Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường nối phường Hồng Hải – Hà Trung được thực hiện từ năm 2005, do Công ty CP XD và KD bất động sản làm chủ đầu tư. Do những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng nên trong suốt những năm qua, người dân trong vùng dự án luôn sống trong cảnh lo âu, thấp thỏm, còn chủ đầu tư thì cũng chịu thiệt hại…
Thấp thỏm chờ GPMB
Dự án tuyến đường nối phường Hồng Hải – Hà Trung là một dự án có ý nghĩa trong việc cải tạo giao thông và cảnh quan đô thị của TP Hạ Long. Giai đoạn 1 của dự án nằm trên diện tích của các phường Hà Trung, Hồng Hải, với tổng diện tích hơn 82 ha. Đây là dự án: Chủ đầu tư được giao đất để đầu tư xây dựng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật và được tỉnh thanh toán bằng giá trị chuyển nhượng quyền sử dụng đất tương đương tổng mức đầu tư dự án. Dự án có quy mô và khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, dự kiến tổng số hộ bị ảnh hưởng công tác GPMB dự án là trên 500 hộ (trong đó phải di chuyển tái định cư trên 300 hộ), tập trung phần lớn tại phường Hà Trung với 376 hộ bị ảnh hưởng. Đây là khu vực mà đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Hầu hết nhà ở của dân đều là nhà cấp 4, xây dựng đã lâu năm. Do nằm trong vùng dự án nên mặc dù nhà ở xuống cấp nhưng người dân cũng không được xây mới, nâng cấp chỉ được sửa chữa theo quy mô hiện tại để đảm bảo điều kiện sinh hoạt cho gia đình mình.
Ngôi nhà của ông Hoàng Thế Trọng, khu 3, phường Hà Trung được xây dựng gần 30 năm nay đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng gia đình không có điều kiện sửa chữa, nâng cấp
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, một trong những nguyên nhân khiến việc GPMB ở khu vực này chậm tiến độ là do khó khăn trong việc xác định nguồn gốc đất. Hiện trạng ranh giới sử dụng đất tại đây có sự chênh lệch khá lớn với bản đồ địa chính, cộng với đặc thù địa hình của dự án là giáp với đồi núi nên những hộ giáp ranh với đất lâm nghiệp có biến động lớn về diện tích. Có trường hợp hàng ngàn m2. Vì thế, việc xác định nguồn gốc đất gặp nhiều khó khăn. Nhiều trường hợp phải xác minh đi xác minh lại nhiều lần, gây mất thời gian. Bên cạnh đó, một vấn đề mấu chốt mà nhiều người dân trong vùng dự án phản ánh là đơn giá đền bù đối với đất ở đã nhiều năm (từ 2005 đến 2010) gần như không được điều chỉnh và giá rất thấp, chỉ trong khoảng từ 200.000 đến 800.000đ/m2. Với số tiền như bồi thường thấp như vậy, mỗi hộ gia đình trung bình chỉ được khoảng 200 đến 300 triệu đồng thì không thể xây dựng được nhà cửa cho cuộc sống mới ở khu tái định cư.
Trước những thắc mắc, kiến nghị của người dân cũng như kiến nghị của chủ đầu tư, UBND TP Hạ Long cũng đã có một số cuộc họp tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong GPMB dự án. Gần đây, vào trung tuần tháng 12-2009, đồng chí Phạm Hồng Hà, Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long cũng đã chỉ đạo UBND các phường Hồng Hải, Hà Trung khẩn trương hoàn chỉnh bản chứng nhận nguồn gốc nhà, đất của các hộ dân xong trước 30-1-2010 và các cơ quan chức năng đề xuất phương án điều chỉnh giá đất ở làm cơ sở để UBND thành phố báo cáo UBND tỉnh xem xét, quyết định xong trước 15-1-2010.
