 2 huyện Đông Triều và Hải Hà trong việc lập kế hoạch chiến lược phát triển nông thôn theo vùng. Tăng cường quá trình tham gia và các mối liên hệ của người dân trong phát triển nông thôn theo vùng, thúc đẩy các nguồn vốn xã hội và củng cố khả năng quản lý của các cơ quan địa phương và cải thiện điều kiện đời sống nông thôn trên cơ sở đề xuất của người dân. Tính từ khi khởi động dự án tháng 11-2008 đến 30-6-2009, dự án giải ngân được 46.641 EUR, đạt 9,7% kế hoạch vốn của cả giai đoạn.
Trong bối cảnh hiện nay, việc giải ngân vốn ODA không chỉ giúp giải quyết vấn đề đầu tư cho cơ sở hạ tầng, tạo nền tảng phát triển trong tương lai, mà còn có thể góp phần bù đắp cho cán cân thanh toán quốc tế đang được cho là sẽ gặp nhiều khó khăn trong năm nay. Hệ luỵ đáng tiếc hơn cả là cơ hội tiếp tục hấp thụ những đồng vốn ưu đãi của cộng đồng quốc tế sẽ nhỏ đi. Do đó, để đẩy nhanh thực hiện giải ngân vốn, thời gian tới tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành và các nhà tài trợ nhằm giám sát các chương trình, dự án có nhiều vướng mắc. Đồng thời, một mặt thúc đẩy giải ngân các dự án có tiềm năng nhằm đáp ứng yêu cầu giải ngân trong thời gian còn lại của năm 2009 và bố trí đầy đủ, kịp thời vốn đối ứng theo tiến độ, đồng thời phối hợp với các sở, ngành liên quan và nhà tài trợ xử lý kịp thời các vướng mắc nảy sinh trong quá trình xây dựng, chuẩn bị và thực hiện các chương trình, dự án ODA. Mặt khác đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan tích cực ủng hộ, tạo điều kiện cho các dự án ODA của tỉnh đang trong quá trình vận động sớm được đưa vào danh mục tài trợ chính thức. Tỉnh chỉ đạo các cơ quan chủ quản chủ động liên hệ với các chương trình, dự án ODA trên địa bàn để lấy thông tin và tăng cường việc cung cấp, chia sẻ các văn bản pháp luật, mẫu biểu và hướng dẫn các Ban quản lý dự án thực hiện đúng, đủ các loại báo cáo theo quy định.
