Khu dân Hán Coóc ở thôn Châu Hà, xã Quảng Lợi (Đầm Hà) đang yên ả với cuộc sống đạm bạc từ ruộng lúa... bỗng từ giữa năm 2006 bị xáo trộn bởi nước tưới tiêu cho đất nông nghiệp của thôn bị cắt để phục vụ thi công hồ Đầm Hà Động.
Cái đói bủa vây trong từng nhà dân. Quyết không để bà con khốn khó như cái tết của 2 năm vừa rồi, tỉnh và huyện đang nỗ lực giữ Tết cho người dân nơi đây trước thềm năm mới.
Gia đình anh Hoàng Văn Trưởng ở Hán Coóc, thôn Châu Hà, xã Quảng Lợi (Đầm Hà) đã dành dụm được tiền xây nhà đón năm mới 2009.
Ngay từ sáng sớm, ông Trần Học Sồi đã lùa đàn vịt ra con suối Siềng Lúng. Thấy chúng tôi hỏi thăm, ông khoe: ''Năm nay không phải bán trâu để đong gạo ăn Tết. Nhà nước đã hỗ trợ gạo cho bà con rồi''. Năm ngoái, không chỉ có hộ ông Sồi mà phần lớn các hộ dân ở khu dân cư này hoặc phải bán trâu, hoặc vay mượn để có tiền đong gạo. Sở dĩ có chuyện như vậy bởi để phục vụ cho việc thi công công trình hồ Đầm Hà Động, từ tháng 6-2006, kênh mương bên bờ trái đập Long Châu Hà bị cắt nước. Khu Hán Coóc có 39 hộ dân với gần 200 nhân khẩu rơi vào cảnh khó khăn. 17,2 ha ruộng nơi đây không đủ nước tưới, sản lượng lương thực giảm sút, dân không có nghề phụ. Sau đợt rét lịch sử đầu năm 2008, Hán Coóc càng thêm tiêu điều. Chị Hoàng Thị Lan, một hộ dân ở khu này, cho biết: ''Cuối năm 2006 và cả năm 2007, chúng tôi không thể trồng cấy gì được. Gia đình thuần nông, không có nước canh tác, vốn không có, nhà chỉ 3 khẩu nhưng chạy ăn từng bữa''. Gia đình chị Nùng cũng chẳng khá hơn. Chồng đi làm thuê cho các đội thi công công trình thuỷ lợi, còn chị lúc bấy giờ lên rừng kiếm củi để đổi gạo ăn hàng ngày, nhưng rồi đâu lại vào đấy. Không có nước sản xuất, cái đói, cái nghèo bủa vây từng ngõ, gõ từng nhà khiến Tết Nguyên đán 2007, 2008 ở đây càng thêm buồn thảm. Bà con chẳng còn mặn mà với những ngày Tết, chẳng buồn đến nhà nhau chúc mừng năm mới, ai cũng canh cánh trong lòng xem ngày mai sẽ lấy gì đong gạo... trong khi đó tiền trợ cấp cho dân lại chưa đến kịp với bà con.
Trước khó khăn của bà con ở khu Hán Coóc, dịp tết 2007, 2008, UBND huyện Đầm Hà hỗ trợ mỗi khẩu nơi đây 50.000 đồng. Để Tết Nguyên đán 2009 này người dân Hán Coóc tìm lại sự hào hứng, vui vẻ, huyện Đầm Hà thường xuyên đề nghị Bộ NN&PTNT hỗ trợ gạo cứu đói cho người dân; đồng thời yêu cầu các đơn vị thi công khắc phục các mương quá sâu để đảm bảo công trình có thể cấp nước tưới cho diện tích đất nông nghiệp trên địa bàn khi công trình hồ Đầm Hà Động hoàn thành: Bên cạnh đó, huyện chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với xã Quảng Lợi tăng cường tuyên truyền, vận động, hướng dẫn bà con chuyển đổi trồng các loại cây lương thực phù hợp với điều kiện ít nước tưới tiêu, như: ngô, lạc, đỗ tương v.v... Sau 2 năm, từ việc chỉ biết trồng lúa, năm 2008, bà con ở Hán Coóc bắt đầu quen dần với việc trồng, chăm sóc rau màu, cây lương thực khác. Ngay như gia đình anh Hoàng Văn Trưởng vốn gặp khó khăn khi khu dân bị cắt nước phục vụ sản xuất, thì nay, anh chị đã có ngô tích trữ trong bồ. Tháng 4-2008, tỉnh ứng trước ngân sách để hỗ trợ gạo cho bà con (10kg gạo/tháng - được quy đổi thành tiền). Đến thời điểm này, phần lớn hộ dân ở Hán Coóc đã nhận đủ tiền hỗ trợ gạo trong 36 tháng. Bà Bùi Thị Thường, cho biết: ''Với số tiền được hỗ trợ, tôi sẽ dành để đong gạo. Vợ chồng tôi già rồi, chỉ quen với cây lúa. Chờ có nước thì mới cấy tiếp chứ giờ không có sức gánh nước tưới nếu trồng loại cây khác''. Cũng với số tiền hỗ trợ này, ông Trần Học Sồi lại dùng để đầu tư phát triển đàn vịt và rừng keo. Tuy nhiên, ông vẫn dành dụm để đủ đong gạo ăn trước khi hồ Đầm Hà Động chính thức cung cấp nước tưới. Anh Trần Văn Nghi, trưởng thôn Châu Hà, thông báo: ''Hiện tượng các tuyến mương nước cấp I quá sâu không đảm bảo phục vụ tưới tiêu cho đồng ruộng ở thôn, ở xã đã được các đơn vị thi công khắc phục bằng cách bổ sung thêm tuyến mương cấp II”.
Không chỉ với những niềm vui đó, mà Hán Coóc còn nhận được sự quan tâm chia sẻ, động viên của nhiều người. Qua phương tiện thông tin đại chúng, được biết người dân Hán Coóc rơi vào cảnh thiếu ăn... một chị tên Liễu ở Cẩm Phả đã tìm đến hỗ trợ gạo, mì chính, bột canh cho bà con với tổng trị giá khoảng 50 triệu đồng.
Tết này người dân Hán Coóc vui hơn.