Tuy vậy, đến nay phường Hà Trung mới tiến hành kiểm đếm được 353/367 hồ sơ, bằng 94% tổng số hộ. Trong số đó, UBND phường đã tiến hành xác định nguồn gốc đất cho 234/367 hồ sơ, bằng 62%. Tuy nhiên, số hồ sơ đủ điều kiện để xác định phương án bồi thường mới chỉ được hơn 100 hộ. Số còn lại vẫn phải tiếp tục xác định lại. Phường Hồng Hải cũng mới chỉ kiểm đếm được 101/137 hồ sơ. Trong đó mới xác định nguồn gốc đất cho 11/137 hồ sơ, bằng 8% tổng số hộ và chưa lập được phương án bồi thường cho hộ dân nào.
Những con số trên cho thấy, sau 5 năm, công tác giải phóng mặt bằng của thành phố vẫn gần như “ì ạch”. Trong khi chờ đợi các cơ quan chức năng lên phương án giải phóng mặt bằng, những người dân sống trong vùng dự án luôn sống trong tâm trạng thấp thỏm, lo âu. Có an cư mới lạc nghiệp nhưng với tâm lý “bất an” như vậy, người dân có đất canh tác cũng không dám đầu tư trồng cấy, nhà cửa xuống cấp cũng không dám tu sửa…
Cần sự tháo gỡ của tỉnh và thành phố
Do xác định đây là một dự án lớn, có ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần cải tạo, làm mới bộ mặt giao thông đô thị nên ngay sau khi có quyết định phê duyệt dự án, chủ đầu tư là Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và kinh doanh bất động sản đã tiến hành thực hiện dự án. Song song với việc GPMB, công ty đã tích cực triển khai các bước đầu tư và tiến hành thi công ở những khu vực đất lâm nghiệp đã được giao. Đến nay, đơn vị đang tiến hành san gạt mặt bằng, thi công tuyến đường công vụ, san lấp các hạng mục phụ trợ… với tổng kinh phí gần 44 tỷ đồng.
Hiện chủ đầu tư đang khẩn trương tiến hành san gạt mặt bằng thi công ở khu vực đã hoàn thành GPMB
Tuy nhiên, qua tìm hiểu chúng tôi được biết, vướng mắc lớn nhất đối với công tác GPMB của dự án là nhân dân không chấp nhận giá đền bù hiện nay. Nói như ông Bùi Ngọc Thảo, Bí thư Đảng uỷ - Chủ tịch UBND phường Hà Trung thì những vướng mắc về xác định nguồn gốc đất, UBND phường có thể giải quyết nhanh chóng nhưng tỉnh và thành phố cần xem xét đơn giá đền bù để có thể đẩy nhanh tiến độ GPMB.
Ông Phạm Hồng Long cho biết, chủ đầu tư luôn chuẩn bị sẵn sàng nguồn vốn cũng như quỹ đất tái định cư cho các hộ dân di chuyển phục vụ dự án. Khi có phương án đền bù công ty sẽ nhanh chóng thi công tiếp phần còn lại. Để chia sẻ với những khó khăn của người dân trong vùng dự án, Công ty đã tiến hành nạo vét rãnh thoát nước và tu sửa đường đi để đảm bảo ổn định đời sống cho người dân…
Việc chậm giải phóng mặt bằng không những làm cho chủ đầu tư thiệt hại về vật chất, lỡ mất thời cơ đầu tư kinh doanh mà còn khiến chủ đầu tư bị “mang tiếng xấu” với dân. Nhiều người dân trong vùng dự án do không có thông tin đầy đủ về những vướng mắc trong công tác GPMB đã cho rằng đây là “dự án treo” khiến người dân phải sống trong cảnh thấp thỏm lo âu.
Có thể thấy, việc GPMB dự án bị chậm đã kéo theo nhiều hệ luỵ đối với cả nhà đầu tư và người dân. Việc đẩy nhanh công tác GPMB là nguyện vọng và mong mỏi không phải của chỉ riêng người dân. Do đó, các cấp chính quyền cần có những giải pháp tích cực tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác GPMB dự án để người dân trong vùng dự án bớt đi sự vất vả và doanh nghiệp cũng giảm bớt thiệt hại.
