Những năm qua, Quảng Ninh luôn sôi động với nhiều công trình dự án lớn. Bên cạnh sự góp phần phát triển kinh tế - xã hội, thì tình trạng khiếu nại, tố cáo (KNTC), chủ yếu liên quan đến đền bù, giải phóng mặt bằng cũng diễn ra nhiều.
Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh, các cấp, các ngành... công tác giải quyết KNTC đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Để hạn chế tình trạng KNTC, nhất là những vấn đề liên quan đến đền bù, giải phóng mặt bằng, từ giữa năm 2008, tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo đền bù giải phòng mặt bằng của tỉnh với sự tham ra của đầy đủ đại diện cấp uỷ, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể chính trị xã hội. BCĐ bám sát từng dự án để chỉ đạo kịp thời, từ đó ngăn chặn phát sinh KNTC. Để giải quyết hậu quả các vụ việc, UBND tỉnh thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ trong việc phân cấp rõ trách nhiệm, thẩm quyền giải quyết KNTC của các cấp, nhằm tránh tình trạng đùn đẩy, ỷ lại...; đồng thời giao Thanh tra tỉnh tổ chức rà soát toàn diện các vụ KNTC. Với các vụ việc được chuyển lên cấp tỉnh, Thanh tra tỉnh trực tiếp kiểm tra trình tự giải quyết của cấp huyện, cấp ngành với các vụ việc đó. Nếu cách giải quyết chưa rõ, tỉnh trả lại huyện để yêu cầu làm rõ hơn. Còn với những vụ việc thuộc thẩm quyền của toà án, thì hướng dẫn người dân. Đặc biệt, với những vụ việc KNTC mà cấp huyện, cấp ngành giải quyết không cụ thể, không rõ hướng hoặc đề xuất nhiều giải pháp giải quyết, UBND tỉnh kiên quyết trả lại và yêu cầu cơ sở phải giải quyết cụ thể, rõ ràng. Hàng năm UBND tỉnh còn ký quy chế phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, một số đoàn thể để thực hiện nhiều hoạt động, trong đó có nội dung các đoàn thể này cùng vào cuộc giải quyết KNTC. Bởi vậy, khi có vụ việc, các đoàn thể chính trị xã hội đều cử người theo dõi diễn biến để giải quyết; tích cực tham gia tuyên truyền, vận động, giải thích để người dân hiểu rõ quy định của pháp luật; đồng thời chính các hội, đoàn thể này cũng tham gia trực tiếp vào việc bảo vệ lợi ích chính đáng cho đoàn viên, hội viên của mình.
Bên cạnh đó, hàng tháng, ngoài 2 ngày tiếp công dân định kỳ; UBND tỉnh còn họp lại với các sở, ban, ngành, địa phương liên quan để kiểm điểm lại việc thực hiện kết luận và chỉ đạo của tỉnh trong giải quyết các vụ việc đã giao từ tháng trước. Nhờ đó, ý thức, trách nhiệm của các địa phương, đơn vị trong giải quyết KNTC được nâng lên, quan điểm giải quyết vụ việc cũng được thống nhất, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc cho người dân. Với cách làm đó, năm 2009, cấp xã đã giải quyết 23/26 vụ việc, cấp huyện giải quyết 147/158 vụ việc và cấp tỉnh vào cuộc giải quyết 47/51 vụ việc; các vụ việc khác tiếp tục được xem xét, giải quyết.
Thực hiện chỉ đạo của T.Ư trong việc giải quyết các vụ việc KNTC kéo dài, UBND tỉnh đã giao Thanh tra tỉnh rà soát lại toàn bộ các vụ việc kéo dài nhiều năm nay, theo đó, trên địa bàn tỉnh còn 39 vụ việc. UBND tỉnh đã áp dụng giải quyết KNTC theo hướng gạn lọc, vận dụng các quy định của pháp luật để có lợi nhất cho người dân; đồng thời thực hiện công khai, minh bạch, đối thoại trên tinh thần cùng trao đổi giải quyết các vụ việc giữa lãnh đạo tỉnh, các ngành liên quan và người dân. Có tới 25 vụ việc trong số 39 vụ đã được UBND tỉnh cùng làm việc với các ngành chức năng, các địa phương để giải quyết; trong đó UBND tỉnh với sự chủ trì của Chủ tịch UBND tỉnh đã đối thoại trực tiếp với 14 công dân để chỉ đạo giải quyết. Trước khi có buổi đối thoại trực tiếp, UBND tỉnh đã làm việc với các ngành liên quan để phân tích vấn đề, tìm ra hướng giải quyết thấu tình đạt lý nhất. Tại buổi tiếp, công dân được trình bày vấn đề theo quan điểm của mình, sau đó các ngành chức năng cùng trao đổi với công dân. Cũng tại buổi tiếp đó, UBND tỉnh còn mời luật sư theo dõi vụ việc, tư vấn pháp luật cho người dân. Có những vụ việc đối thoại trực tiếp bắt đầu từ chiều đến 21 giờ mới xong. Sự tận tâm, trách nhiệm của lãnh đạo tỉnh và các ngành, địa phương trong giải quyết vụ việc, đã được người dân đi khiếu nại, vốn đang bức xúc, cũng dần chia sẻ, cảm thông.
Nhờ cách làm này, mà các vụ tồn đọng kéo dài trên địa bàn tỉnh hầu hết đã được giải quyết. Công tác KNTC vốn phức tạp, song đã có những bước chuyển tích cực, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự xã hội; thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển được dư luận xã hội và quần chúng nhân dân đồng tình ủng hộ.
