Tính đến nay, các chương trình xoá đói giảm nghèo của tỉnh đã thực hiện được khoảng 10 năm. Nhờ có những chính sách hỗ trợ từ các chương trình này, đời sống người dân khu vực nông thôn đã có nhiều đổi mới. Tỷ lệ hộ nghèo, tái nghèo đã giảm, khoảng cách giữa khu vực nông thôn và thành thị ngày càng được rút ngắn... Đặc biệt, giai đoạn 2006-2007, các chương trình giảm nghèo của tỉnh đã có nhiều chuyển biến rõ rệt, tạo tiền đề tích cực trong việc xoá đói, giảm nghèo một cách ổn định, bền vững.
Kết quả điều tra xác định hộ nghèo đến tháng 6-2005 (theo chuẩn nghèo mới), tỉnh ta còn 26.587 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 10,62% tổng số hộ dân. Đời sống người dân gặp rất nhiều khó khăn, hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu còn thiếu và chưa đồng bộ. Để cải thiện tình hình trên, trong 2 năm vừa qua, tỉnh đã chú trọng phân khai nguồn vốn vào một số chương trình giảm nghèo để phát triển các cơ sở hạ tầng thiết yếu tại một số địa phương, đặc biệt là những xã nghèo. Chuyên gia dự án trồng rừng Việt Đức hướng dẫn nông dân xã Hải Yên (TX Móng Cái) kỹ thuật ươm cây thông giống.
Riêng chương trình 135, trong 2 năm qua tỉnh đã thực hiện đầu tư cho 29 xã với tổng vốn 14,827 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Trung ương 10,039 tỷ đồng (chiếm 67,71% tổng vốn); vốn ngân sách tỉnh 1,6 tỷ đồng, vốn lồng ghép 3,188 tỷ đồng. Số vốn này được dùng để đầu tư làm mới và sửa chữa, nâng cấp nhiều công trình hạ tầng thiết yếu như: làm đường, cầu tràn liên thôn, công trình thuỷ lợi; điện, nước sinh hoạt và một số công trình trạm y tế, nhà văn hoá thôn, xã... Tuy nguồn vốn đầu tư không lớn nhưng đây là các công trình mang lại lợi ích về mặt xã hội rất cao. Bên cạnh việc xây dựng, cải tạo công trình hạ tầng thiết yếu, chương trình xoá đói giảm nghèo còn đi sâu vào phát triển sản xuất, tạo công ăn việc làm, tạo điều kiện để người dân thoát nghèo. Năm 2007, tỉnh phân bổ 500 triệu đồng từ nguồn vốn Trung ương hỗ trợ cho 5 huyện: Hoành Bồ, Đầm Hà, Hải Hà, Vân Đồn, Đông Triều (mỗi huyện 100 triệu đồng) để xây dựng các mô hình cho người nghèo phát triển sản xuất. Các mô hình được xây dựng đều dựa trên nhu cầu thiết thực của địa phương. Đến nay, đa số cáchuyện đã cơ bản xây dựng và triển khai được các mô hình phát triển kinh tế như: Trồng rau an toàn tại Bằng Cả (Hoành Bồ); gieo cây giống (Vân Đồn); xây hầm Bioga cho các hộ chăn nuôi tại các xã Quảng Chính, Quảng Minh, Quảng Thành (Hải Hà)... Một số chương trình, dự án giúp người dân phát triển sản xuất đang phát huy hiệu quả như: Hướng dẫn người nghèo làm khuyến nông; tín dụng hộ nghèo; hỗ trợ lãi suất cho vay hộ nghèo... Hầu hết đây là các dự án đầu tư hỗ trợ người dân cả về vốn lẫn tập huấn kinh nghiệm sản xuất. Riêng chương trình hỗ trợ người nghèo vay vốn, trong 2 năm 2006-2007, Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh đã mở thêm 129 điểm giao dịch đến hầu hết các xã nghèo trong toàn tỉnh. Đây là một cố gắng lớn về cải cách thủ tục hành chính, giúp người nghèo vùng sâu, vùng xa làm thủ tục nhanh chóng, tiếp cận với các dịch vụ cho vay vốn dễ dàng hơn. Để khai thông vốn, Ngân hàng Chính sách Xã hội đã mở rộng đối tượng vay đến nhóm các hộ mới thoát nghèo, các hộ cận nghèo nhiều khó khăn. Như vậy, số hộ dư nợ từ nguồn vốn tín dụng hộ nghèo tính đến 30-9-2007 đã tăng 46% so với tổng số hộ nghèo được các địa phương xác định từ tháng 6-2007.
Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp giúp các xã nghèo, hộ nghèo nên 2 năm qua, chương trình giảm nghèo của tỉnh đã đạt được nhiều kết quả: Giảm số hộ nghèo từ 26.587 hộ (giữa năm 2005) xuống còn 19.927 hộ (ước đến tháng 9-2007), trong đó số hộ giảm nghèo tuyệt đối được 6.660 hộ. Như vậy, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ 8,95% (năm 2006) xuống còn 7,97% (tháng 9-2007). Riêng thành phố Hạ Long và thị xã Cẩm Phả đã xây dựng chuẩn nghèo riêng cho địa phương (thành thị 350.000 đồng/người/tháng, nông thôn 300.000 đồng/người/tháng), cao hơn chuẩn nghèo Quốc gia hiện nay. Các địa phương được hỗ trợ vốn đầu tư giúp người dân xoá nghèo đã tích cực trong việc chỉ đạo, phân công công tác, xây dựng và triển khai chính sách hài hoà, hợp lý, đảm bảo cho người nghèo được tiếp cận với những cơ hội thoát nghèo hiệu quả. Trong tổng vốn tín dụng cho hộ nghèo vay (hơn 300 tỷ đồng) đã có 60% nguồn vốn được đầu tư để các hộ nghèo trồng rừng, trồng cây nông nghiệp, phát triển trang trại nuôi bò, nuôi trồng thuỷ hải sản... đã góp phần thúc đẩy sản xuất hàng hoá, nâng cao thu nhập cho người dân. Đặc biệt, bên cạnh việc phát triển sản xuất, đời sống người nghèo những năm qua cũng được quan tâm. Trong 2 năm, đã có 191.457 lượt người nghèo được khám và điều trị miễn phí vớitổng kinh phí hơn 18 tỷ đồng. Như vậy để hạn chế tỷ lệ tái nghèo, thì việc xoá đói giảm nghèo ở tỉnh ta không thể chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ chính sách mà phải tạo được cơ sở vững chắc cho người nghèo phát triển sản xuất. Trong thời gian tới, các cấp, các ngành cần quan tâm hơn đến công tác giao đất nông nghiệp; dạy nghề; chuyển giao kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi... Qua đó giúp người dân có thể tự phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống lâu dài.
