Đưa chúng tôi đi thăm vườn ươm keo giống của gia đình mình, chị Nguyễn Thị Hường, tổ 3, khu 8, thị trấn Trới, một trong những hộ gia đình tiên phong trong phong trào ươm cây keo giống ở khu này cho biết: “Hiện nay, bình quân mỗi năm gia đình tôi đều ươm 100 vạn hạt keo giống tai tượng trên diện tích hơn 1.400m2. Mỗi năm có thể làm từ 2-3 vụ keo giống và mỗi vụ bình quân sẽ cho lãi từ 30-40 triệu đồng/sào, tuỳ theo từng thời vụ. Khi đầu vụ chỉ bán với giá 500-600 đồng/cây, nhưng từ giữa vụ trở đi giá lại cao vụt hẳn lên, bình quân từ 700-800 đồng/cây. Trước đây, nhận thấy phong trào trồng rừng trên địa bàn huyện cũng như trong tỉnh đang phát triển mạnh, trong khi đó nguồn cung ứng cây giống lại còn quá ít, nên người dân trồng rừng đều phải mua giống về từ các tỉnh khác. Chính vì thế, gia đình tôi đã quyết định ươm thử với số lượng ít. Tuy nhiên, trong mùa đầu thu hoạch, sau khi trừ chi phí và công chăm sóc, gia đình tôi vẫn còn lãi gấp đôi. Bây giờ, ngoài cung cấp keo giống trên địa bàn huyện, chúng tôi còn cung cấp giống cho nhiều hộ trồng rừng ở Cẩm Phả. So với cây lúa, ươm keo giống mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp ba đến bốn lần".
Ở khu 8, thị trấn Trới, hiện không chỉ có gia đình chị Hường có vườn ươm keo giống mà đã có khoảng chục hộ có vườn ươm cây giống phục vụ cây giống trồng rừng cho bà con trong thị trấn, huyện và cung cấp ra địa bàn lân cận. Theo những người dân sống lâu năm ở khu vực này cho biết, nghề ươm keo giống bắt đầu hình thành ở khu 8, thị trấn Trới đã gần chục năm nay. Ban đầu, số hộ gia đình làm nghề ươm và bán giống ở đây chỉ đếm trên đầu ngón tay, nhưng một vài năm trở lại đây, con số này đã đông lên nhanh chóng. Nhiều gia đình đã thoát nghèo, khá giả và giàu lên từ nghề này.
Ngược lên xã Sơn Dương, mới vài năm trước đây thôi, nguồn thu nhập chính của người dân ở trong xã chủ yếu trông chờ vào sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, do địa hình đồi núi, đất đai cằn cỗi lại thêm nguồn nước ngọt cho sinh hoạt, tưới tiêu hạn chế, nên vất vả lắm bà con mới canh tác được lúa hai vụ mà năng suất cũng chẳng được là bao, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn. Giờ đây, được sự giúp đỡ của chính quyền xã, nghề ươm keo giống đã trở thành “cần câu” giúp người dân phát triển kinh tế, thoát nghèo và vươn lên làm giàu. Ông Nguyễn Văn Hợi, thôn Đồng Giữa, xã Sơn Dương tâm sự: Trước đây cả gia đình chỉ trông chờ vào mấy sào lúa, quanh năm lo việc đồng áng, chăm chỉ làm lụng mà nghèo vẫn hoàn nghèo. Khi xã có chủ trương khuyến khích bà con chuyển đổi cây trồng, tôi mạnh dạn chuyển một phần diện tích đất ruộng cũ sang ươm cây keo giống với diện tích đất là 720m2. Bởi tôi nhận thấy nghề trồng rừng trên địa bàn xã đang rất phát triển, do đó gia đình tôi đã đầu tư ươm keo giống không những chỉ phục vụ cho gia đình, mà còn bán cho các hộ khác. Thời gian đầu gia đình được xã hỗ trợ cây giống, đồng thời theo học các lớp tập huấn kỹ thuật do xã tổ chức. Bằng việc ươm, bán keo giống đã cho gia đình tôi thu nhập cao hơn nhiều so với trồng lúa, mỗi năm gia đình cũng thu được hơn 100 triệu đồng”. Ông Hợi còn cho biết: Nghề ươm keo giống còn giúp các gia đình tự chủ được cây giống, nhất là trong các mùa vụ trồng rừng. Không chỉ giúp phát triển kinh tế gia đình mà hơn hết vẫn là số cây giống mình ươm trồng sẽ phát triển thành rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc.
Với nghề không hẳn đã là mới, nhưng vườn ươm cây giống lâm nghiệp đã không chỉ giúp cho người dân của nhiều xã trên địa bàn huyện Hoành Bồ thoát nghèo, có của ăn, của để mà cũng từ đây lại giúp cho nghề rừng ở địa bàn này phát triển mạnh mẽ hơn.
Cao Quỳnh