Tại hội nghị sơ kết ‘’Mô hình quản lý giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ làm trái pháp luật 2007’’ của xã Hồng Phong (Đông Triều), có 2 thanh thiếu niên hư đã tiến bộ lên phát biểu ý kiến, làm cho nhiều đại biểu dự ngạc nhiên, vì rất ít hội nghị về phòng chống TNXH, kể cả cấp tỉnh, huyện có sự tham dự của những đối tượng này.
Là địa phương giáp với thị trấn Đông Triều, nên xã Hồng Phong có nhiều thuận lợi để phát triển kinh tế, nhưng từ đó cũng dễ nảy sinh các tệ nạn xã hội, các loại tội phạm với thanh thiếu niên. Xác định được điều đó, xã Hồng Phong đặc biệt coi trọng việc quản lý giáo dục thanh thiếu niên có hành vi vi phạm pháp luật, xây dựng môi trường lành mạnh về ANTQ. Hội LHPN xã Hồng Phong và Ban Công an xã đã phối hợp với các ban ngành, đoàn thể triển khai mô hình ‘’Quản lý giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ làm trái pháp luật’’, coi đây là một mô hình mới có ý nghĩa quan trọng trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ. Sau hội nghị ra mắt mô hình vào ngày 14-5-2007, thôn Bình Lục Thượng đã tổ chức làm điểm cho các thôn khác rút kinh nghiệm. Chị Nguyễn Thị Thảo, Chủ tịch Hội LHPN xã Hồng Phong cho biết: ‘’Lúc đầu triển khai mô hình, chúng tôi cũng gặp không ít khó khăn. Một số người dân nhận thức chưa đầy đủ, cho rằng đó là trách nhiệm của gia đình, không cần địa phương phải quan tâm quản lý, giáo dục con em họ. Nhiều gia đình tránh né, có tư tưởng bao che, bênh vực con cái, sợ mất uy tín, danh dự gia đình. Bằng tình cảm và trách nhiệm, chúng tôi đã trực tiếp đến từng gia đình để thông báo các biểu hiện vi phạm của từng đối tượng và Công an xã lập hồ sơ theo dõi, quản lý’’. Với phương châm cảm hoá, giáo dục là cơ bản, xã Hồng Phong đã đưa vào diện quản lý giáo dục 35 thanh thiếu niên hư trên địa bàn xã chưa có tiền án, tiền sự hoặc có tiền án, tiền sự được giáo dục nhưng chưa thực sự tiến bộ, có nguy cơ tái phạm. Các thôn trong xã đã mạnh dạn công khai danh sách đối tượng trong diện quản lý giáo dục, công khai các vi phạm và phân công người trực tiếp quản lý giáo dục trước hội nghị nhân dân. Mỗi đối tượng trong diện đều có từ 3 - 5 người trực tiếp quản lý giáo dục, trong đó có 1 đại diện gia đình. 98 thành viên trực tiếp tham gia quản lý giáo dục thanh thiếu niên hư của xã Hồng Phong đã không quản ngại khó khăn, đến từng gia đình, gặp từng đối tượng để cảm hoá, giáo dục định hướng, phân tích điều hay lẽ phải để các đối tượng nhận thức được đầy đủ về hành vi vi phạm của mình, từ đó phấn đấu học tập, rèn luyện trở thành người tốt. Qua 6 tháng thực hiện mô hình, đã có 11/35 thanh niên thực sự tiến bộ, trong đó có 4 thanh niên tìm được việc làm ổn định, 2 thanh niên đi học ở các trường chuyên nghiệp. Nhiều đối tượng đã không còn mặc cảm và hoà nhập với cộng đồng, yên tâm phấn đấu tiến bộ. Em Dương Hữu Quảng, sinh năm 1989 ở thôn Đoàn Xá II tâm sự: ‘’Do hoàn cảnh gia đình không quan tâm, bị bạn bè xấu rủ rê, lôi kéo, nên em đã nghỉ học năm lớp 11. Được các cô Nguyễn Thị Hạnh, Cao Thị Mùi giúp đỡ, động viên em đã cố gắng rèn luyện tu dưỡng và sẽ lên đường nhập ngũ trong thời gian tới’’. Chị Nguyễn Thị Yên, thôn Triều Khê là mẹ của em Nguyễn Văn Nam cho biết: “Năm 2006, cháu Nam cùng với bạn bè xấu tham gia trộm cáp điện thoại Viettel để lấy tiền đánh điện tử. Được các chú Công an xã giúp đỡ, cam kết sửa chữa, khắc phục hậu quả, nên cháu đã chịu khó lao động, giúp đỡ gia đình, học hết bổ túc THPT và chuẩn bị đi học nghề. Tôi luôn xác định con hư là do lỗi chính của gia đình và phải có trách nhiệm cùng với địa phương quản lý, giáo dục con tiến bộ...”.
Cách làm của xã Hồng Phong trong việc quản lý, giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ làm trái pháp luật được vận dụng một cách linh hoạt với nhiều hình thức, nhiều lực lượng tham gia trên cơ sở đặc điểm từng thôn, từng hoàn cảnh tâm lý đối tượng. Những người được phân công quản lý, giáo dục đều có nhận xét bằng văn bản về sự tiến bộ của đối tượng. Ngoài số thanh niên trong diện quản lý giáo dục trên, xã Hồng Phong còn thường xuyên rà soát, lập hồ sơ bổ sung các thanh thiếu niên hư khác vào giáo dục. Với những thanh niên chưa thực sự tiến bộ, tiếp tục tái phạm, công an xã lập hồ sơ để đưa đi trường giáo dưỡng. Bên cạnh đó, xã còn tăng cường các biện pháp tuyên truyền pháp luật sâu rộng trong quần chúng nhân dân để nâng cao ý thức phòng ngừa và đấu tranh phòng chống các loại tội phạm trên địa bàn xã. Chính lòng nhân ái, bao dung, quan tâm, giúp đỡ của bà con trong xóm, các ban ngành, đoàn thể đã giúp các thanh thiếu niên hư có cơ hội phấn đấu, rèn luyện, trở thành người có ích.
