Giảm giá hay là…"chết"

Trước Tết, khắp phố phường “đỏ loè” băng rôn, băng biển với các chương trình khuyến mãi hấp dẫn từ các cửa hàng lớn nhỏ, từ các showroom chính hãng đến các đại lý bán lẻ, từ các trang báo đến các tờ rơi “rải” trên đường.

Vậy nhưng, có vẻ như do người tiêu dùng vẫn còn e dè với sự biến động khó lường của nền kinh tế trong năm mới nên mãi lực của dịp Tết vừa qua không được như mong đợi của nhiều nhà kinh doanh. Đó cũng là lý do sau Tết, các chương trình khuyến mãi hàng hoá vẫn không giảm nhiều so với trước đó.

Hình thức khuyến mãi chủ yếu được các nhà kinh doanh áp dụng hiện nay là giảm giá trực tiếp cho người tiêu dùng. Và khác với mọi năm, hàng giảm giá thường chỉ là hàng tồn kho, hết mốt…năm nay, ngay cả với các lô “hàng mới về” cũng nhanh chóng được người bán treo biển “sale-off” với mức giảm giá có khi đến…90%.

Sau Tết, thị trường đón nhận thêm hai đợt khuyến mãi lớn đầu năm nhân dịp lễ Tình nhân (Valentine) và ngày Quốc tế phụ nữ 8/3. Khác với thông thường, vào những dịp này, thường chỉ các mặt hàng dành  tặng cho phái đẹp (mỹ phẩm, thời trang, trang sức…) là có các chương trình khuyến mãi lớn, năm nay, “quy mô” các mặt hàng tham gia khuyến mãi nhân dịp Valentine và ngày 8/3 được mở rộng hơn.

Ngoài các nhóm hàng truyền thống còn có sự “góp mặt” của hầu hết các nhóm hàng tiêu dùng khác, bao gồm cả hàng điện tử, điện máy, ôtô, xe máy… và các nhóm hàng dịch vụ như: viễn thông hay dịch vụ ngân hàng. Lý giải cho sự kéo dài của các chương trình khuyến mãi, anh Huy Tường, Giám đốc Công ty o­nePay, cho rằng: Do ảnh hưởng của những khó khăn về kinh tế trong suốt cả năm và cả tâm lý e ngại những biến động của năm 2009 mà dịp Tết Kỷ Sửu vừa qua, sức mua đã giảm mạnh so với những năm trước đó dù các doanh nghiệp đều đã nỗ lực triển khai nhiều hoạt động, hình thức khuyến mãi để thu hút người tiêu dùng.

Tết Nguyên dán vốn vẫn được coi là dịp xả hàng, thu hồi vốn và lợi nhuận chính của nhiều nhà kinh doanh nên khi doanh thu không được như mong đợi, các doanh nghiệp buộc phải kéo dài các chương trình khuyến mãi để tiếp tục duy trì sức mua của người tiêu dùng.

Về phía người tiêu dùng, trừ các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, hiện có rất nhiều người có tâm lý chờ đợi mỗi khi có dịp khuyến mãi, giảm giá mới mua hàng. Và hình thức khuyến mãi được chờ đợi nhất chính là giảm giá trực tiếp trên sản phẩm. Các hình thức khác như tặng kèm quà hay rút thăm trúng thưởng đã không còn hấp dẫn, dù giá trị giải thưởng có lớn đến đâu.

Tranh thủ mua

Theo một quy luật thông thường thì hàng hóa sẽ tăng giá mạnh vào dịp Tết, và sau Tết, nếu có giảm, cũng sẽ ở mức khá cao so với thời gian trước đó. Tuy nhiên, năm nay, giá cả trong dịp Tết và ngay cả sau Tết cũng tương đối bình ổn (trừ nhóm hàng lương thực - thực phẩm là có biến động nhẹ). Dư âm không mấy khả quan của dịp mua sắm Tết Nguyên đán càng khiến cho áp lực “xả hàng”, thu hồi vốn để chuẩn bị cho mùa tiêu dùng hè – thu của các nhà kinh doanh mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Khác với mức giảm thông thường chỉ từ 20-30%, cùng lắm là đến 50% của các mùa giảm giá trước đây, từ cuối năm ngoái đến đầu năm nay, hầu hết các cửa hàng đều treo biển giảm giá với mức giảm rất cao, đến 70%, và thậm chí đến cả 90%. Khó có một tấm biển giảm giá 50% nào lại có thể thu hút được khách hàng vào thời điểm này.

