HTX Xây dựng - vệ sinh môi trường Hồng Mạnh (Tiên Yên) được thành lập tháng 2-2002 với vốn điều lệ 300 triệu đồng. Ngày đầu mới thành lập, 12 xã viên HTX thực hiện công việc thu gom, vận chuyển toàn bộ lượng rác thải của 5 khu phố trên địa bàn thị trấn Tiên Yên.
Thu gom rác thải của xã viên HTX xây dựng - vệ sinh môi trường Hồng Mạnh (Tiên Yên).
Do không có phương tiện vận chuyển (phải thuê xe công nông của tư nhân) nên lượng rác thải thu gom chỉ đạt 8 m3/ngày và số hợp đồng thu gom rác ký với người dân rất ít. Đứng trước thực tế đó, Ban Chủ nhiệm HTX đã huy động xã viên góp vốn mua 2 xe công nông. Có được phương tiện vận chuyển, lượng rác thu gom mỗi ngày một tăng, từ 8 m3/ngày lên 20 m3/ngày; địa bàn thu gom rác cũng được mở rộng lên 7/9 khu phố của thị trấn và 3 thôn của xã Tiên Lãng. Anh Lê Hồng Phòng, Chủ nhiệm HTX cho biết: Khi mới thành lập hoạt động của HTX gặp rất nhiều khó khăn vì phải tự cân đối thu chi trong điều kiện phương tiện vận chuyển thiếu, mức thu phí vệ sinh môi trường thấp, thu nhập của xã viên không đảm bảo. Tuy nhiên, trong những năm qua, do sự nỗ lực của mỗi xã viên, HTX đã tạo được uy tín đối với người dân. Số hợp đồng ký thu gom rác thải của người dân đã tăng lên đáng kể và nhận thức của người dân về lệ phí môi trường cũng đã khác. Hiện nay, HTX đang ký hợp đồng thu gom rác thải với 800 hộ dân, mức phí 10.000 đồng/hộ/tháng (đối với những hộ không kinh doanh) và 15.000 đồng/hộ/tháng (đối với hộ kinh doanh). Ngoài nguồn thu chính từ phí môi trường, HTX cũng nhận được sự hỗ trợ của huyện với mức từ 2,4 - 5 triệu đồng/tháng vì thế doanh thu của HTX đến nay đạt 140-160 triệu đồng/năm; thu nhập của xã viên 750.000 đồng/người/tháng. Tuy nhiên, trong điều kiện giá cả thị trường tăng vọt như hiện nay, nhất là giá xăng dầu tăng HTX chỉ hoạt động cầm chừng, chưa có phương án hữu hiệu nào để đảm bảo cân đối đủ thu - chi. Anh Phòng còn cho biết thêm: Từ ngày 1-1-2008, Chính phủ cấm lưu hành xe công nông trong khi HTX chưa có vốn để mua xe ô tô thay thế nên không có phương tiện để hoạt động; không có chỗ dừng đỗ phương tiện; không có trụ sở HTX... đó là những khó khăn trước mắt mà HTX phải đối mặt. Nhưng theo anh, vấn đề quan trọng hơn, quyết định sự tồn tại của HTX đó là trên địa bàn huyện không có bãi tập kết rác đầu nguồn do địa phương chưa quan tâm đầu tư xây dựng các bể thu gom rác, vì thế hoạt động thu gom của xã viên HTX gặp rất nhiều khó khăn. Bên cạnh bất cập về bãi rác đầu nguồn không có thì bãi đổ rác sau thu gom cũng chưa được đầu tư. Hiện nay tất cả rác thải HTX thu gom đều được đổ trên đỉnh dốc Bá Nam (cách trung tâm thị trấn Tiên Yên gần 4 km) sau đó được san gạt ra xung quanh mà không qua một khâu xử lý nào gây ảnh hưởng đến môi trường sinh thái những vùng lân cận.
Một thực tế hiện nay là các HTX dịch vụ vệ sinh môi trường trên địa bàn toàn tỉnh nói chung và HTX Xây dựng -vệ sinh môi trường Hồng Mạnh nói riêng đều có nguồn vốn hoạt động eo hẹp, máy móc, thiết bị và phương tiện cần thiết để đảm bảo cho hoạt động đều thiếu. Nếu không có các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn kịp thời từ chính quyền địa phương và các cơ quan hữu quan thì mô hình HTX loại này phải giải thể là điều sớm muộn sẽ xảy ra, nếu không thì chỉ hoạt động mang tính hình thức. Để HTX Xây dựng - vệ sinh môi trường Hồng Mạnh tiếp tục phát triển thì huyện Tiên Yên và Liên minh HTX - DNNQD tỉnh cần tạo điều kiện cho HTX được vay các nguồn vốn ưu đãi để đầu tư trang thiết bị máy móc, các phương tiện chuyên dùng. Có phương án đầu tư xây dựng bãi tập kết rác đầu nguồn cũng như bãi rác thải đảm bảo vệ sinh môi trường; đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và như vậy công tác xã hội hoá hoạt động bảo vệ môi trường mới đem lại hiệu quả thiết thực.