Chị Phương Nga, nhân viên Bảo Việt Nhân thọ cho biết: Trước đây thì cửa hàng nào giảm giá một nửa là mình tranh thủ vào mua ngay rồi. Nhưng bây giờ thì khắp nơi giảm giá nên ở đâu giảm giá nhiều thì mình sẽ chọn mua ở đấy.

Chị Phương Nga cũng tiết lộ một “thú vui” mua sắm mới của mình hiện nay là dạo phố để tìm kiếm và so sánh các cửa hàng giảm giá, hơn là việc tìm kiếm chính xác một loại hàng hoá nào đó. “Mình tranh thủ mua quần áo, đồ dùng cho bọn trẻ. Trước đây mua đồ trẻ con, nếu là hàng tốt thì cũng khá là tốn, có khi còn tốn hơn đồ người lớn.

Nhưng bây giờ, nhiều nơi đã giảm giá nên mình tận dụng cơ hội này để “chiều” con mà không xót”. Chị Hoài Thu, nhân viên BIDV cho biết: Khi đi mua đồ nếu mặt hàng nào có giảm giá thì sẽ mua, còn các mặt hàng khuyến mãi theo kiểu cào trúng thưởng thì thôi vì…mất công cào mà chả bao giờ trúng(?!). Và nhóm hàng được chị “tích trữ” nhiều nhất trong dịp giảm giá mạnh năm nay cũng là quần áo thời trang và hàng gia dụng.

Thói quen tiêu dùng mới?

Việc các cửa hàng đua nhau giảm giá tràn lan cũng khiến nhiều người tiêu dùng đặt ra câu hỏi: Vậy giá thực của sản phẩm là như thế nào? Tại sao một mặt hàng trước đó có giá cả triệu đồng, hiện nay lại có thể mua được với giá chỉ trên dưới 100.000 đồng?

Trả lời cho câu hỏi này, hầu hết các nhà kinh doanh đều cho rằng: các doanh nghiệp hiện nay đều đang chấp nhận hoà vốn, thậm chí là chịu lỗ, để thực hiện các chương trình giảm giá.

Ngoài việc để thanh lý một lượng khá lớn hàng tồn kho, các chương trình này còn nhằm lôi kéo được người tiêu dùng mua sắm trở lại trước khi nhà kinh doanh tung ra các mặt hàng mới với hy vọng doanh thu của mùa mua sắm mới sẽ khả quan hơn.

Tuy nhiên, khi giá đã giảm mạnh, người kinh doanh ngoài việc phải đối diện với thực tế là doanh thu và lợi nhuận thấp còn phải lo ngại một việc khác là người tiêu dùng đã trở nên “quen” với các tấm biển đại hạ giá, tới 70%, 80%, thậm chí còn hơn thế nữa. Và đã xuất hiện tâm lý không “dại” gì phải mua một sản phẩm với giá cả triệu đồng trong khi có thể sở hữu chúng với số tiền chỉ bằng 1/3.

Điều này cũng sẽ đồng nghĩa với việc rất nhiều người tiêu dùng khó chấp nhận giá chính thức của một mặt hàng (giá chưa giảm) cho mùa tiêu dùng mới. Họ sẽ đợi đến lúc giá giảm! Thói quen mua sắm mới này sẽ khiến cho nhiều nhà kinh doanh phải tính toán lại về giá thành sản phẩm, thời gian lưu hành của sản phẩm trên thị trường và nhất là thời điểm và mức giảm giá một cách thật hợp lý, cho đến khi tình hình tài chính của người tiêu dùng khả quan hơn và khả năng cũng như tâm lý mua sắm của họ tốt hơn.